Çelik Bilgin – Türkiye’de Marksist Damar Var - Notlar

Çelik Bilgin – Türkiye’de Marksist Damar Var - Notlar

Dönem Yayınları, 1991

 

Önsöz (Yalçın Küçük)

Marksizm tarihi iki temel akıma ayrılır: Avrupa Marksizmi ve Rusya Marksizmi.

 

Avrupa Marksizmi Bernstein ve Kautsky tarafından şekillendirilir.

Bu akım, devrimci programı reddederek evrimci bir yolu seçmiştir.

Avrupa marksizmi, özünde, Marx’ın iktisatına sahip çıkıyor ve ihtilal düşünce ve programını reddediyor.

 

Rusya Marksizmi Plehanov ve Lenin tarafından kurulan, ihtilalci ve savunmacı bir karakter taşıyan akımdır.

Rusya marksizmi, bir savunma ve tartışma düşüncesidir... devrimci bir marksizm kurmak ve savunmak zorunda kalıyor.

 

Avrupa ve Rusya Marksizmleri arasında köprü kuran iki önemli figür, Gramsci ve Luxemburg: Hem Kapital'i eleştirebilmiş hem de ihtilalci kalabilmişlerdir.

Gramsci, Marx’ın Kapital'ini burjuvazinin kitabı olarak niteleyebilecek bir yapıdadır. Luxemburg ise Kapital'in temelinde eksiklikler gördüğünü açıklıkla yazabiliyor.

 

Marx'ın iktisadi soyutlamaları Batı Avrupa'nın o dönemki yapısına dayanır.

Marx, politik olarak çok durgun ve ekonomik-teknolojik açıdan ise son derece hareketli bir dönemin çocuğudur.

Marx devrim umudunu canlı tutmak için kapitalizmin dinamizmini abarttı

 

Rusya Marksizmi devrimci bir ortamda doğmasına rağmen, kapitalizmin gelişini haber verme zorunluluğu nedeniyle bazı teorik zayıflıklar (Menşevizm gibi) taşıdı

Rusya marksizmi, hem kapitalizmin özgürlük programı ve hem de kapitalist düzenin ürünleri... konusunda pek çok ikircikli bir yapı sergiliyor.

 

Türkiye Marksizmi'nin içinde bulunduğu koşullar ve yapması gerekenler:

Doğu'nun proleterleştiği bir dönemde, Türkiye Marksizmi'nin özgün bir yol çizmesi gerekir.

Türkiye Marksizmi'nin Batı uygarlığına karşı "kapanması" ve daha soyut bir düşünce derinliğine ulaşması gerekir.

Kapanma, Türkiye marksizminin tek anahtarıdır.

Sovyet sisteminin çözülüşüyle birlikte Türkiye Marksizmi'nin etki alanı genişledi

Türkiye marksizmi, çözülen Sovyet marksizminin yerine akmak zorunluluğu ile yüklüdür.

 

Türkiye'de Marksist Damar Var

Eşitsiz gelişme yirminci yüzyılı aydınlatan temel ışıktır.

Kemalizm felsefi yanı olmayan, entelektüel tarafı zayıf bir "politik programdır.

Marksizm’in Türkiye’ye girişi gecikmiş olsa da, bu durum bir "revizyon" ve yeniden gözden geçirme imkânı tanıdığı için bir şansa dönüşebilir.

Türkiye Marksizmi'nin Gorbaçov çizgisini reddetmesi bir olgunluk işaretidir.

 

Gizil ve Gizli Güç İşçi Sınıfı

İşçi sınıfının devrimci rolüne duyulan güven Marksizm'in turnusol kağıdıdır.

Sendikal mücadelenin mevcut düzenin restorasyonuna yaradığını, işçi sınıfının doğası gereği "gizli" örgütlenmeye daha yatkın olduğunu savunuyor.

 

"Ne Yapmalı" Eylemli Bilinç Taşıma

Lenin’in "Ne Yapmalı" eseri Marksizm’i otomatizmden kurtardı

 

Marx’ta anlama, Lenin’de anlatma (propaganda) ön plandadır. Ancak bugünün dünyasında her ikisi de yetersiz kaldı.

 

Günümüzde bilinç ancak eylem yoluyla, yani "yapılabileceğini görerek" taşınabilir.

 

Devrimden Dönüş Noktası

Devrim, üretici güçler ile bir üretim biçiminin karşılaşmasından değil, iki karşıt sistemin (iki düzlemin) çatışmasından doğar.

 

Devrim, bir sistem ile üretici güçlerin karşılaşmasından değil, iki sistemin çatışmasından doğuyor.

 

Parti Yolunda Yürüyüş

Disiplin heterojen bir işçi sınıfı için hayati önem taşır.

Sosyalizmde parti, toplumu kontrol etme amacı taşır ve disiplin bu yapının temel ilkesidir.

Parti kendiliğinden olanın reddidir... Sosyalizm bir felsefe olarak, kendiliğinden sürecin reddi ile başlıyor.

 

Büyümemiş Çocuk Hastalığı Revizyonizm ve Trotskizm

Revizyonizm kapitalizme ısınmayı anlatırken, restorasyon sosyalizmden soğumayı ve kapitalizmi yeniden kurmayı hedefleyen bir sınıf mücadelesidir.

 

Kapitalist restorasyon sürecini revizyonizm olarak algılamak, hem sosyalizmi ciddiye almamak ve hem de bugün yaşanan süreci anlamamak anlamına geliyor.

 

Kadın

Tekelleşme insanı küçülttü.

Tekelleşmiş düzenin insanı "küçükinsan" haline getirdi, kadının kurtuluşunun erkeği taklit etmekte değil, "yeni insanı" yaratmaktadır.

 

Sorun (Ulusal Sorun)

Ulusal sorun Marksizm’de ihmal edilmiş bir alandır. Ulus ve devlet ilişkisi…

 

Sosyalizm bağı zayıfladığında insanların güvenlik arayışları ulusal bağlara ve dine yönelir.

Sosyalizm bağının çözüleceğinin kesinleşmesi, bir güvenlik ve bir yeni bağ arayışı içinde, güçlü bir ulusçuluk akımına dönüşüyor.

 

İyimser Marx

Marx’ın tarihsel krizlerden bir kurtuluş çıkacağı yönündeki inancı iyimserliktir.

Stalin’in Lenin’i, Lenin’in ise Marx’ı yaşattı

 

Harp ve Sulh

Barış ve demokrasi programları sosyalizmin içini boşalttı ve ideolojik bir bulanıklık yarattı

 

Sovyetler'in en büyük yararı emperyalizme karşı "caydırıcı" bir güç olmasıydı.

…