Ulrich Raulff - Atların Son Yüzyılı - Özet ve Notlar

Ulrich Raulff - Atların Son Yüzyılı - Notlar

Bir Ayrılık Hikayesi

Das letzte Jahrhundert der Pferde, Geschichte einer Trennung, Verlag C.H.Beck, Münih, 2015

 

Uzun Veda

20. yüzyılın ortalarında kırsal kesimde doğan herkes eski bir dünyada büyüdü. Yüz yıl önce orada olandan pek farklı değildi.

Tarımsal yapılar doğaları gereği yavaştır ve ülke yavaş ritimlerle dönüyordu, teknolojik moderniteye sıçramaktan neredeyse bir asır boyunca kaçınmıştı.

 

Atlar, ağır Belçika yük atları, güçlü Trakehners ve tıknaz Haflingerler, dar, dolambaçlı yolların yanı sıra tarlaların yamaçlarında ve orman vadilerinde hâlâ en yaygın kullanılan ve kullanılan taşıma ve çekme ekipmanıydı.

 

…çiftçilerin ahırlarında, at kulübeleri daha küçük ama daha asil kısmı işgal ediyordu. İnekler, sığırlar, buzağılar, domuzlar ve tavuklar daha da genişlediler, daha şiddetli koktular ve daha fazla söz sahibi oldular, tek kelimeyle ahırdaki pleblerdi; Atlar nadir, değerli ve hoş kokuluydu, daha kibar besleniyorlardı

Sandıklarında yaşayan heykeller gibi duruyorlardı, güzel başlarını sallıyorlardı ve kulaklarıyla güvensizlik ya da şüphe sinyali veriyorlardı.

 

Ancak insan ile atın, mekanik güç ile hayvan gücü arasındaki ayrım sanıldığı kadar basit ve pürüzsüz değildi.

Ayrışma, çeşitli mühendislerin buhar gücüyle çalışan araçlar ve pervaneler üzerinde deneyler yaptığı 19. yüzyılın başlarından, içten yanmalı motorlu otomobilin de atı geride bıraktığı 20. yüzyılın ortalarına kadar, bir buçuk yüzyıla yayılan çeşitli aşamalarda meydana geldi.

At tüketimi ancak dönemin sonuna doğru, İkinci Dünya Savaşı'ndan yıllar sonra azaldı

…at çağının son yüzyılı, yalnızca atın insanlık tarihinden çıkışını değil, aynı zamanda onun tanrılaştırılmasını da yaşadı

 

İleri sanayileşme ülkelerindeki geleneksel yaşam ve çalışma koşullarının radikal bir şekilde altüst olduğu bu perspektife, insanların analog dünyadan ayrılışında bir aşama olarak atlara vedayı da dahil etmek gerekir. 19. yüzyılda çağdaşlarının yaşadığı en rahatsız edici deneyimlerden biri - Nietzsche Tanrı'nın ölümüyle ilgili ifadeyi kullanmıştı - güvenli olduğuna inandıkları aşkın bir alanın kaybıydı: İnsanlar öbür dünyanın kendilerinden kayıp gittiğini hissettiler. 21. yüzyılın vatandaşları da benzer bir rahatsızlık yaşıyor: Bu dünyayı kaybetmek üzereler.

 

Atların vedası, kırsal dünyanın kaybının tarihi bir sembolü haline geliyor.

20. yüzyılın en önemli olayının proletaryanın yükselişi değil, köylülüğün yok oluşu olduğu anlaşılacaktır (Jean Clair).

 

Filozof ve antropolog Gehlen üç dünya çağı arasında ayrım yaptı: Çok uzun bir tarihöncesi dönemini, gerçek tarım tarihi aşaması izledi ve bu aşamanın yerini sanayileşme ve tarih sonrasına giriş aldı.

Atın başrol oynadığı çeşitli türden sayısız hikaye anlatılabilir

Tarih yazımına yönelik son zamanlardaki yaklaşımlar bile ses geçmişi, geçmiş dünyaların akustik rahatlamasının öyküsü, atı ayrıcalıklı bir konu olarak görecektir.

 

Hız, Kaçmayı başardığı yol, avcıların ve etoburların tehdidinden kaçmasını sağlayan şeydir. Ancak bu tam olarak başka bir memelinin, yani insanların ilgisini çektiği noktadır. At, ilk olarak protein tedarikçisi, hatta yük ve taşıma hayvanı olarak değil, kısa sürede insanlık tarihinin sıcak merkezine girmiştir.

 

Neredeyse altı bin yıl boyunca güçlü hızlanma ve yüksek hız deneyimiyle ilişkilendirildi.

At sayesinde geniş topraklar fethedilebiliyor, geniş imparatorluklar kurulabiliyordu

 

Bir hız makinesi olarak at, birinci dereceden bir savaş makinesi haline geldi; mesafe yok edici olarak katlanarak genişleyen iletişim alanları olasılığını yarattı.

 

At, son yükselişine ve düşüşüne paralel olarak 19. yüzyılda muazzam bir edebi ve ikonografik kariyere sahip oldu.

 

19. yüzyıl insanı, zihinsel olarak ne yapacağını bilemediğinde ya da duygusal olarak sıkışıp kaldığında, attan yardım ister: Fikirlerden kaçan hayvan ve acının taşıyıcısıdır.

 

Süblimasyon. Atların, arabaların ve süvarilerin eski, katı dünyası, makineleşen uygarlığın baskısı altında erimeye başladıkça, atlar hayali ve hayali bir varlık kazanırlar: modernliğin hayaletleri haline gelirler ve varlıklarını yitirdikçe daha sıradan hale gelirler. Onlardan yüz çevirmiş bir insanlığın zihnini rahatsız ediyor.

 

Eski zaman yeniyi mahvolmaktan kurtarır: Atlar sıkıntı içindeki bir arabayı yukarı çeker.

 

At Truva'da doğmamıştır ama İskenderiye'de doğmuştur, kütüphanenin bir hayaletidir…

 

İki ya da üç yüz yıllık at tarihi hakkında yazan herkes, atın farklı, son derece farklılaşmış kültürel bağlamlardaki rolüne ilişkin yoğun literatür katmanlarıyla karşı karşıya kalır.

 

Ve araştırma ve uzman edebiyatının söylemleri ne kadar geveze olursa, gerçek kahramanın sessizliği de o kadar belirgin hale gelir: At sessiz kalır.

 

Centaurian Paktı - Enerji

Artık atlıların, insandan öte varlıkların zamanıdır. Kentaur mükemmel bir enerjik adamdır, efsanevi hayvanat bahçesindeki canavardır, eğlenmeyi ve dövüşmeyi seven kaba bir adamdır

 

Centaur saldırganlığı olarak kendini gösteren şey, saf patlama enerjisidir.

İnsan alçaklığının ve zayıflığının çok iyi farkındadır. Bu yüzden hareketli varlığının hayvani kısmı olan atları evcilleştiriyor, yetiştiriyor, besliyor ve eğitiyor. İki ortak arasındaki bağlantı ne kadar yakın ve güçlü olursa, bağlantıları o kadar "sentorik" olur

 

At çağının yaklaşan alacakaranlığında yeni bir Kentaur kültürünün bir kez daha ortaya çıkması kaçınılmazdı: Moğollar, Kazaklar ve Memlüklerden sonra Kızılderililer ve kovboylar Batı Amerika için yaptıkları süvari savaşlarında eski birleşme fantezisini gerçeğe dönüştürdüler.

 

1815'te, Bali'nin doğusundaki bir yanardağ olan Tambora'nın patlaması, önce güney yarımkürede ve ertesi yıl kuzey yarımkürede de gökyüzünü o kadar kararttı ki, sıcaklığın düşmesine ve bir dizi mahsulün bozulmasına yol açtı. Bunun sonuçları kıtlık ve artan yulaf fiyatları oldu: Atlar kıt olan tahıl ve saman için yarıştı ve kesilip yenildiler ya da yem eksikliği nedeniyle öldüler (H.-E. Lessing, Karl Drais. Zwei Räder statt vier Hufe).

1817'de Karl Drais, kendisinin "atsız araba sürme makinesi" olarak tanımladığı ve başlangıçtan itibaren eski Centaur anlaşmasını tek taraflı olarak feshetmeyi amaçlayan "koşu makinesinin" ilk modelini sundu.

 

Centaur Paktı'nın dağılmasına atların tamamen ortadan kaybolması eşlik etmiyor. Tam tersine, 1970 yılındaki tarihi düşük seviye olan 250.000 attan bu yana, Almanya'daki sayı yeniden arttı ve şu anda bir milyonun üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Almanya'da bir milyondan fazla erkek ve kadın da düzenli olarak binicilik sporlarıyla ilgileniyor; bu durumda kadınlar ve kız çocukları lehine önemli bir asimetri var. Almanya'da at endüstrisinde 300.000 kişi çalışıyor. Paralarını at yetiştirerek, besleyerek, iyileştirerek, eğiterek ve onlara bakarak kazanıyorlar.

 

At Cehennemi

Biyozon, birden fazla türün tek bir bölgede, tek bir biyotopta birlikte yaşaması durumudur.

Çoğu zaman insanların ve hayvanların yaşamları yalnızca ince bir duvarla bölünmüştür; birbirinizin yemek yediğini ve konuştuğunu duyuyorsunuz, birbirinizin kokusunu alıyorsunuz ve aynı sinekleri kovalıyorsunuz. Biyoçeşitliliğin azalmasıyla şehir, insanlara ve atlara daha fazla mesafe kat etme olanağı sağlıyor gibi görünüyor. Aslında onları birbirine yakınlaştırıyor ve onlara ortak bir dünya dayatıyor.

 

Manhattan gibi bir şehirde 130.000 atın aynı anda çalışmasının yaşam için ne anlama geldiğini bir düşünün. Bir gün New York'taki Broadway'in ölü atlarla ve birbirine sıkışmış araçlarla tıkanmış olduğunu gören yoldan geçen biri ne hissedebilirdi? 1900'lerdeki New York gibi, atların 1.100 ton gübre beslediği bir şehrin kokusu nasıldı? Her gün? ve 270.000 litre idrar açığa çıktı ve her gün yirmi at karkası buradan taşınıyordu

 

(19. yüzyıl) At enerji makinesi, özellikle genişleyen şehirlerde modern ulaşım ve trafik sisteminin ihtiyaç duyduğu çekiş enerjisini sağlar.

 

Hızlı kentleşme ve at trafiği, kazalarda büyük artışa neden oldu; 1867'de New York'ta atlı trafik her hafta ortalama dört ölüm ve kırk yaya yaralanmasıyla sonuçlandı.

Fransa'da 1903 yılında kaydedilen kazaların yüzde 53'ü atlı araçlardan, üçte biri şehirlerde ve üçte ikisi de köy yollarında meydana geldi. Yüzyılın başında Amerika Birleşik Devletleri için yapılan hesaplamalar, ciddi ve hasarlı kazaların sayısının yıllık 750.000 olduğunu gösteriyor.

 

Atları, diğer bağlamlarda silah seslerine ve topların uğultusuna alıştırdığınız gibi, trafiğe ve şehre de alıştırmanız gerekti.

At trafiğinin hızını düzenleme çabaları Rönesans'a kadar uzanıyor: 1539'daki bir kararnamede, ilk kez Francis I, çok hızlı sürmenin, sollamanın ve şehirlerin sokaklarında ve yollarında ani dönüşler yapmanın yarattığı tehlikelerden bahsetti.

Güvenliği artırma çabaları arasında kaldırımlar (Latour'un nesneleri) ve hız düzenlemeleri yer aldı. Şehirler, binlerce atı barındırmak için iki hatta dört katlı ahırlar inşa etmek zorunda kaldı.

1867'de Boston için ortalama 7,8 at içeren 367 ahır sayıldı.

Londra'nın en büyük otobüs deposu olan Farm Lane'de 700 at, devasa bir kare avlunun etrafındaki iki katta duruyordu.

 

1820'lerin ortalarından beri Paris'te, 1830'lardan beri de Londra'da dolaşan atlı omnibüsler aynı zamanda Amerika'ya da girdi.

 

At tüketimindeki büyük artış ancak 1940'ların sonlarına doğru başladı; Yüzyılın başından bu yana, otomobil ve elektrikli tramvay gibi mekanik rakiplerin sayısı ve gücüyle birlikte çözülme işaretleri yeniden artıyor. Altın Çağ ancak yarım yüzyıl sürdü. 1903 yılında Paris'te otomobil üreten 70'ten fazla fabrika mevcuttu.

 

1688 / Paris'teki bilim adamları atın gücünü araştırdılar ve onu insan gücüyle karşılaştırdılar. Bilim adamlarının özel bir aparat yardımıyla buldukları bir at, 75 kg'lık ağırlığı bir saniyede bir metre yüksekliğe kaldırabiliyor; bu da yedi kişinin kaldırmasına eşdeğer bir başarı. Bir at yedi kişiye eşittir.

Centaur'un bir yarısı, servetini diğerinin gücüyle yansıtır.

 

Atlar hassas hayvanlardır, şehir içi trafiğin yoğunluğuna ancak birkaç yıl dayanabilirler ve yıpranmış ya da arızalı parçaları değiştirilemez.

 

Ülkede Bir Kaza

1950'de Almanya'da otlayan atların sayısı 1,5 milyondan fazla iken, 1970'te bu sayı yalnızca 250.000 idi.

Atların ortadan kalkması, yulaf ekiminin de yok olmasına neden oldu. Fransa'da atlar var olduğu sürece serçeler ister kırda ister şehirde Tanrı gibi yaşadılar.

At dışkısında bulunan yulaflarla beslenen serçe popülasyonu da bu durumdan olumsuz etkilendi.

19. yüzyılda karayolu taşımacılığı zordu; Werner Sombart'ın ekonomik tarihi, "Vagonların sıkışıp kaldığı, hatta bazen bataklıkta boğulan postacılara dair raporlar" içeriyordu. Karl von Clausewitz'in askeri alandaki "sürtüşme" (friction) kavramı, kötü yollar, hava koşulları ve çamur gibi doğal engellerle mücadele eden yolculuk deneyimini tanımlar.

Köy doktoru tamamen atlı, centaury'li bir varoluştur. Süvari dışında hiç kimse atına onun kadar bağımlı değildir.

 

Lastiği 1980'lerde ikinci kez ve bu kez başarılı bir şekilde icat eden kişi, yıllardır İrlanda'da görev yapan İngiliz bir taşra doktoru, daha doğrusu bir taşra veterineriydi. John Boyd Dunlop

Ancak Dunlop'un icadı sayesinde taşra doktoru da hastalarına eskisinden daha hızlı ve daha güvenli ulaşabiliyor.

 

Koşan atların yol açtığı kaza, devrilmiş ve kırılmış fayton, Rönesans'taki başlangıcından bu yana seyahat edebiyatının en çok konuşulan konularından biri olmuştur.

Korkunç kazalar ve mucizevi kurtarmalarla ilgili haberler, 18. yüzyılın anekdot koleksiyonlarında ve takvimlerinde özellikle popülerdi.

 

Kiliselerin çanları ve vantilatörleri ile arabaların, teknelerin ve değirmenlerin ahşap enstrümanlarına ek olarak, kırsal dünyanın ses mekanının üçüncü bir bölümü vardır. Demirciler, ülkenin davulcuları ve kırsal büyük orkestranın ritim bölümü burada çalışıyor.

 

Batıya Doğru İlerleyin

İç Savaş'ı (1861-1865) takip eden Hint Savaşları, neredeyse tamamı at sırtında yapıldı. İç Savaş'ta, 600.000 insan ölümüne karşın bir buçuk milyon at ve katır yaşamını yitirmişti.

 

İç Savaş'ın sona ermesinin ardından 1860'larda Hint Savaşları son aşamalarına girdiğinde, kabilelerin çoğu zaten yok edilmiş ve atlarından mahrum bırakılmıştı.  Atların yok edilmesi, Büyük Ovalar'daki Hint atlı kabilelerine karşı verilen savaşın bir parçası haline gelmişti; At katliamları, Kızılderilileri varlık temelinden, dolayısıyla direnişlerinden mahrum etme amacına hizmet ediyordu. Ordu, İç Savaş'tan, en etkili savaş biçiminin, düşmanın tüm toplumuna saldıran ve ekonomisini yok etmeye çalışan topyekün savaş olduğunu öğrenmişti.

 

27 Kasım 1868 gecesi, yani Şükran Günü gecesi, George Armstrong Custer, dört yıl önce Colorado'daki Sand Creek Katliamı'ndan sağ kurtulan ve şu anda Oklahoma'daki Washita Nehri kıyısına yerleşmiş olan küçük Cheyenne topluluğuna sürpriz bir saldırı yaptı. Kabilenin neredeyse tamamen yok olmasını, midillilerinin neslinin tükenmesi izledi. Yakalanan iki Cheyenne kadınının yardımıyla kabilenin yaklaşık 900 hayvandan oluşan sürüsü toplandı. İlk başta atları kementlemek ve boğazlarını kesmek için girişimde bulunuldu, ancak yakalanan hayvanların şiddetli direnişiyle karşılaşan Custer'ın askerleri pes etti ve geri kalan hayvanları vurdu.

 

15. yüzyılın sonunda İspanyol istilacılar atları evcil hayvan olarak geri getirdiğinde, Amerika atların olmadığı bir kıtaydı; bu, modern tarihin hem zoolojik hem de antropolojik açıdan en şaşırtıcı dinamiklerinden bazılarını harekete geçirdi.

 

18. yüzyılın ortalarına gelindiğinde Komançiler, "Ovalar'ın en yetenekli ve korkulan süvari savaşçıları olarak efsanevi statülerinin temellerini çoktan atmışlardı...

 

Kızılderili, at ve silah mükemmel bir birlik oluşturuyordu.

 

Webb ve Colt'un 1847'den beri üretimde olan revize edilmiş tabancası, hareket halindeyken art arda birçok kez ateş etmek için mükemmel bir ateşli silahtı.

…insanların yalnızca silah ve hız ile yaşadığı bir ortamda bu teknolojik sıçrama çok önemliydi.

 

İyi bilindiği gibi, Arap veya Mağribi kültürünün İber Yarımadası'nın Hıristiyan sakinlerine aktarılması büyük ölçüde bilgili ve yetenekli Yahudilerin işiydi. ​​Daha az bilinen şey, Yahudilerin aynı zamanda İspanyol at bilgisinin yerli halkın teknolojik kültürüne aktarılmasına da yardımcı olduğudur.

Onlar sadece Yeni Dünya'daki ilk sığır yetiştiricileri değil, aynı zamanda Amerika'daki ilk kovboylardı.

 

1519'da Cortés'in yanında, başlarında Hernando Alonso olmak üzere Meksika'ya gelen Yahudi istilacılar, okyanusun diğer tarafında Engizisyondan kaçan göçmenlerdi.

 

Roosevelt, sağ elinde süvari tabancasıyla. Roosevelt daha sonra bu imajın kendisine (1901'de kazandığı) başkanlığı getirdiğini itiraf etti.

Remington'ın resimleri ve Roosevelt'in "sert binicileri" arasında zafer pozu verdiği çok sayıda fotoğraf, binici ve savaşçının imajını mühürledi ve geleceğin kovboy başkanının imajını şekillendirdi.

 

Western, görünüşte göründüğünün aksine kostüm ya da macera filmi gibi önemsiz bir tür değildir. Özellikle şüpheyle kuşatıldığı zamanlarda, ülkenin siyasi kaderini güvenilir bir şekilde yansıtan nihai Amerikan destanıdır.

 

Bilge bir adam, dünyanın eyer ve yelkenle fethedildiğini söyledi. Kovboy başkanı Roosevelt'in yönetimi altında, Amerika'nın kara gücü eyerden indi ve yeniden yelken açtı.

 

Şok

At büyük, savunmasız bir hayvandır, saklanamaz, bombalar düştüğünde hareketsiz durur ve ölümü bekler.

 

İkinci Dünya Savaşı / bu savaşın ilk günleri de atların hakimiyetindeydi.

…bir efsaneye göre, eski atlı ulus Polonya, süvari savaşlarında yok olmuştur.

Tarihsel hayal gücü umutsuz savaşları sever.

Efsaneye göre, Almanya'nın Polonya'yı işgalinin ilk günü olan 1 Eylül 1939 akşamı, Polonyalı bir süvari müfrezesi çaresizliğin cesaretiyle ve öngörülebilir ölümcül sonuçlarla bir Alman tank birimine saldırdı.

Efsane, gösterişli bir şekilde dörtnala giden, kılıçları uzatılmış süvarileri, kakmalı mızraklı mızraklı askerlere dönüştürmeyi sever, çünkü bu ayrıntı, atavizm veya tarihsel eşzamanlılık olmadığı izlenimini artırır: sanki tarih öncesi zamanlar ile geç kültür, mitingin ilk akşamında beklenmedik bir buluşma gerçekleştirmiş gibi.

Polonyalı binicinin Alman tankıyla umutsuz bir düellosu, at çağının sonunun ne güzel bir resmi.

 

…piyadelerin ateş gücünün artmasıyla süvarilerin savaşın sonucunu belirleme yeteneği azaldı. Birinci Dünya Savaşı, atlar için kitlesel bir yıkımdı; tahmini 16 milyon at kullanıldı ve yaklaşık 8 milyonu öldü.

Ağustos 1918'de Batı Cephesi'ndeki bir topçu atının ortalama ömrü tam on gündü. Birinci Dünya Savaşı'nda makineli tüfeklerin yanı sıra, süvarilerin aleyhine çalışan hain bir unsur da vardı: basit, uzun bir demir parçası olan tel örgü, yani ekolojik modernite.

 

İkinci Dünya Savaşı'nda, özellikle Doğu Cephesi'nde, yolların ve lojistik sorunların kötü olması nedeniyle atlara olan ihtiyaç arttı: Birinci Dünya Savaşı'nda Alman tarafında 1,8 milyon at kullanılmışken, İkinci Dünya Savaşı'nda neredeyse bir milyon, yani 2,7 milyon daha fazla at kullanılmıştı.

 

Dünyadaki son büyük süvari birimleri, Kızıl Ordu'nunkiler, II. Dünya Savaşı'nın sonunda tam on yıl boyunca hayatta kaldı; Alaylar ancak 1950'lerin ortalarında dağıtıldı.

 

Yahudi Binici

Rembrandt'ın Polonyalı Süvarisi ve R. B. Kitaj'ın 1984 tarihli Yahudi binici tablosu

Kitaj’ın soluk, hayaletvari atı, Rembrandt’ın atının "deri ve kemiklerden" oluşan bir iskeleti anımsatan yapısıyla, Holokost’un kurbanlarını ziyaret eden bir gezginin yolculuğuna uygundur.

 

ahudilerin ne kadar erkeksi veya "şövalye" (Nietzsche) olduğu veya geçmişte olduğu hakkındaki tartışma, her zaman ne kadar iyi veya kötü ata binebilecekleri sorusuna dayanıyordu. Tarihçi John Hoberman bu tartışmaların izini sürdü ve Yahudilerin ata binme deneyiminden dışlanmasını, doğa deneyiminden dışlanmalarıyla eşitledi.

 

Gogol ile Dostoyevski arasında Yahudi'nin tanınabileceği ve anlatılabileceği bir tip geliştirildi. Bu tür ayıklanmış tavuk: solgun, zayıf, kıpır kıpır, tüy bırakmayan saçları ve sakalıyla işte böyle görünüyor, Yahudi anti-kahramanı. 19. yüzyılın vitalizmi, eski "Yahudi domuzu"nun yerine, gücün ve cesaretsizliğin simgesi olan solgun, uçucu küçük bir kuşu yerleştirir.

 

Ingold, 19. yüzyılın sonuna kadar Rusya'daki asimile olmayan Yahudilerin "maymunlar ve köpekler arasında orta bir konumda" olduğunu yazıyor

Turgenev nihayet hayvan karşılaştırmasını mantıksal sonucuna şu şekilde getiriyor: Bir Avcının Notları Malek-Adel adında safkan, asil ve zeki bir at - "sıradan bir at değil, bir mucize" - sıska, sefil ve histerik Yahudi'nin sefilliğiyle…

 

Babel, Ağustos 1920'de, Rusların kaderi değişmeden kısa bir süre önce, Kazak ve süvari için atın ne anlama geldiğini anladım diye yazmıştı. Atlarını kaybetmiş ve artık kavurucu, tozlu yollarda piyade olarak dolaşan binicileri, "kollarında eyerleri, başkalarının arabalarında ölü gibi uyuyanları, her yerde çürüyen atları, sadece atlardan bahsedenleri" görmüştür... Atlar şehittir, atlar acı çeker. (...) At her şeydir. İsimler: Stepan, Misa, küçük erkek kardeş, yaşlı kadın. At kurtarıcıdır, onu insanlık dışı bir şekilde dövseniz bile bunu her an hissedersiniz.”

 

Kütüphanenin Hayaleti - Bilgi

19. yüzyıl, hayvancılık ve yetiştirme, binicilik ve terbiyeye ilişkin pratik bilgi gelenekleri üzerine kuruludur

 

Edgar Degas'nın Yaralı jokey (1896-1898) tablosu, bir yarış kazasının sessiz, neredeyse soyut anını yakalar.

 

İngiliz at yarışlarının tarihi, Stuart'larla başlar ve Arap aygırlarının (Byerley Turk, Darley Arabian, Godolphin Arabian) ithal edilmesiyle Safkan (Thoroughbred) ırkının yükselişine yol açar.

At yarışı, hızın arandığı bir spor haline geldi.

18. yüzyıl boyunca İngiltere'de, bahis işi de dahil olmak üzere, bu sporun ekonomisi gelişti.

Atların soy ağacını kaydeden ve üç kurucu Arap aygırına kadar izlenebilmesini şart koşan General Stud Book'un (1791) oluşturulması, at aristokrasisinin bir kaydıydı.

James Weatherby'nin ilk kez 1791'de sunduğu (başlangıçta bir Genel Soy Kitabına Giriş) defalarca İngiliz safkanlarının aristokratik takvimi olarak anılmıştır

 

Anatomi Dersi

George Stubbs, Atın Anatomisi (1766)

 

Uzman ve aldatıcı

İngiliz kültürü, at yarışları ve tilki avı üzerine kurulu organik bir sanat eseridir. Bu yapının merkezindeki "tilki", İngiliz soylularının kurnazlık ve sağduyu öğretmenidir.

İngiltere Fox [Tilki] tarafından büyütüldü ve akıllı Britanyalılar bildikleri ve yapabildikleri hemen hemen her şeyi bu kurnaz doktordan öğrendiler.

 

Paul Mellon İngiliz resim sanatını ve at edebiyatını içeren devasa bir koleksiyon kurmuş.

Uzmanlığın kökü tutkudur.

 

18. yüzyılın sonlarında, atlar hakkındaki pratik bilgilerin "bilim" kimliği kazanmaya başlaması ele alınır. Sanayileşme ve savaşlar öncesinde at, stratejik ve bilimsel bir araştırma nesnesine dönüşmüştür.

"Stallmaster" (ahır ustası) döneminden veteriner okullarının açılışına kadar olan süreçte, at bilgisi anekdotlardan akademik bir disipline evrilmiştir. Bu bilimin özü, mükemmel atı seçebilme yetisidir.

'Atların güzelliği ve kusurları' doktrini hipolojik bilginin en derindeki çekirdeğini oluşturur.

 

Claude Bourgelat modern veterinerlik eğitiminin temelini Lyon ve Alfort'ta atmıştır. Ancak bu okullar uzun süre bilimsel tıptan ziyade, ordu ve damızlık çiftlikleri için "becerikli uygulayıcılar" (nalbant kökenliler) yetiştirmeye odaklanmıştır.

 

Uzmanlık, atın dış görünüşünden (simetri ve oranlar) içsel gücünü okuma sanatıdır. Satın alma anı, bilginin teste tabi tutulduğu bir "kriz" anıdır çünkü satıcılar kusurları gizlemek için her türlü hileye (biber kullanımı, boyama vb.) başvurur.

Uzmanın eğitimli gözü bile zekasıyla alt edilebilir. Bir atın güzel ve hoş ya da hantal ve donuk görünmesini sağlayan şey sadece vücudunun oranları, kürkünün parlaklığı ve pürüzsüzlüğü değildir. Performansın gerilimi ve hareketin tonu daha az önemli değildir. Uyuşuk bir atın uyanık ve canlı görünmesini sağlamak için, hem havuç hem de sopa olmak üzere hemen hemen her türlü araca izin verilir. Ancak her şeyden önce bir şey tavsiye edilir: Biber: “Çünkü biber, at ticaretinin gerçek ruhu, gerçek yaşamıdır; Yaşlıları gence, halsizleri ateşli atlara, aptalları utangaç atlara, beceriksizleri de hafif atlara dönüştürür..."

 

Biberin etkilerini bilmeyen, atlar hakkındaki tüm bilgisine rağmen at ticaretinde tecrübesiz kalır ve birçok ifadeyi doğal özellikler olarak görür, bunlar sadece biberin yarattığı yeteneklerdir.

 

Nikolai Przewalski emperyalist amaçlarla çıktığı keşif gezilerinde, bozkırın antik kalıntısı olan toz renkli vahşi atı keşfetmiştir (Takhi). Bu keşif, atın evrimsel tarihine ışık tutan zoolojik bir dönüm noktasıdır.

 

At, tarih boyunca edebiyatta ve dilde binlerce farklı isim ve deyimle yer bulmuştur. Almancada at için 60'tan fazla isim bulunması, bu hayvanın toplumsal hayattaki devasa dinamizminin bir göstergesidir (Max Jähns).

 

E.J. Marey ve E. Muybridge / Atın yürüyüşleri, saniyede 25 görüntüye bölünerek kas ve tendonların çalışma prensipleri incelenmiştir. Bu, estetik bir zarafet arayışından ziyade, savaş malzemesi olarak görülen atın en verimli kullanımını amaçlayan fizyolojik bir nükleer fisyondur.

 

Antik dünya neden pratik bir at duyusu geliştirmedi?

Çünkü kölelerin gücüne sahipti

Lefebvre, antik çağda atların boyunlarına baskı yapan "talihsiz bağ" nedeniyle tam kapasiteyle çalışamadığını, modern koşum takımlarının ancak Orta Çağ'da geliştiğini savundu.

Hayvan daha sert çekmek zorunda kaldığı anda 'talihsiz bağ' atardamarını sıkıştırdı, nefesini kesti ve performansını düşürdü.

 

Bilge Hans Fenomeni

Ağustos 1904, Berlin

Adını bir Grimm masalından alan Bilge Hans.

Hayvan mükemmel okuyor, mükemmel hesap yapıyor, basit kesir hesaplamalarında ustalaşıyor ve sayıları üçüncü kuvvete yükseltiyor, geniş bir renk yelpazesini ayırt edebiliyor ve Alman madeni paralarının değerini, oyun kartlarının değerini biliyor, insanları fotoğraflardan, çok küçük ve hatta çok benzer olmasa bile tanıyor, Alman dilini anlıyor ve genel olarak bizim anlayışımıza hiçbir şekilde uymayan bir takım kavram ve fikirleri edinmiş durumda.

 

Doğu Elbe asilzadesi Wilhelm von Osten / 1900 yılında hayvanı satın aldı ve hemen okula başladı

Yıllarca süren günlük etkileşime rağmen, öğrencisinin duygusal ifadelerini şefkatli bir şekilde anlayamıyordu; Hans'ın hissettiği açık can sıkıntısı işaretlerini fark edemiyordu. Saatlerce süren derslerde dersler çoğunlukla monoton geçiyordu.

Ostens'in Haziran 1909'daki ölümünden sonra, Karl Krall, Smart Hans'ı miras aldı ve onu memleketi Elberfeld'e götürdü.

Hans’ın yetenekleri, psikolog Oskar Pfungst tarafından incelenmiş ve hayvanın aslında bağımsız düşünmediği, sahibinin veya soru soran kişinin farkında olmadan verdiği mikro vücut hareketlerini (baş hareketleri gibi) okuduğu ortaya çıkmıştır.

 

Üzengi, Lynn White'ın feodalizm tarihini yeniden inşa ettiği Arşimet noktası haline gelmişti.

Üzengi, insan gücünün hayvan gücüyle değiştirilmesini mümkün kıldı. Bu, Orta Çağ'ın tipik Avrupa dövüş stili olan atlı şok saldırısının teknolojik temeliydi.

 

Yaşayan Metafor - Pathos

At, altı bin yıl boyunca insanlar için önemli bir çiftlik hayvanıydı. Bu sıfatla yalnız değildi

At aynı zamanda insanın yarattığı sembolik dillerde, mitlerinde ve masallarında, felsefi sembollerinde de birinci sınıf bir aktördü.

 

Yazar, atın bir şeyi sadece fiziksel olarak taşıyan bir "foros" değil, anlam ve statü taşıyan bir "semioforos" olduğunu vurguluyor.

Kral, atı olmadan kral değildir. At, kraliyet ailesinin görünür, yaşayan bir parçasıdır, ama aynı zamanda onun dinamik gücünün gerçek, pratik somutlaşmış halidir.

 

Michael Kohlhaas

ikayenin başında, at tüccarının dünyası hâlâ düzenliyken, teminat olarak geride bırakmak zorunda kalacağı iki siyah at hâlâ pürüzsüz ve parlak görünüyor; Onlara ve Kohlhaas'ın diğer hayvanlarına hayran olan şövalyeler, "atların geyiklere benzediğini ve ülkede daha iyi yetiştirilenlerin bulunmadığını" düşünüyorlar.

Kohlhaas'ın yaşadığı aşağılanmanın en dip noktası, siyah atlarını, daha doğrusu onların gölgelerini Dresden şehrinde yeniden gördüğünde ulaşıyor. Nihayet haklarının çiğnendiği yerde, atlarını da yine utanmadan yanlarında su satan bir satıcının arabasına bağlanmış halde bulur.

 

Dünyadaki tüm adaletsizliği hırpalanmış bedenleriyle görünür kılan iki siyah attır... Atlar adalet durumunu kişiselleştirmez; sadece ona gösteriyorlar.

 

Napolyon, David'in onu resmetmek istediği çekilmiş kılıç özelliğini kesin bir içgüdüyle reddetti: “Hayır, sevgili David, savaşlar kılıçla kazanılmaz. Ateşli bir ata boyanmak isterdim."

Yeni tip hükümdarın belirleyici özelliği, generalinin asası ya da silahı değil, savaşın serbest bırakılan enerjisinin ortasındaki egemen sakinliğiydi.

David, Napolyon'u rüzgar ve hız tanrısı olarak resmetti. Bir metafor olarak at sürmek, eski kural formülü, bu simgeyle özellikle modern yüzünü almıştı. Zaman. Gelecekte hükmetmek isteyen herkesin her şeyden önce tek bir şeye ihtiyacı vardı: hızlı.

 

Buna karşın Robespierre'in ata binememesi, onun siyasi düşüşünde sembolik bir eksiklik olarak yorumlanır.

Robespierre reddediyor, kendisi bir avukat ve avukat olarak kalmak istiyor, bu saatte bile argümanın gücüne güveniyor: kılıca değil, söze! 'Ata binmeyi bilmiyorum' diyor.

 

Antik çağlardan beri hükümdar imgesinin basit bir şemaya dayanır, üstte bir adam, altta bir at. Bu piktogram, hukuki meşruiyetten önce "korku ve saygı" telkin eder.

 

Arap atının hızı ve azim, özellikle de çevikliği... içinde bir estetiğin saklı olduğu iradeli adamı büyülemişti. Napolyon... iradesini başkalarına empoze etmeye alışmış aceleci bir çılgın gibi ata biniyordu.

 

20. yüzyıla gelindiğinde, at artık iktidarın simgesi olmaktan çıkar.

Kahramanların ve onunla birlikte savaş atlarının devri bitti. Geriye yelesiyle dosyaların tozunu silen efsanevi at isminde bir avukat, sessiz, uslu bir ofis aygırı kalıyor.

 

Dördüncü Atlı

Kaparisonlu at amerikan devlet cenazesinde yas tutan atın adıdır.

…kapari (Fransızca'dan kabuk) atın sarıldığı paltoya verilen isimdir.

Arkaya bakan botlar daha da dikkat çekicidir. Basit bir küçültme yoluyla, eyer örtüsünü ve tüm dekoratif unsurları çıkararak ve bir detay, yani çizmeler ekleyerek, askeri tören, kısalık ve güç açısından neredeyse aşılamayan bir pathos formülü yarattı. Barok seleflerinin aksine, dünyevi şeylerin geçiciliği, insan varlığının beyhudeliği ve şöhretin ölümsüzlüğü hakkında uzun uzun konuşmaz

John F. Kennedy'nin cenazesindeki "Black Jack" isimli at, bu geleneğin en güçlü örneklerinden biridir.

 

Atlar ölümün yaklaşmasından çekinir ve homurdanır.

 

Süvari

At bu sahnenin baş aktörüdür çünkü evrim süreci boyunca korku ifadesini mükemmelleştirmiştir.

Bir atın çok korktuğunda yaptığı hareketler son derece etkileyicidir.

…eyerden kalp atışını hissedebiliyordum. Kırmızı, geniş burun delikleri ile şiddetle homurdandı ve kendi etrafında döndü.

 

Hiç kimse, gücün teatral misyonunu ve onun attaki somutlaşmasını Peter Paul Rubens'ten daha iyi anlamamış ve onu Rubens'ten daha muhteşem bir şekilde tasvir etmemiştir.

 

Rubens'in çizdiği ve boyadığı tüm binicilik savaşları ve av sahnelerinde (Resim 25), atın gözü (ya da bu ikonik görevin üstlendiği atlardan biri) sonuç olarak tüm resmin düzenleme merkezi haline geldi. Oyuncuların diğer tüm bakışları: insanlar, hayvanlar veya canavarlar görüntünün döngüsüne takılıp kalır ve izleyiciyi aramaz. Tek bir bakış ona doğrudan çarpıyor; bir atın bakışı. Korkuyu açıkça ifade eden bu bakış, izleyicinin her an hedef alındığını hissettiriyor. Tamamen açık göz, görüntünün merkezi ve gücün aynası haline gelir. Aynı anda hem pasif hem de aktif olan bir aynadır: At gücü bünyesinde barındırır çünkü dehşetini hissetme, ifade etme ve iletme yeteneğine sahiptir. Bu yuvarlanan prizmada, bu kubbeli göz küresinde, güç ışını yeniden dışarıya, gözlemciye, tanığa, düşmana doğru yönlendirilmek üzere toplanır.

 

Tüm hayalet öykülerinde tekrar değirmeni döner; yanmış kahramanları hayaletlerdir.

 

Yuhanna'nın Kıyameti / ilki, beyaz bir at üzerinde, bir yay kullanıyor, bir çelenk veya taç takıyor ve "galip" olarak adlandırılıyor; geleneksel olarak bir hükümdar olarak yorumlandığından, geri dönen muzaffer Mesih ile özdeşleştirilirdi. İkincisi, kırmızı bir at üzerinde, büyük bir kılıç taşıyor ve savaşı ve şiddeti simgeliyor; üçüncüsü, siyah bir ata binip teraziyi sallayarak kıtlığın habercisidir. Dördüncüsü, soluk renkli bir ata binerek veba, savaş ve vahşi hayvanlar yoluyla ölüm getirir.

 

İskandinav ve kıta Germen mitolojisi de Odin ve sekiz bacaklı kahraman atı Sleipnir'den başlayarak devasa süvarilerle karakterize edilir.

 

Kırbaç

Kızlar ve atlar

 

Bilimsel kemik analizi, Greko-Romen mitoloji yazarlarının ve tarihçilerin bir zamanlar Amazonlar'a yerleştiği bölgelerde kadınların ata bindiğini, avlandığını ve savaştığını gösteriyor.

 

2013 yılında Honda CBR 1000 RR süper motosikletine yönelik bir reklam, cinsiyetçi olduğu gerekçesiyle eleştirildiği için iptal edildi. Güzel bir kadın olan İspanyol model Angela Lobato'nun, bir erkek sürücünün sırayla keyifle kullandığı iyi yapılı bir motosiklete dönüşmesini gösterdi.

Her halükarda, bu reklam, binicilik eyleminden cinsel eyleme ve geriye doğru hafif metonimik değişimin, at çağına kadar tüm köprüleri yaktığı varsayılan kültürlerde bile hala yaygın olduğunu gösterdi.

 

Rönesans ve Barok sanatçıların defalarca kullandığı ortak bir motif, yaşlı bir adamın genç bir kadın tarafından sürülmesidir. Kadın genellikle “hanımefendi koltuğu” denilen yerde biner ve sağ elinde kırbacı, sol elinde ise yaşlı adamı yönlendirdiği dizginleri tutar.

 

(Hans Baldung Grien’in motifi) Büyük İskender'in öğretmeni olan yaşlı filozofun, sevgilisi Phyllis'e nasıl aşık olduğunun öyküsünü anlatıyor. Alexander onu bundan vazgeçirir ve şimdi Phyllis, herhangi bir erotik iyilik gösterisi yapmadan önce yaşlı adamı sırtına binmesine izin vermeye zorlayarak intikam alır: Alexander, öğretmenini çok aşağılanmış bir biçimde görür.

 

Nietzsche’nin Lou Salomé ile olan ünlü fotoğrafı, iktidar ve aşağılanma bağlamında sunuluyor.

 

Bir kişinin at sırtında oturması ve hayvanla birlikte hareket etmesi, onun içsel anlamı, fiziksel duygusu, becerisi ve bir aşık veya sevgili olarak niteliği hakkında her şeyi anlatır.

 

Torino, Bir Kış Masalı

Savaş atına duyulan acıma, edebiyatta yaygın bir motiftir

 

19. yüzyıl toplumlarının uzun vadede ahlaki sistemlerini değiştiren deneyimleri deneyimlediği rakamlar arasında özellikle dördü öne çıkıyor. Dövülmüş at, şehit mahlûk da bunlardan biridir. Diğerleri çalışan çocuk, yaralı asker ve yetimdir. Birlikte, zorlu bir yüzyılın kabuslarında, aşağılanmış ve istismar edilmiş, dünyevi talihsizliklerin dörtlüsü içinde dolaşırlar.

 

(Britanya) Haziran 1822

Martin Yasası, hayvanlara zulmü yasaklayan yasa Parlamentonun her iki kanadı tarafından da kabul edildi.

 

Jeremy Bentham, hayvanların akıl veya konuşma yeteneğine sahip olup olmadığı konusundaki yaygın tartışmaları ve onların yetenekleri sorusu aracılığıyla kesintiye uğrattı: «Soru şu değil, akıl yürütebiliyorlar mı? Ya da konuşabiliyorlar mı? Ama acı çekebilirler mi?»

 

1889 yılının Ocak ayı başlarında bir kış gününde Torino'da klasik bir sokak sahnesine tanık olduğunda deliliğe doğru gidişi açıkça ortaya çıkıyor: topal bir fayton atını döven acımasız bir arabacı.

 

At zulmünün acımasız üçgeni (kaba arabacılar, yoldan geçen duygusuz insanlar ve sessizce acı çeken yaratık) hâlâ varlığını sürdürüyor.

Sadece medya değişti ve pozisyonlar farklı şekilde dolduruldu; Arabacının yerini at tüccarı almış, yoldan geçen, dikkatsizce geçen ya da merakla bakan kişi artık sokakta değil, internette, örneğin YouTube'da. Orada, "at cehennemi" gibi arama terimlerini kullandığınızda hala aynı eski, acımasız sahnelerle karşılaşıyorsunuz: yarı ölü atlar, susuzluktan yarı delirmiş, küfrederek kötü muameleye maruz bırakılmış, görünüşe göre sarhoş dövücüler, Polonya (Skaryszew) ve Avusturya'da sürücüler ve hizmetçiler. (Maishofen) at pazarlarında kamyonlardan sürükleniyor, itiliyor, başka kamyonlara bindiriliyor, dövülüyor ve taşınıyor. Eğer yolculuktan sağ çıkarlarsa çoğu için olmasa da birçoğu için yolculuğun varış noktası mezbaha ve sosis fabrikası olacak.

At zulmünün bir başka sahnesi de, bir zamanlar at kültürünün yeşerdiği ve daha sonra dünyanın yarısına yayıldığı aynı kültürel bölgede, Arap Yarımadası'nın kenarında yatıyor. Özel olarak Dubai Emirliği ve genel olarak Birleşik Emirlikler, çöl bölgelerinde ve yüksek sıcaklıklarda dayanıklılık yarışları yaparak sayısız atın hayatını riske atması veya ölümüne neden olmasıyla ünlüdür.

 

Unutulmuş Aktör - Tarih

İnsan atla ittifak kurarak ne kazandı? At diğer canlıların yapamadığı neyi yapabilirdi? Fizik ilk cevabı sağladı. Atın enerjiyi dönüştürerek enerji yaratabileceği söyleniyordu. Neredeyse tüm diğer hayvanların yenemediği sert bozkır otlarında saklı olan göze çarpmayan potansiyel enerjiden, hızlı ve dayanıklı bir koşucunun muhteşem enerjisini üretebilir.

 

İkinci cevap, atın aynı zamanda bilgi üretebildiği ve bilgiyi taşıyabildiğiydi.

At, çeşitli bilgi alanlarından (tıbbi, tarımsal, askeri, sanatsal) ve bilgi türlerinden (ampirik, uzmanlık, bilimsel) oluşan karmaşık bir ekonominin yanı sıra antik çağda kurulmuş uzun bir edebiyat geleneğinin parçasıydı.

 

Üçüncü bilgi ise atla ilgili büyük duygular, gurur ve hayranlık gibi duygular, güç arzusu ve özgürlük arzusu, korku, şehvet ve acıma ile ilgiliydi. Bir sembol ve gösteren olarak Semiofor görevindedir. At her zaman insani duyguların, ruh hallerinin ve tutkuların önemli bir taşıyıcısı ve aktarıcısı olmuştur.

 

Diş ve Zaman

Bir Reinhart Koselleck okuyucusu, yazarın en önemli tarihsel-teorik kavramlarını taşıyacak çağ eşiğini adlandırırken belki de aklında bu imgenin olup olmadığını kendine sorabilir / Eyer zamanı

 

Alfred Weber - Trajedi ve tarih

Trajik duygusunun sadece Yunanlıların değil, dünyaya nasıl geldiği sorulduğunda Weber, M.Ö. 2000'den bu yana meydana gelen iki fetih dalgasına işaret ederek yanıt verdi. M.Ö. Avrupa ve Asya "ön-kültürlerini" geçti: ilki savaş arabası teknolojisine dayalıydı ve daha sonra M.Ö. 1200'den itibaren. M.Ö. süvari ordularının gerçekleştirdiği bir fetihtir. Özellikle bu ikincisi, en büyük kültürel dinamizm sürecini tetikledi: “Bu binici dalgası muazzam bir dalga gibi, zamansal bağlamda Avrasya'yı kaplayan en büyük dalga gibi. (...) Onları taşıyan halklar, sosyal ve siyasal yapılarıyla, manevi özlerini, savaşçılıklarının ustalık niteliğini ve atmosferini her yere beraberlerinde taşıdıkları için yeni bir dünya dönemi, manevi bir devrim dönemi başladı. (...) Her yerde erkeksi, özgürce hareket eden erkeklerin görüşleri ve erkeklerin yerdeki anneyle olan tutumları arasında bir çatışma vardı.

Hiçbir silah, hatta ateşli silahlar bile, savaş arabası kadar dünyayı dönüştüren bir şey olmadı. MÖ 2. binyıldaki dünya tarihinin anahtarıdır.

 

Tüm arkeolojik toprak kazanımlarına rağmen, evcilleştirmenin gerçek kültürel ve ahlaki başarısı belirsizliğini koruyor: Hiçbir metin, hiçbir görüntü ve hiçbir maddi iz, ilk kez vahşi bir ata binen ve binicisine hoşgörü göstermesini sağlayan adamın cesaretine tanıklık etmiyor.

 

Bir insanın ata binmesi küçük ama cesur bir adımdı. Kesinlikle aya inişle kıyaslama çok abartılı değil (Ann Hyland).

 

At aynı zamanda nispeten tutumlu ve sağlam bir ortaktı ve neredeyse insanlar kadar uyum sağlayabiliyordu. Bu esas olarak hayvanın beslenmesi ve sindirimi ile ilgilidir. Atlar, inek derisinin altına girmeyen, yani selüloz yapısı nedeniyle çok sert olan ve düşük protein içeriği nedeniyle inekler ve çoğu çift parmaklı hayvan için yeterince besleyici olmayan ot türleri ile beslenir. Ayrıca ineklerin geviş getirme işini yaptıkları dinlenme sürelerine ihtiyaçları vardır; atlar ise basit mideleri sayesinde koşarken sindirim yapabilirler. Atın sağlamlığının ve tutumluluğunun ilk şartı dişleridir: Özellikle yüksek ve sert taçlı dişleri sayesinde atlar ve diğer tek tırnaklılar, içeriğindeki yüksek silikon oranıyla çayırların, bozkırların ve savanların sert otlarını otlayabilir ve parçalayabilirler.

 

Elias Canetti şöyle yazıyor: "Ok, Moğolların ana silahıdır. Uzaktan öldürüyorlar; ama hareket halindeyken de atlarının sırtından öldürüyorlar.»

Amerikalının aklında elbette yalnızca Kızılderililer var; Tarihsel perspektifi veya kültürel tek yönlü caddesinin istediği de budur.

 

Toprak kapma, Carl Schmitt'in jeopolitik teorisinin merkezine yerleştirdiği bir terim ("Al, paylaş, otlat") birbirini takip eden bölgesel el koyma eylemlerini tanımlayan bir hukukçu kavramıdır. Eğer bunu tarihsel gerçeklik testine tabi tutarsak, böyle bir sahiplenmenin pratikte asla atlar olmadan gerçekleşemeyeceği hemen ortaya çıkıyor (atların yerini develerin ve tek hörgüçlü develerin aldığı Doğu hariç). Fatih, almaktan bölmeye ve sonunda otlatmaya geçmeden önce, genellikle ilk önce ele geçirilen bölgeyi geçmek zorundaydı; içinden geçtik ve güvence altına alındı.

 

A. W. Crosby Jr. İspanyol fatihinin domuz olmadan hayal edilebileceğini yazıyor, ancak atı olmadan nasıl düşünülebilir? Başlangıçta askeri fetihlerin temel aracıydı (almak), at daha sonra toprağa hakim olmak ve onun kullanımını güvence altına almak için vazgeçilmez hale geldi (paylaşın, otlatın): "Eğer atı onun bilgiyi, emirleri ve askerleri bir noktadan diğerine hızlı bir şekilde taşımasını sağlamasaydı, fatih geniş Hint nüfusunu asla kontrol edemezdi.

 

Bir atı acı içinde görmeye kim dayanabilir? Atın, o trajik hayvanın ölmesini görmek dayanılmaz. Uzun bacaklarının bükülmesi, dizlerine kadar çökmesi. Koca bedenin yavaş yavaş düşüşünü, gözünün kırılmasını hiçbir insanoğlu izleyemez.

…

Atın ölümü, "insanlığın tüm sevinçlerini ve acılarını taşıyan bir canlı metaforun" sonu...

 

İbn Arabi - Risaleleri 1 - Tasavvuf Istılahları Kitabı

On Dördüncü Kitap

Kitabu İstilahi's Sufiyye

Tasavvuf Istılahları Kitabı

Her ilmin kendine has bir terminolojisi olduğu gibi sufilerin de kendi aralarında kullandıkları, istiare ve teşbih boyutları olan özel bir dili vardır.

 

El-Hacis: Bunu akla ilk gelen düşünce olarak açıklarlar. Rabbani bir düşüncedir. Kesinlikle yanlış olmaz.

 

El-irade: Kalpte hüzün.

 

El-Mürid: iradeden tamamen soyutlanmış kimse.

 

El-Murad: iradesinden çekilip koparılan ve her işi hazırlanan kimse.

 

Es-Salik: Makamları ilmiyle değil, haliyle geçen kimse.

 

El-Musafir: Fikriyle manevi alanlarda yolculuğa çıkan kimse.

 

Es-Sefer: Kalbin zikirle Hakka yönelmesinden ibarettir.

 

Et-Tarik: Hak tarafından ruhsatsız meşru kılınmış merasimleri demektir.

 

El-Vakt: Hal zamanındaki halinden ibarettir.

 

El-Edeb: Haddi bilmektir.

Edib, faaliyet, çal ışma ehlidir.

 

El-Makam: Zahiri merasimlerin hakkını tam anlamıyla ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmek demektir.

 

El-Hal: Çalışma yapılmaksızın ve celbetme çabası vermeksizin kalbe varit olan durum.

 

Et-Tahkim: Velinin mertebesinden dolayı gördüğü bir husustan hareketle gördüğünü izhar etmeyi tercih etmesi demektir.

 

El-İnziac: Endişelenme/huzursuzluk

 

Eş-Şeriat: Kulluktan ayrılmamaya başlamak demektir.

 

Eş-Şath: Ciddiyetsizlik ve iddia sezilen söz demektir.

 

El-Adl ve Yaratılış Aracı Hakk: Yüce Allah'ın yarattığı ilk mahluktur

 

El-Efrad: Kutbun nazarının dışında kalan adamlara denir.

 

El-Kutb (Gavs): Bütün zamanlarda âlemde Allah'ın nazarının yeri olan tek kimsedir. İsrafil'in (a.s) kalbidir.

 

El-Evtad: Dört kişidirler. Menzilleri âlemdeki dört rükün menzil üzeredir. Doğu, batı, kuzey güney. Her birinin makamı bu yönlerden biridir.

 

El-Budela: Bunlar yedi kişidir. Bunlar İbrahim'in (a.s.) kalbi üzeredirler.

 

En-Nukaba: Nefislerin gizliliklerini ortaya çıkaran kimselerdir. Üç yüz kişidirler.

 

En-Nuceba: Kırk kişidirler. Halkın yüklerini taşımakla meşguldürler. Sadece başkasının hakkı ile ilgili tasarrufta bulunurlar.

 

El-İmaman (İki imam): Bunlar iki kişidirler. Birisi Gavsın sağında oturur ve melekuta bakar. Diğeri ise solunda oturur ve mülke bakar. Bu arkadaşından daha üstündür. Gavsın yerini bu alır.

 

El-Umena: Bunlar Melamilerdir.

 

El-Melamiyyetu: içlerindeki hallerinden zahirlerine bir tek etki yansımayan kimselerdir.

 

El-Mekan: Sergilerde bulunan menzile denir.

 

El-Kabz: Vakitte korku haline denir.

 

El-Bast: Bize göre her şeyi içine alan, ama hiçbir şey tarafından içine alınamayan kimsenin halidir.

 

El-Heybet: Allah'ın celalini müşahede etmenin kalb üzerindeki etkisidir.

 

El- Üns: İlâhî huzurun cemalini müşahede etmenin kalb üzerindeki etkisine denir.

 

Et-Tevacud: Vecd halini isteme.

 

El-Vecd: Kalbin müşahedesinden kaybolmuş hallerden bazısına rastlaması hali.

 

El-Vücud: Vecd'de hakkı bulma.

 

El-Celal: İlâhî huzurdan yansıyan kahır özellikleri.

 

El-Cemal: İlâhî huzurdan kaynaklanan rahmetin özellikleri ve lütufları.

 

El-Cem: Halksız hakka işaret etme.

 

Cem'ul Cem: Bütünüyle Allah'ta tükenme isteği.

 

El-Fark: Hak olmaksızın halka işaret etmek.

 

El-Beka: Kulun, Allah'ın her şey üzerinde kaim olduğunu görmesi.

 

El-Fena: Kulun, Allah'ın bir illet üzerine kaim olduğunu görmesi.

 

El-Gaybet: Hissin kendisine varit olan şeyle meşgul olmasından dolayı kalbin, halkın halleriyle ilgili olarak gelişen olaylara dair bilgiden uzaklaşması.

 

El-Huzur: Gaybeti esnasında kalbin Hakk ile huzurda olması.

 

Es-Sahv (Uyanış): Hassaların, gaybetten sonra güçlü bir vürutla kendilerine dönmesi.

 

Es-Sekr (Sarhoşluk): Güçlü bir varitle yitip gitme, kaybolma.

 

Ez-Zevk (tatma): İlâhî tecellilerin görünmeye başlamasının ilk anı.

 

Eş-Şurb (içme): Tecellilerin ortası.

 

Er-Rey (kanma): Tecellilerin her makamdaki son merhalesi.

 

El-Mahv (Silinme): Adet vasıflarının ortadan kalkması. Bazılarına göre illetin zail olması demektir.

 

El-isbat: Kulluk hükümlerini ikame etme.

 

El-kurb (yakınlık): İtaatle kaim olmak. Kabe Kavseyn hakikatine de kurb denir.

 

El-Bu'd (uzaklık): Muhalefetler üzerine kaim olmak.

 

El-Hakikat: Senin vasıflarının etkilerinin, Onun vasıfları aracılığıyla senden uzaklaştırılması demektir.

 

En-Nefes: Yüce Allah'ın, kıvılcımlarını söndürsün diye kalbin ateşine musallat kıldığı bir ruhtur.

 

El-Hatır: Kalbe ve vicdana varit olan rabbani, melekî, nefsanî veya şeytanî telkin. Ki kalıcı değildir.

 

İlme'l Yakin: Delilden anlaşılan ilim.

 

Ayne'l Yakin: Müşahede ve keşiften anlaşılan ilim.

 

Hakka'l yakin: Gözlemlenen şeyden irade edilen hususun ilimde hasıl olması.

 

El-Varid: Kişinin çabası olmaksızın kalblere varit olan övgüye değer telkinler.

 

Eş-Şahid: Müşahede sonucu, müşahede edenin kalbinde meydana gelen etki.

 

En-Nefs: Kulun vasıflarından malum olanlar.

 

Er-Ruh: Gayb ilminin özel bir surette kalbe ilka edilmesinin karşılığı olarak kullanılır.

 

Es-Sırr: ilmin sırrı denildiği zaman, bu ilmi bilen alimin hakikati.

 

El-Veleh (kendini kaybetmek): Aşırı vecd.

 

El-Vakfe (Duruş): iki makam arasında hapsedilme.

 

El-Fetret: Başlangıçtaki yakıcı ateşin sönmesi hali.

 

Et-Tecrid: Masivanın ve kevnin kalbten ve sırdan uzaklaştırılması.

 

Et-Tefrid- Hak ile kendinle beraber durman.

 

El-Latife: Zihinde parlayan anlamı ince her işaret.

 

El-İllet: Hakkın kulunu bir sebepten dolayı veya sebepsiz uyarması.

 

Er-Riyazet: Edeb riyazeti, nefsin tabiatının dışına çıkmaktır.

 

El-Mücahede: Nefsi bedenî meşakkatlere ve her durumda hevaya muhalefet etmeye zorlamak demektir.

 

El-Fasl (ayrılık): Sevgilinden ümit ettiğin gıdadır.

 

Ez-Zihab (gidiş): kalbin, kim olursa olsun sevgilisi mü şahede etmesinden dolayı hissedilme özelliğine sahip olan hiçbir şeyi hissedemeyecek şekilde kaybolmasıdır.

 

Ez-Zaman: Sultan, hakimiyet, delil.

 

Ez-Zacir (meneden): Müminin kalbindeki hakk öğütçüsü. Davetçi.

 

Es-Sahk (ezilme): Senin terkibinin kahır ve baskı altında dağılıp gitmesi.

 

El-Mahk (iptal edip belirsiz kılma): Seni yok eden şeyden seni gizleyen her şey.

 

Et-Tecelli: Kalblere açılan gaiblerin nurları.

 

El-Muhazara: Kalbin daima burhan akışının huzurunda oluşu.

 

EI-Mukaşefet: Kahır sonucu tevbenin tahakkuk edişinin karşılığı olarak kullanılır.

 

El-Müşahede: Eşyayı tevhid delilleriyle görmek demektir.

 

El-Muhadese: Hakkın mülk ve şehadet âleminde ariflere hitab etmesi.

 

El-Müsemere: Hakkın sırlar ve gaibler âleminden ariflere seslenmesi.

 

El-Levaih (görüntüler): Zahiri sırlarda görülen halden hale yüceliş özelliği, görüntüsü.

 

Et-Tavali (doğuşlar): Marifet ehlinin kalblerine doğan ve başka nurları söndüren tevhid nurları.

 

El-Levami (parıldayışlar): İki vakitte ve bundan daha yakın bir zaman diliminde ispat edilen tecelli nurları

 

El-Bevade (açığa çıkma): Kalbin, bir ilk çarpılma mahiyetinde birden gayb ile yüz yüze gelmesi.

 

El-Hücum: Senin bir etkin olmaksızın vaktin gücüyle kalbe varid olan hal.

 

Et-Telvin: Kulun hallerinde intikal edişi. Bize göre makamların en mükemmelidir.

 

Et-Temkin: Telvin (çeşitlilik) halinde yerleşiklik kazanma demektir.

 

Er-Rağbet: Nefsin rağbeti sevaba, kalbin rağbeti hakikate sırrın rağbeti hakka yöneliktir.

 

Er-Rahbet (çekinme): Zahiri çekinme.

 

El-Mekr: Allah'ın emirlerine muhalefet eden kimsenin bu halinin devamına rağmen nimetlerin ard arda gelmesi.

 

El-İstilam (kökten kesilme): Hüznün derin üzüntünün özelliği.

 

El-Gurbet: Maksudun peşinde vatandan ayrılmak anlamında kullanılır.

 

El-Himmet: Kalbin arzulara yönelip her şeyden soyutlanması anlamında kullanılır.

 

El-Gayret: Hadler aşıldığı zaman hakkın bir gayreti vardır. Sırları ve gizlilikleri saklamanın karşılığı olarak kullanılan bir gayret de vardır.

 

El-Hürriyet: Kulluk hukukunu Allah için ikame etmek.

 

El-Mutalaa: Hakkin doğrudan veya onların isteği üzerine kevndeki hadiselere ilişkin olarak ariflere ilham ettiği şeyler.

 

El-Futuh: Bir, zahirde gerçekleşen ibare açılışı (futuhu), batında gerçekleşen halavet futuhu ve mükaşefe futuhu vardır.

 

El-Vasl: Kaçanı yakalamak.

 

El-İsm: Vakit içinde ilâhı isimlerden kulun haline hakim olan isim.

 

El-Vesm: Ezel olanla ebede cari olan özellik, sıfat.

 

Ez-Zevaid: Gabya iman ve yakin fazlalığı.

 

El-Hıdır: Bununla bast (açılma) hali ifade edilir.

 

El-Ye's: Bununla kabz (tutulma) hali ifade edilir.

 

El-Gavs: Ayniyle zamanın bir tanesidir. Ancak vakit geldiğinde onun inayetine iltica duygusu verilir.

 

El-Vakıa: Hangi yolla olursa olsun, hitap ya da misalle o alemden kalbe varit olan

şey.

 

El-Anka: Yüce Allah'ın içinde yine kendisi aracılığıyla alemin bedenlerini açtığı hava.

 

El- Varka: Küllî nefis. Levh-i Mahfuz.

 

El-İkab: Kalem. Akl-i evvel (İlk akıl)

 

El-Gurab: Küllî cisim.

 

Eş-Şecere: İnsan-i Kamil.

 

Es-Semseme: İbareden sızan ince marifet

 

Ed-Durretu'l Beyda (Beyaz inci): Akl-i Evvel.

Ez-Zumurrede (Zümrüt): Küllî nefis.

 

Es-Sebhe: Heba. Rüzgarın savurduğu toz.

 

El-Harf: Dil. Hakkin sana hitap ederken kullandığı ibareler.

 

Es-Sekine: Gaybin inişi esnasında içinde hissettiğin mutmainlik hali.

 

Et-Tedani: Mukarrebinin (Allah'a yakın olanların) miracı.

 

Et-Tedella: Mukarrebinin inişi. Ayrıca tedani sırasında hakkın onlara inişi anlamında da kullanılır.

 

Et-Terakki: Hallerde, makamlarda ve marifetlerde intikal etme.

 

Et-Telakki: Haktan sana varid olan şeyleri alman.

 

Et-Tevella: Ondan kendine dönmen

 

El-Havf (korku): Geçmişteki menfi şeylerden sakınman.

 

Er-Reca (umut): Gelecek ümidi, beklentisi.

 

Es-Saik (Bayılma): Rabbani tecelli esnasında fena bulma başka biri

El-Halvet: Arada melek veya olmaksızın gizlici hak ile konuşmak

El-Cilve: Kulun halvetten ilâhı çıkması vasıl olmuş

El-Mahda'(aldanma yeri): Kutbun fertlerden gizlendiği yer gizleyen,

El-Hicab: Matlubunu gözünden perdeleyen şey.

En-Nevale (Misafire takdim edilen ilk lokma): Fertlere (efrad denilen zatlar) has hil'atlar. Mutlak Hil'at anlamında da kullanılır.

 

El-Ceres (Zil): Hitabın bir tür zorlamayla icmal edilmesi.

 

El-İttihad (Birleşme): İki zatın bir olması. Bu ancak sayıda olabilir. O da haldir.

 

El-Kalem: Tafsil bilgisi.

 

El-Enaniyet (Benlik): “Ben" demen.

 

En-Nun: İcmal ilmi.

 

El-Hüviyet: Gayb alemindeki hakikat.

 

El-Levh: Bilinen bir sınıra kadar ertelenmiş tedvin ve yazı mahalli.

 

El-Aniye (kap): izafe yoluyla elde edilen hakikat.

 

Er-Ruhune (hafiflik/düşüncesizlik): Tabiatla beraber olma, ötesine geçememe.

 

El-İlâhîyye: Beşere nispet edilen tüm ilâhî isimler.

 

El-Hatem: Ariflerden bazılarının kalblerinin üzerindeki hakkın alameti.

 

Et-Tab'u: Her şahısla ilgili olarak önceden malum olan bilgi.

 

El-Aliye: Bir meleğe veya ruhaniye izafe edilen tüm ilâhî isimler.

 

El-Menesse (Gerdek evi): Düğünlerin, ziyafetlerin düzenlendiği mekan.

 

Es-Siva: Öteki, (Allah'tan) başkası.

 

El-Cesed: Ateş veya nur menşeli bir cisimde zuhur eden her ruh.

 

En-Nur: Kevni kalpten kovan her ilahi vürut.

 

Ez-Zulmet (Karanlık): Bzzat bilme için kullanılır. Çünkü bu bilgiyle beraber başkası keşfedilmez.

 

Ed-Diya (Ziya, ışık): Hakkin gözüyle aynları görme.

 

Ez-Zillu (gölge): Hicabın gerisinde rahatlığın varlığı.

 

El-Kişr: Muhakkik'in özünü kendisine tecelli eden şeylerin etkisiyle bozulmaktan koruyan her ilim.

 

El-Lubb (öz): Kevnle ilgili olan kalplerden saklanan ilimler.

 

El-Umum: Sıfatlar hususunda vaki olan ortaklık.

 

El-Husus: Her şeyin tekliği.

 

El-İşaret: Kalbin huzuru ile birlikte yakınlıkla beraber olduğu gibi uzaklıkla da beraber olur.

 

El-Gayb: Hakkin kendisiyle ilgili değil, seninle ilgili olarak senden gizlediği her şey.

 

Alemu'l emr (emir alemi): Haktan bir sebep olmaksızın var olan varlıklar. Melekut karşılığı olarak kullanılır.

 

Alemu'l Halk (Halk/yaratma alemi): Bir sebep neticesinde var olan varl ıklar alemi. Şehadet (görünen) alemi anlamında kullanılır.

 

El-Arif ve'l Ma'rife (Arif ve Marifet): Rabbin kendisini gösterdiği ve bunun neticesinde üzerinde bir takım haller zuhur ettiği kimseye arif, onun haline de marifet denir.

 

El-Alim ve'l İlm (Alim ve ilim): Allah'ın uluhiyetini ve zatını gösterdiği ve üzerinde herhangi bir hal izhar etmedi ği kimseye alim, onun haline de ilim denir.

 

El-Hak: Allah ile ilgili olarak kulun üzerine vacip olan şey ve hakkın kendisi için gerekli kıldığı şey.

 

El-Batıl: Yokluk. Adem.

 

El-Kevn: Varlık sahibi her olgu.

 

Er-Rida: Hakkin sıfatlarıyla zuhur etme.

 

Er-Reyn (Kalın örtü) : Eşyada itidal mahalli.

 

El-Kemal: Sıfatlardan ve sonuç ve etkilerinden münezzeh olma.

 

El-Berzah: Manalar alemiyle cisimler alemi arasında görülen alem.

 

El-Ceberut: Ebu Talibe göre azamet alami demektir.

 

El-Mülk: Görülen maddi alem.

 

El-Melekut: Gayb alemi.

 

Maliku'l Mülk: emrettiği şeylere dayalı olarak kula karşılığını verme makamında Hak taala.

 

El-Muttali: Kevn âlemine bakış. Hakkin gözüyle bakan.

 

Hicabu'l izzeti (izzet perdesi): Körlük ve şaşkınlık hali.

 

El-Misl (Benzer): insan. insanın yaratılışına esas olan suret.

 

El-Arş: Mukayyet isimlerin istiva etti ği yer.

 

El-Kursi: Emir ve yasak yeri.

 

El-Kıdem (öncesizlik, ezel): Hak ilmi kapsamında kul ile ilgili olarak sabit olan şey.

 

El-İyd (bayram/yıldönümü): Amellerin tekrarlanmasıyla kalbe tekrar dönen tecelliler

 

El-Had: Seninle onun arasındaki fasıl, aralık.

 

Es-Sıfat: Anlamın gerektirdiği nitelik. Alim gibi.

 

En-Naat: Nispetin gerektirdiği nitelik. Evvel gibi.

 

Er-Ru'yet: Onu olduğu yerde gözle görme, basiretle değil.

 

Kelimetu'l Hadra (huzur sözü): Kun (ol) kelimesi.

 

El-Lusun (Lisanlar/diller): İlâhî açıklamanın ariflerin kulağına ulaşmasında kullanılan araç.

 

El-Huve (O): Müşahedesi sahih olmayan (görülmesine imkan bulunmayan) mutlak gayb.

 

El-Fehvaniye: Hakkin misal aleminde bizzat yüzleşme yoluyla gerçekleştirdiği hitap.

 

Es-Seva (Benzer/derk): Hakkin halkta ve halkın hakta gizlenmesi.

 

El-Ubude (ubudet): Kendini rabbine gösteren kimsenin makamı ubudettir.

 

El-İntibah (Uyanma): Hakkın inayet yoluyla kulu sevketmesi.

 

El-Yakaza (Uyanıklık): Hakkin sevketmesi esnasında Allah'ın muradını anlama.

 

Et-Tasavvuf: Zahiren ve batınen şeriatın adabına riayet etme. Bu, ilâhi ahlaktır. Güzel ahlaka sahip olmaya ve kötü, bayağı ahlaktan uzak durmaya da denir.

 

Et-Tecelli: İlâhî ahlakla vasıflanma. Bize göre, kulluk ahlakıyla vasıflanma.

 

Sırru's Sırri (Sırrın sırrı): Hakkin kuldan ayrı olarak tek başına bildiği hakikat.

…

İbn Arabi - Risaleleri 1 - Notlar

Mütercim: Vahdettin İnce, Kitsan, 2005 

İbn Arabi - Risaleleri 1 - Vasiyet Kitabı

On Üçüncü Kitap

El- Vasiye

Vasiyet Kitabı

Kul, ilâhî emirlerin mahalli olduğu için hiçbir amelini küçük görmemelidir.

Sen, O'nun sana teklif ettiği amellerin mahallisin.

Teklife mazhar olmak, başlı başına bir inayet ve değer göstergesidir.

 

Hasta insan her an Allah ile beraberdir ve dilinden Hak konuşur; bu yüzden hastayı ziyaret etmek ibrettir. Dilenciye vermek, kulu Hakk’ın infak menziline çıkarır.

 

İlmiyle amel etmeyen bir alim görülse dahi ilmin hakkını korumak adına o ilimle amel edilmeli, alim kötülenmemelidir. Temiz ve güzel elbiseler giymek, süslenmek başlı başına bir ibadettir; çünkü Allah güzeldir, güzeli sever.

 

Sebeplere güvenmek ve kalben onlara meyletmek "gizli şirk"tir ve müminlerin en büyük dini felaketidir.

 

Müminler tek bir beden gibi olmalı, birbirlerinin acısını duymalı ve salih arkadaş edinmelidir. Şeriat ilmini öğrenmek, iyilik ilhamlarını (melekten) ve şer telkinlerini (şeytandan) ayırt etmek için şarttır.

 

En büyük cihada devam et. En büyük cihad hevana karşı verdiğin mücadeledir.

 

Hiçbir kulu küçümseme. Çünkü Allah onu yaratırken küçümsememiştir.

Din nasihattir; nasihat etmek ise kuşatıcı bir akıl, ilim ve mutedil bir mizaç gerektirir.

 

Yaşamak için ye, rabbine itaat etmek için yaşa. Yemek için yaşama.

 

Kimin içi güzel olursa Allah onun dışını da güzel yapar. Ahiretini ıslah edenin Allah dünya işlerini de ıslah eder.

 ...

İbn Arabi - Risaleleri 1 - Notlar

Mütercim: Vahdettin İnce, Kitsan, 2005 

İbn Arabi - Risaleleri 1 - Fusus Nakşı Kitabı

On İkinci Kitab

Kitabu’l Nakşi'l Fusus

Fusus Nakşı Kitabı

 

Ademî Mesajdaki İlâhî Hikmet

Allah’ın isimleri âlemin varlığını gerektirir. Âlem düzgün bir beden, Hz. Adem ise bu bedenin ruhudur.

İnsan ilâhî huzurun bir özetidir ve iki sureti (Hak ve âlem) kendisinde birleştirir.

 

Şit Mesajındaki Üfleme Hikmeti

İlâhî bağışlar zati ve esmâi olarak ikiye ayrılır. Zati olan doğrudan tecelliyle, esmâi olan ise hicapla gerçekleşir. Bağışlar ya hal diliyle ya da sözlü istek ile (tabii veya ilâhî emre uyarak) talep edilir.

 

Nuh Mesajındaki Subbuhî Hikmet

Hakk'ı sadece tenzih etmek O'nu sınırlandırmaktır. Arif olan zat, şeriat öncesindeki akli tenzih marifeti ile şeriatın bildirdiği tecelli marifetini bir arada barındırır.

 

İdris Mesajındaki Küddusî Hikmet

Yücelik mekan (yer) ve mekanet (makam) yüceliği olarak ikiye ayrılır. Amel mekana, ilim mekanete yöneliktir.

 

İbrahim Mesajındaki Hakimiyet Hikmeti

Kulun kendi aynını ispat etmesiyle Hakk'ın kulun organlarında tecelli etmesi sahih olur. Farz sevgisinde Hak kul ile işitirken, nafile sevgisinde kul Hak ile işitir ve görür.

 

İshak Mesajındaki Hak Hikmeti

Hayal huzuru her şeyi kapsayan toplayıcı bir alandır. Tasvirleri ya dış dünyaya uygundur (keşif) ya da değildir (tabir). Alimin rüyası doğrudan tasdik edilirken, öğrenen tabire ihtiyaç duyar.

 

İsmail Mesajındaki Yüce Hikmet

Âlemin varlığı ilâhî kudret ile âlemin bu varoluşu kabul etmesinden doğar. İmkansız olan varlığı kabul edemez; tekvin, Hakk'ın "Ol" emrine âlemin hemen itaat etmesiyle gerçekleşir.

 

Yakub Mesajındaki Ruhî Hikmet

İslam boyun eğmektir. Din, resullerin getirdiği emredilen din ve insanların uydurduğu itibari din olarak ikiye ayrılır. İlâhî emir ise vasıtalı (muhalefet edilebilir) ve vasıtasız (muhalefet edilemez) olarak iki kısımdır.

 

Yusuf Mesajındaki Nurî Hikmet

Nur, rüyadaki suretlerin ardındaki muradı keşfettirir; buna tabir denir. Aynı zahiri suret veya çağrı, farklı insanlarda farklı amellere (hac veya hırsızlık gibi) yol açabilir.

 

Hud Mesajındaki Ahadiyet (Teklik) Hikmeti

Bütün yollar nihayetinde Allah'a varır ve sırat-ı müstakimdir. Ancak kulluk, bizi mutluluğa ulaştıran şeriat yolunda değer kazanır. Nihai sonuç her durumda rahmet ve uygun olana ulaşmaktır.

 

Salih Mesajındaki Futuhî Hikmet

Varoluşsal neticeler teklik içeren ferdilikten, yani üçlemeden doğar. Allah âlemi; kendisi, iradesi ve sözü (üçlü yapı) ile var etmiştir. Cedel ilmindeki önermeler de temelde üç unsura dayanır.

 

Şuayb Mesajındaki Kalbi Hikmet

Kalp rahmetten var olmuştur ve Hak suretler içinde değiştikçe kalp de o şekli alır. Akıl sınırlayıp kayıt altına alırken, kalp Hakk'ın her gün yeni bir tecellide bulunmasına uyum sağlayarak sürekli dönüşür.

 

Lut Mesajındaki Melekî Hikmet

İnsanın hayat seyri güçsüzlük, kuvvet ve yeniden güçsüzlük (marifet zayıflığı) evrelerinden geçer. Lut (a.s.) zahiri kalesini (kabilesini) ararken, Hz. Peygamber onun aslında en güçlü kaleye (Hakk'a) sığındığını belirtmiştir.

 

Üzeyr Mesajındaki Kaderi Hikmet

İlme konu olan malum, bilene kendi halini sunar; ilmin malum üzerinde doğrudan zorlayıcı bir etkisi yoktur, ancak hüküm ilimle verilir. Ayrıca her resulün zorunlu olarak nebi ve veli olduğu vurgulanır.

 

İsa Mesajındaki Nebevi Hikmet

Ruh ulaştığı yeri canlandırır, fakat canlanan varlığın tasarrufu kendi mizaç yeteneğine göre şekillenir. Samiri'nin kutsal ruhun toprağıyla buzağıyı böğürtmesi mizaçların yeteneğine örnektir.

 

Süleyman Mesajındaki Rahmani Hikmet

Belkıs’ın tahtının getirilmesi ve billur köşkü su sanması, yaratılışın her an yenilendiği gerçeğine ve özün birliğine işarettir. Süleyman’a (a.s.) unsurlara ve hesapsız görünmez ruhlara hükmetme mülkü verilmiştir.

 

Davud Mesajındaki Varlık Hikmeti

Davud’a (a.s.) kendini bilme lütfu ve Hz. Süleyman birer amelsiz bağış olarak verildi. Şükür, emir içeren yükümlülük şükrü ve gönüllü şükür olarak ikiye ayrılır. Davud’a âleme hükmetme ve tasarruf yetkisi (hilafet) verilmiştir.

 

Yunus Mesajındaki Nefsî Hikmet

Yunus (a.s.) kavmine gazap ettiği için balığın karnına alınmış, ancak sonrasındaki sadık haliyle kederden kurtulmuştur. Gemide kura çekerek kendisini topluluğa feda etmesi, rahmetin herkesi kapsamasını sağlamıştır.

 

Eyyüb Mesajındaki Gaybî Hikmet

Sabretmek durumunu Allah'a şikayet etmeye engel değildir. Eyyub (a.s.) ayağıyla yeri eşeleyip fışkıran hayat kaynağı suyla şifa bulmuştur. Adak bozma durumunda ümmete ceza yerine örtü olan "kefaret" ibadeti öngörülmüştür.

 

Yahya Mesajındaki Celalî Hikmet

Yahya (a.s.) isimler aleminde kendine has, benzersiz bir menzile yerleştirilmiştir. Onun varoluşunda, babasının (Zekeriyya) zihninde taşıdığı yüksek hasretin ve himmetin doğrudan etkisi olmuştur.

 

Zekeriyya Mesajındaki Malikiyet Hikmeti

Zekeriyya (a.s.) gizli duasıyla normal şartlarda engelleyici olan kısırlık durumunu aşmıştır. Duasının bereketi sayesinde Yahya, İbrahim soyunun mirasını devam ettiren bir hayırlı halef olmuştur.

 

İlyas Mesajındaki Nezaket, Ünsiyet Hikmeti

İnsanların yaratması bir şeyi planlamak ve takdir etmek anlamına gelirken, Allah'ın "en hayırlı yaratan" olarak nitelenmesi var etme (icad) anlamındadır.

 

Lokman Mesajındaki İhsanî Hakikat

Lokman, şirkin Allah'a ortak koşulan unsurlara ve kulun kendisine yönelik büyük bir zulüm olduğunu bildi. Kendisine verilen ilâhî hikmetle tüm hayırları ve kendi varlığını doğru anlamlandırdı.

 

Harun Mesajındaki imamiye Hikmeti

Harun, Musa’nın (a.s.) naibidir; bu durum Hz. Muhammed’den sonra gelen varis ve naiblerin konumuna benzer. Hakiki varis, tasarruf ve ahlak bakımından yerine geçtiği zatın ahlakıyla bütünleşendir.

 

Musa Mesajındaki Ulvî Hikmet

Firavun’un öldürdüğü çocukların hayatı Musa’ya sirayet etmiştir. Topluluğun ortak himmeti etkili olmuştur. Allah Musa ile doğrudan konuşarak kederini gidermiş ve onu hidayete vesile bir ölçü (darb-ı mesel) kılmıştır.

 

Halid Mesajındaki Samedî Hikmet

Halid b. Sinan’ın mucizesi berzahtan haber vermek üzere ölümünden sonraya bırakılmıştı. Ancak Arapların mezar açmayı utanç sayması nedeniyle oğulları mezarını açtırmamış ve işareti yitirilmiştir.

 

Muhammedi Mesajdaki Ferdi Hikmet

Hz. Muhammed’in (s.a.v.) mucizesi Kur'an'dır ve Kur'an tüm hakikatleri toplayan bir "cemiyet"tir. Muhammedî makamın son noktası, bilmezlikten değil hakiki marifetten doğan en yüksek "hayret" makamıdır.

 ...

İbn Arabi - Risaleleri 1 - Notlar

Mütercim: Vahdettin İnce, Kitsan, 2005