Mehmed Receb Hilmi - İbn Arabi'nin Menâkıbi - Özet / Notlar

Mehmed Receb Hilmi - İbn Arabi'nin Menâkıbi - Notlar

Kitâbü’l-Bürhâni’l-Ezheri Fî Menâkıbi’fl-fieyhi’l-Ekber

Mütercim: Mahmut Kanık, 2 Basım, Hece Yayınları, 2016

 

Önsöz

Hicrî 1326’da (1908) Mısır’da basılmış olan kitabın aslı Arapçadır ve sayfa kenarlarında Osmanlıca çevirisi yer almaktadır.

 

Birinci Bölüm: İbn Arabî'nin hayatı ve biyografik detayları.

İkinci Bölüm: İslam alimlerinin (Sühreverdî, Konevî, Süyûtî vb.) İbn Arabî hakkındaki takdir dolu görüşleri.

Üçüncü Bölüm: İbn Arabî’nin eserlerinin listesi ve Fusûsü’l-Hikem şerhleri.

 

Yazar, Sultan II. Abdülhamid döneminde bu eseri neşretmeye muvaffak olduğu için şükrederek söze başlar.

 

1. Metin

Tercümetü kitâbi’l-bürhâni’l-ezheri fî menâkıbi’fl-fieyhi’l-Ekber

Eser, Sultan II. Abdülhamid dönemindeki dini yayınlara mütevazı bir katkı olarak hazırlanmıştır. Temel amacı, İbn Arabî'nin hayatı, faziletleri, Fusûsü'l-Hikem şerhleri ve eserlerinin listesi hakkında bilgi vererek bu büyük zatı tanıtmaktır.

 

İbn Arabî’nin tam adı Ebû Bekir Muhyiddin ibn Muhammed bin Ali bin el-Arabî et-Tâî el-Hâtemî'dir. 560 (H.) yılında İspanya'nın Mürsiye (Murcia) şehrinde doğmuştur.

638 (H.) yılında Şam’da vefat etmiştir.

 

İbn Arabî, hem zahiri hem batıni ilimlerde derinleşmiş bir kutuptur. Hakkındaki "şeriata aykırı sözler söylüyor" iddiaları, onu anlayamayanların bir yanılgısıdır.

 

Vahdet-i Vücûd meselesinin en büyük temsilcisi ve Ekberiye tarikatının kurucusudur.

 

Şeyh’in dili, ehli olmayanların ulaşamayacağı bir derinliktedir.

 

İbn Arabî, bir rüyasında nübüvvet (peygamberlik) binasındaki eksik kerpicin Hz. Muhammed (sav) olduğunu, velayet kerpicinin ise altın ve gümüşten yapıldığını görür. Gümüş, peygamberin safiyetini; altın ise ondan feyiz alan velinin makamını simgeler. Bu bir üstünlük iddiası değil, ilahi tecellinin niteliğine dair bir benzetmedir.

 

İbn Arabî’nin eserleri "meyveli ağaç" gibidir. Cahillerin taş atması (eleştirmesi) onun değerini düşürmez.

 

İmam Suyûtî, İbn Arabî’yi savunmak için Tenbîhu'l-Gabî (Ahmakları Uyarma) isimli özel bir kitap yazmıştır.

Sühreverdî, İbn Arabî ile sessizce murakabe etmiş ve onun için "Hakikatler denizidir" (Bahrü'l-hakâyık) demiştir.

 

2. Metin

Fütûhâtü'l-Mekkiyye Mukaddimetü'l-Kitab (Fütûhât'ın Girişi)

İlimlerin Mertebeleri

İbn Arabî ilimleri üçe ayırır:

Akıl İlmi: Zaruret veya delil yoluyla elde edilen ilimdir

Hâller İlmi: Ancak "zevk" (deneyimleyerek tatma) ile ulaşılabilen, akılla sınırlandırılamayan ilimdir (balın tadı gibi)

Sırlar İlmi: Akıl sınırının üstünde, Ruhü'l-Kudüs'ün kalbe üflediği ilham ilmidir

 

Kitaplardan ve hocalardan öğrenilen ölüden alınan ilim ve bir de Hiç ölmeyen Diri’den" Allah’tan öğrenilen ilim var.

Bu ilme ulaşmak için;

Halvet (yalnızlık),

Zikir,

Fakr (Allah karşısında her şeyden arınma) gereklidir.

 

Hakikat Ehlinin Hakk'a Gidişinde İzlediği Yol

Allah’a ulaştıran yolun dört şubesi:

Devâi': İnsanı harekete geçiren içsel süreçlerdir: Merak (hatır), İrade, Azim, Himmet ve Niyet.

Bevâis: Bu süreci besleyen duygulardır: Rağbet (istek), Korku (rehbet) ve Saygı (tazim).

Ahlâk: Kişinin karakterine yerleşen huylardır.

Hakikatler: Varlığın mahiyetine dair bilgilerdir.

 

Özellikle Hakikat Ehlinin Bildiği Yedi Mesele

1- Allah Tealâ'nın isimlerinin bilinmesi

2- Tecellilerin bilinmesi

3- Hak Tealâ'nın kullarına Şeriat diliyle hitabının bilinmesi

4- Varoluşun mükemmelliğinin ve noksanlığının bilinmesi

5- İçerdiği hakikatler bakımından insanın bilinmesi

6- Hayalî keşfin bilinmesi

7- İlletlerin ve devaların bilinmesi.

 

Muhyiddin İbn Arabî'nin Eserlerinin Listesi

Bu bölümde 284 eser adı listelenmiş

 

Fusûsü'l-Hikemin Şerhleri

37 eser ismi listelenmiş

…