Harold Bloom (Ed.) - Stephen King - Notlar

Harold Bloom (Ed.) - Stephen King - Notlar

Bloom’s Modern Critical Views, Stephen King, Chelsea House, New York, 2007

 

Harold Bloom - Giriş

Edmundson (Nightmare on Main Street), milenyum sonrasındaki Amerikan Gotik takıntısını dini bir kaynağa bağlar. Tanrı’nın dünyadan çekildiğine, iyicil bir planın bulunmadığına ve her şeyin düzeltilemez biçimde bozulduğuna inanan modern insan, aradığı "epistemolojik kesinliği" (gerçeklik duygusunu) Gotik karanlıkta ve umutsuzlukta bulur.

 

King’in kendisi dini anlamda bir Gnostik değildir; onun çocukları yücelten, yetişkinlere güvenmeyen yapısı Wordsworth’ten ziyade Mark Twain’e (örneğin Huckleberry Finn tipolojisine) dayanır.

 

King’in düzyazısı “farksız”

Karakter çizimleri ve iç dünyayı yansıtma biçimi ise derinlikten uzaktır.

 

Onda dev/merkezi imgeler oluşturacak şekilde olayları yığma yeteneği vardır.

 

Carrie: Balo salonundaki günah keçisi genç kızın intikamcı bir figüre dönüşmesi, popüler melodramın güçlü bir zirvesidir ve folklorik bir arketipe dönüşmüştür.

 

Medyum (The Shining): Çılgın bir baba tarafından kovalanan anne ve çocuğun durumu, bir tür arketipsel korku imgesi yaratır.

 

King’in erken dönem başarısının sırrı, masum çocuk ruhunun yozlaşmış yetişkin dünyasından daha bilge ve eski olduğu fikrine dayanmasıdır.

King, sonraki eserlerinde çocuk kahramanlardan uzaklaştıkça bu imgesel gücünü de yitirmiştir.

 

King’in bu kadar çok okunması ve kitleleri peşinden sürüklemesi Amerikan eğitim sisteminin başarısızlığının büyük bir simgesidir. Tıpkı televizyon, sinema veya bilgisayar gibi, King’in eserleri de gerçek manada "okuma eyleminin" yerini almıştır.

 

Ben P. Indick - King, Edebi Korku Geleneği ve Doğaüstü

Genç Plinius ve Chaucer’da hayaletler adalet veya cenaze arayışındayken; Shakespeare’de (Hamlet, Macbeth) oyunun mekaniğini ilerleten araçlardır.

 

Aydınlanma’nın rasyonalizmine tepki olarak doğan Gotik edebiyat, Horace Walpole’un Otranto Kalesi (1764) ile başlar. Clara Reeve (ahlaki ders), Ann Radcliffe (rasyonelleştirilmiş doğaüstü) ve "Monk" Lewis (cinsellik, şiddet ve dehşet) ile zirveye ulaşır.

 

Dickens ve Brontë kardeşler Gotik ögeleri edebiyata taşımış; M. R. James, Algernon Blackwood, Henry James (Vidanın Dönüşü) ve Shirley Jackson (Hill House’un Laneti) gibi isimlerle "Perili Ev" ve psikolojik hayalet anlatıları yetkinleşmiştir.

 

Edgar Allan Poe (Psikolojik Dehşet): Dışsal şeytanlar veya soyut kötü güçler yerine dehşeti insanın kendi iç mantığına, eylemlerine ve vicdanına bağlamıştır. Korku artık psikolojik bir gerçeklik ve determinist bir mantıktır.

H. P. Lovecraft (Kozmik Dehşet): Korkuyu bireysel veya hayaletimsi boyuttan çıkarıp uzay-zaman düzlemine, kozmik güce taşımıştır. İnsanın evrendeki çaresizliğini ve benliğinin yok oluşunu işleyerek türü Atom Çağı’na taşımıştır.

Ray Bradbury (Yerel/Gündelik Korku): Dehşeti kasabalara, sıradan insanların evlerine indirgeyerek okuyucu için daha kişisel ve yakın bir korku yaratmıştır.

 

Stephen King’in Gelenekle Bağlantısı

Poe-vari Psikolojik Gerçekçilik ve Metafor-Eylem Dengesi

King, Poe gibi karakterlerin iç dünyasına, suçluluk duygularına ve geçmiş travmalarına odaklanır (Carrie, The Dead Zone).

Zihin gücü (telekinezi, önsezi vb.) bir "sihirli çözüm" değil, karakterlerin taşımak zorunda olduğu lanetli bir yüktür. Fantastiği rasyonel/psikolojik bir zemine oturtur.

 

Neo-Gotik Vampir Anlatısı ('Salem's Lot)

Bram Stoker’ın Transilvanya kalelerinde geçen Dracula kurgusunu, sıradan bir New England kasabasına (Jerusalem's Lot) taşır.

Stoker’ın anlatı ritmini ve kutsal sembolleri kullanırken, aksiyonu ve şiddeti daha sert, doğrudan ve fiziksel bir gerçeklikle sunar.

 

Lovecraft-vari Bilimsel/Sistematik Altyapı

King, soyut hayaletler yerine doğaüstü güçleri bilimsel/genetik kurgularla açıklama eğilimindedir: Carrie’deki telekinezi genetik resesif bir durum, The Dead Zone’daki önsezi beyin tümörü, Firestarter’daki pirokinezi ise tıbbi/kimyasal deneylerin sonucudur.

 

Hayalet Hikayesi ve Klostrofobik Dehşet (The Shining)

Poe’nun Kızıl Ölümün Maskesi ve M. R. James’in tekinsiz mekan kurgusunu Overlook Oteli’ne uygular.

Otel, kendi bilincine sahip devasa bir yapı olarak Jack Torrance’ın zihinsel yıkımını ve aile içi çatışmayı besleyen ana karakter konumundadır.

 

Gotik edebiyat ilk dönemlerinde uzak şatolar, asil lordlar ve uzak diyarlarda geçerken; Stephen King korkuyu süpermarkete, ergenlik sancılarına, motel odalarına ve küçük kasabalara taşımıştır. King'in evreninde kimse (bebekler, polisler, öğretmenler) güvende değildir.

 

Don Herron - Stephen King: İyi, Kötü, Akademik

1980'lerin ortalarında Stephen King yayıncılık dünyasını nasıl domine etti.

 

Akademik

İngilizce öğretmenliği geçmişi olan King romanlarına bilinçli olarak yerleştirdiği sosyal temaları (örneğin Carrie’de kadın özgürleşmesi, The Shining’de aile içi çöküş, 50'lerin uzaylı filmlerinde Soğuk Savaş korkusu) eleştirmenler kolayca yem olarak yuttu.

Ana akım ve akademik eleştirmenler (Douglas E. Winter gibi) King’in her dediğini "kutsal metin" kabul etmiş; bir eserin edebi kalitesini sorgulamak yerine King’in niyetlerini raporlayan birer "muhabire" dönüşmüşlerdir.

 

Kötü

King "orijinal fikirler" sunmaktan ziyade, edebiyat ve sinema tarihindeki bayat klişeleri (kötü araba, ergenlik sancıları, vampir kasabaları, Çingene lanetleri) alıp harmanlamıştır.

 

Doğrudan ve Dolaylı Etkilenmeler

'Salem's Lot - Bram Stoker’ın Dracula’sı, E.C. Çizgi Romanları ve Blacula (1972) filmi.

The Stand - Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi kurgusunun Amerika'ya uyarlanması.

Christine - Theodore Sturgeon’ın Killdozer’ı ve The Car (1977) filmi.

The Dead Zone - Jim Thompson'ın The Killer Inside Me romanı.

The Monkey - W.W. Jacobs'ın The Monkey's Paw hikayesi.

Pet Sematary - T.E.D. Klein'ın Events at Poroth Farm novellası.

 

Romanlarında psikolojik derinlik veya atmosfer yaratamadığı anlarda okuyucuyu iğrendirme (midede veya ağızda patlayan hamamböcekleri, vücuda yapışan sülükler) yoluna gider. Bu tutum, onu "Gotik/İğrenç Sanatçı" kategorisine hapseder.

 

Cycle of the Werewolf gibi eserlerin yalnızca görseller (Berni Wrightson illüstrasyonları) için bir bahane ve birkaç günde yazılabilecek kadar yüzeyseldir.

 

King'in eserlerindeki toplumsal/siyasi alt metinler (örneğin 'Salem's Lot'ta Watergate, Thinner'da yuppie yaşam tarzı veya Children of the Corn'da Vietnam Savaşı paralellikleri) genellikle zorlamadır.

 

İyi

The Dead Zone (politik/liberal hümanist duruşu ve kurgusal dengesi nedeniyle) ve The Shining (özellikle küvetteki kadın sahnesindeki tırmanan gerilim nedeniyle) başarılıdır.

 

"Apt Pupil" (Different Seasons): Nazi savaş suçlusu ile Amerikalı gencin ilişkisi yazarın en nitelikli kurgusal işlerinden biridir.

 

"The Body" (Different Seasons): Taşra çocukluğunu anlatışındaki samimiyet takdire şayandır.

 

"The Woman in the Room" (Night Shift): Yazarın kendi annesinin ölümünden esinlendiği son derece insani ve dokunaklı bir metindir.

 

"Survivor Type" ve "Mrs. Todd's Shortcut" (Skeleton Crew): İlki amansız korku örneği, ikincisi ise eşine yazılmış başarılı bir aşk mektubudur.

Stephen King endüstriyel üretim hızı, tanıdık popüler kültür ögelerini sıkça devşirmesi ve okuyucuyu rahatlatmaya yönelik "popüler korku" formülleri nedeniyle büyük terör ustalarının (M.R. James, Lovecraft, Poe) ulaştığı saf sanatsal seviyenin gerisinde kalmaktadır.

 

Clare Hanson - Stephen King: Korkunun Güçleri

King'in kurgusu her şeyden önce kökenlerle ve varlığın temelleriyle ilgilidir.

 

Carrie

Romanın tamamı, sefilin ve sevilen/nefret edilen anne bedeninin gücünden arındıran, arındırıcı bir geçiş töreni görevi görüyor.

Carrie’nin hayatında gerçek bir baba figürü yoktur. Dindar ve bağnaz anne (Margaret White), Simgesel Düzen’in (yasa/baba) çılgınca ve canavarca bir temsilcisi hâline gelmiştir. Carrie hem annenin göstergebilimsel dünyasına hem de Babanın simgesel dünyasına tam entegre olamaz ("sınır vaka"). Sonuçta anne ve kız, birbirlerinde reddettikleri ama kurtulamadıkları benlik parçalarını yok etmek zorunda kalırlar.

 

The Shining

Hikaye, genç çocuk Danny'nin simgeselliğe girişi ve babasının neden olduğu simgeselin bozulması nedeniyle yaşadığı zorluklarla ilgilidir. Romanın tüm projesi, Danny'yi simgesel düzene güvenli bir şekilde yerleştirmek ve onu aynı derecede güvenli bir şekilde toplumsal dünyaya yerleştirmektir. Metnin gücü, Danny ile babası arasındaki gerilimden, (ortak) bilinçdışının ürettiği kabus görüntüleri ile anlatı ve eylemin gündelik dünyası arasındaki gerilimden kaynaklanıyor.

 

Baba Jack Torrance, alkolizmi, geçmiş travmaları ve yazamama krizi nedeniyle Simgesel Düzen'de tutunamamaktadır. Dil üzerindeki kontrolünü kaybettikçe bilinçdışının "canavarlarına" ve şiddete teslim olur. Jack, tıpkı Carrie'nin annesi gibi yıkıcı bir figüre dönüşür.

 

Roman çok açık bir şekilde görüntü ve metin arasındaki karşıtlıkla ilgilidir: Ölümcül görüntü yerine metin veya dil tercih edilmelidir. Dille (deyim yerindeyse simgesel ve toplumsal düzene doğrudan bir yol sunan) bu meşguliyet içinde, Danny'yi belirli bir (beyaz, Amerikalı, erkek) toplumsal ve simgesel düzene oturtma kaygısında, The Shining “muhafazakar”, gerici bir metin olarak düşünülebilir.

 

Misery

Misery, korku edebiyatının doğuşunu ve yazarın yaratım sürecini sorgulayan metinlerarası bir eserdir.

 

Paul Sheldon’ı hapseden Annie, hem bir "ilham perisi" hem de "hadım eden canavar anne" imgesidir. Paul’ün ayağını kesmesi, bedensel bütünlüğü ve eril gücü tehdit eden iğrençliğin doğrudan tezahürüdür.

Paul, hayatta kalabilmek için kendisini "Simgesel Düzen'e (yazıya/olay örgüsüne)" yazmak zorundadır. İronik biçimde, Annie’nin uyguladığı işkence ve yarattığı cehennem (iğrençlik dünyası), Paul’ün en iyi romanını yazmasını sağlar. Gotik korku, simgesel öncesi acıyla temas kurmadan doğamaz.

 

Eril özne için anneden kopuş (iğrençlik ve Oedipus süreci), dişil özneye göre daha travmatiktir. Eril özne anneye duyduğu arzulardan ve onun bastırılan gücünden korkar.

Korku kurgusu, erkek özne için bir "şeytan çıkarma" (catharsis) işlevi görür. Erkek, korku metinleri sayesinde anne bedenine, çürümeye ve iğrençliğe duyduğu bastırılmış arzularla güvenli bir mesafeden yüzleşip onları zihninden atar.

 

Tony Magistrale - Gotik Mirasın İzini Sürmek: Dance Macabre

Danse Macabre

Korku türünün popülaritesinin nedenleri: cesareti kanıtlamak, normalliği yeniden kurmak, ölümlülükle yüzleşmek, kolektif kültürel kaygıları gidermek, çocukluk masumiyetine dönmek ve olumsuzluk dünyasını aşarak katarsis sağlamak.

 

Terörün gerçek estetiği, onun analizinde, yıkımı ve şiddeti değil, yeniden bütünleşmeyi ve ahlaki evrimi vurguluyor.

 

Douglas Keesey - “Bay Flip'in Yüzü”: Stephen King'in Dehşetindeki Homofobi

Korku anlatıları toplumsal bir nitelik taşır. Korku kurgusunun politik muhafazakar bir güç olduğunu savunan teoriler, anormal olan canavarı toplum düzenine bir tehdit olarak tanımlar ve onun yok edilerek normalliğin yeniden tesis edilmesini kutlar.

Stephen King: Canavarlık bizi büyülüyor çünkü hepimizin içinde yaşayan üç parçalı takım elbiseli muhafazakar Cumhuriyetçiye hitap ediyor.

 

Eserlerinde canavar, hem toplumsal düzeni onaylayan muhafazakara hem de onu sorgulayan radikale aynı anda hitap edebilir.

 

King'in dehşet kurgusunda sıkça işlediği toplumsal korkulardan biri homofobidir.

King, buradaki dehşetin toplumsal sınırların ihlal edilmesinden kaynaklandığını belirtir.

King, kurgusundaki homofobiyi değil, toplumun gerçek hayattaki homofobik tutumlarını hicvetmektedir. Derry kasabasında Adrian'ın kurban edilmesi, kasabanın kendi cinsiyet kaygılarını yatıştırmak için gerçekleştirdiği yazısız bir ritüeldir.

 

King'in romanlarındaki yazar karakterler ('Salem's Lot romanındaki Ben Mears veya Shawshank öyküsündeki Andy/Gordie), homofobik ve anti-entelektüel çevrelerde erkekliklerini ve sanatsal kimliklerini koruma mücadelesi verirler.

 

Salem's Lot romanındaki Peder Callahan'ın karşılaştığı vampir Barlow, çocukluğunun kişisel öcüsü olan “Bay Flip'in yüzü” olarak tanımlanır.

 

Michael N. Stanton – Okumanın Bazı Yolları: Ölü Bölge (The Dead Zone)

Ölü Bölge romanında paratoner satıcısı (lightning-rod salesman) olayı, sembolik bir matris oluşturur. Başkarakter Johnny Smith, bir paratoner gibi geleceğe, geçmişe ve şimdiki zamana ait kehanet şimşeklerini üzerinde toplar. Johnny, zihinsel gücü nedeniyle insanlığın korku ve nefretini çeken hem bir günah keçisi hem de bir sürgündür.

 

Johnny Smith'in geleceği görme yeteneği, 1939'da Almanya'nın Polonya'yı işgaliyle başlayan İkinci Dünya Savaşı gibi büyük tarihsel olaylarla bağ kurar. Johnny, faşist siyasetçi Greg Stillson'ın gelecekte başkan olup nükleer felaket çıkaracağını anladığında kendine şu ahlaki soruyu sorar: “Farz edin ki bir zaman makinesine atlayıp 1932 yılına geri dönebilirsiniz... Hitler'le karşılaştınız. Onu öldürür müydünüz yoksa yaşamasına izin mi verirdiniz?”

 

Roman, ebeveyn-çocuk ilişkilerindeki korku, nefret ve yetersizlik ağlarını inceler. Greg Stillson'ın göçebe ve zorba babasıyla ilişkisi, Frank Dodd'un annesinin cinsel baskısı ve Chuck Chatsworth'un babasını memnun etme kaygısı bu ağın parçalarıdır.

 

1970'lerin ortalarındaki Amerika, Watergate skandalı, Vietnam Savaşı ve Nixon'un istifası ile sarsılmıştır. Anayasal kriz ve liderliğe olan inancın yitirilmesi, Greg Stillson gibi popülist ve acımasız bir figürün yükselmesine zemin hazırlar. Johnny Smith, komada kaldığı süre boyunca masumiyetini koruyan tek kişi olarak Stillson'ı durdurmak için kendi hayatını feda eder.

 

Lında Badley - Günah Yiyen: Sözlülük, Okuryazarlık Sonrası Dönem ve Erken Stephen King

King, Amerikan kitle ve tüketim kültürünün "beyaz ruhunu" (white soul) dile getirir. Eleştirmen Paul Gray'in onu “Postliterate Düzyazı Ustası” (Okuryazarlık Sonrası Düzyazı Ustası) olarak adlandırmasına karşılık King, popüler kültür ikonlarıyla büyüyen bir nesle hitap ettiğini savunur. Walter Ong ve Eric Havelock'un teorileri ışığında King'in kurgusu, elektronik medya çağının "ikincil sözlü kültürü"ne (secondary orality) bir yanıttır.

 

Sözlü kültürde kelime bir eylemdir. King, görsel odaklı hayal gücü "üçüncü göz" gibidir: “Kitaplar görseldir... Onları neredeyse kafamdaki filmler gibi görüyorum”. The Mist, Carrie, Christine ve IT gibi eserlerde içsel çatışmalar ve kabuslar arketipik canavarlar şeklinde dışsallaştırılır.

 

Sözlü edebiyat formüllere, tekrarlara ve kalıplara dayanır. King, Bruno Bettelheim'ın peri masalı teorisinden yararlanarak korku hikayelerini “yetişkinlere yönelik peri masalları” olarak görür. Carrie "Külkedisi" masalının, Christine ise erkek çocuklarına yönelik bir peri masalının modern uyarlamalarıdır.

 

Sözlü ve postmodern kültürler doğrusal tarih yerine döngüsel yenilenme ve nostaljiyle yaşarlar. King'in manzaraları geçmişin enkazıyla doludur (The Stand, Christine). 1950'ler ve retro kültür, zamansal kopuşlara karşı bir sığınak olarak kullanılır.

 

King, tipografiyi ve italik kullanımı ikonik ses öğelerine dönüştürür. Misery romanının açılışındaki fonetik yazımlar (“umber whunnn / yerrrnnn umber whunn”) ve Pet Sematary veya The Reach öyküsündeki yinelemeler, metni yüksek sesle duyulan bir performans haline getirir.

 

King, edebi yapmacıklıktan uzak durarak kendisini bir mahalle hikaye anlatıcısı ve bir "günah yiyici" (Sin-Eater) olarak konumlandırır. King bu rolü şöyle tanımlar: “Ateşinizin titreşen sıcaklığının ötesinde karanlıkta oturuyoruz... hastalıkları zihinlerinizden emip geceye kusuyoruz”.

 

Sharon A. Russell - Gerekli Şeyler (Needful Things, 1991)

Gerekli Şeyler, Castle Rock kasabasını konu alan romanıdır. Roman, okuyucuyla samimi bir dille konuşan "Daha Önce Buradaydın" bölümüyle açılır. Leland Gaunt adındaki gizemli yabancı Needful Things adında bir dükkan açar. Gaunt, müşterilere en çok arzuladıkları nesneleri cüzi paralara satar ancak karşılığında kasabadaki başka birine küçük şakalar yapmalarını ister. Bu durum kasabada kitlesel bir kaosa ve yok oluşa yol açar.

 

Roman, kişisel arzuların ve materyalizmin toplumu nasıl yok edebileceğini inceler. Medeniyet, insanların şiddetli dürtülerinin üzerinde ince bir kaplamadır. Gaunt, insanların gizli arzularını ve küçük husumetlerini sömürür. Çocukların masumiyeti bile yetişkinlerin açgözlülüğü karşısında korumasız kalır.

 

King, doğaüstü unsurlarla insani kötülüğü birleştirir. Gaunt doğaüstü bir canavardır ancak yıkımı gerçekleştiren şey kasaba halkının kendi içindeki kötülük ve şiddettir.

 

Kathleen Margaret Lant - Sürekli Okuyucunun Tecavüzü: Stephen King'in Kadın Okuyucunun İnşası ve Kadın Bedeninin İhlali (Misery)

King'in popülaritesi ve ünlü kültü, onu takip eden takıntılı hayranlar nedeniyle hayati bir tehdit haline gelmiştir. Misery romanı, yazar Paul Sheldon'ın akıl hastası hayranı Annie Wilkes tarafından tutsak alınmasını anlatır. Annie, yazarın kabusunu ve kontrolden çıkan "bir numaralı hayranı" temsil eder.

 

Romanda yaratıcılık eril bir güç olarak kurgulanırken, okuyucu ve engelleyici güç kadın (Annie Wilkes) olarak konumlandırılır. Paul Sheldon'ın popüler romance romanları yazarı olmaktan çıkıp "ciddi" kurguya geçme çabası (Hızlı Arabalar), Annie tarafından engellenir. Annie, Paul'ün el yazmasını yaktırır, bacağını ve parmağını keser.

 

King, yazma eylemini ve yazar-okur ilişkisini amansızca cinsel ve saldırgan metaforlarla tanımlar. İdeal okuyucu pasif ve teslimiyetçidir. Annie bu pasifliği reddedip yazarın üzerinde güç kurduğunda ve onu sembolik olarak hadım etmekle tehdit ettiğinde, Paul Sheldon kaybettiği eril gücünü ve sanatsal otoritesini Annie'nin bedenine şiddet uygulayarak geri kazanır. Paul, taslağı Annie'nin boğazına tıkarken şöyle bağırır: “Sana tecavüz edeceğim, tamam mı Annie…”

 

Jesse W. Nash - Postmodern Gotik: Stephen King'in Evcil Hayvan Mezarlığı (Pet Sematary)

Pet Sematary, Mary Shelley'nin Frankenstein eseriyle karşılaştırılsa da edebi gelenekten ziyade çağdaş popüler kültür ve tabloid basınının dinamikleri içinde işler. Shelley ahlaki ikilemlere odaklanırken, King tıbbi tuhaflıkları ve batıl inançları ön plana çıkarır.

 

King'in eseri, geleneksel Gotik'in tarihsel bir mutasyonu olan "Postmodern Gotik" örneğidir. Postmodern Gotik, bilimsel rasyonalizm yerine halk inançlarını ve arkaik korkuları ayrıcalıklı kılar. Ancak bu durum metinsel mantıkta tutarsızlıklara yol açar.

 

Dr. Louis Creed, rasyonel bir adam olarak sunulsa da mantıksız hareket eder. Oğlu Gage'in ölümünden sonra onu Kızılderili mezarlığında diriltir. Romandaki temel korku ölümün kendisinden ziyade, ölülerin geri dönmesi ve yaşayanları tehdit etmesi korkusudur.

 

Edward Madden - Arabalar Kızlardır: Stephen King'in Christine Romanında Cinsel Güç ve Cinsel Panik

Amerikan kültüründe arabalar geleneksel olarak kadın olarak imgelenir ve mübadele nesnesi olarak kullanılır. Christine romanında 1958 model Plymouth Fury olan Christine ile Leigh Cabot arasında erotik üçgenler kurulur. Erkekler arasındaki güç ve mülkiyet transferi kadınların ve arabaların dolaşımı üzerinden gerçekleşir.

 

Romanda analite, kirlenme ve küfür dili erkek saldırganlığının ve gücünün anahtarıdır. Garaj sahibi Darnell'in dünyasında ayrıcalık "boktanın altın anahtarı" olarak adlandırılır. Serserilerin Christine'in kontrol paneline dışkılaması romanın kırılma noktasıdır.

 

Arnie ve Dennis arasındaki ergenlik çağındaki erkek bağı, bastırılmış bir eşcinsel panik ve homofobi taşır. Arnie, Christine'in "sert bedenine" dokunarak güç kazanırken, Roland LeBay'in hayaleti Arnie'nin bedenini ele geçirir. 1950'ler nostaljisinin altında kadın düşmanlığı ve homofobik kaygılar yatar.

 

Sherry R. Truffin - “Okul Oturumdayken Çığlık Atmak”: Stephen King'in Gotik Okul Binasında Canavarlık İnşası

Öğretmen mutlak ve anlaşılmaz bir otoriteye sahip canavarca bir Öteki'dir.

 

"Küçük Çocuklara Acı Çekin" (Suffer the Little Children) öyküsünde ilkokul öğretmeni Bayan Sidley, öğrencilerini sürekli gözetim altında tutar. Çocukların yaratıklara dönüştüğünü gördüğünde onları itiraf ettirmeye ve vurmaya başlar. Gözetim ve itiraf ritüelleri gücün yeniden üretilmesini sağlar.

Öfke (Rage) romanında Charlie Decker, kimya öğretmenini öldürüp sınıfı rehin alır. Öyküde okul hayatı bir tecavüz ve sadomazoşist güç mücadelesi olarak resmedilir. Foucault'cu anlamda okul, öğrencileri bürokratik dosyalar ve gözetim aracılığıyla birer "vaka"ya (case) dönüştürür.

 

Harold Bloom - Sonradan Düşünülmüş Notlar

King'in eserleri edebî bir değer taşımaz; zamanın sınavından geçip "klasik" veya dönem eseri (period piece) hâline gelemeyecek kadar kurgusal/estetik derinlikten yoksundur.

 

King'in okunmasını, edebî bir okuma eyleminden ziyade "okuma tutulmasıdır" (eclipse of reading).

Ekran kültürü, internet ve King okumak, ona göre görsel/dijital çağın edebiyatı boğma biçimleridir.

 

Edgar Allan Poe: Kötü bir düzyazıya sahip olsa da insanlığın evrensel ve kalıcı kabuslarını inşa etmeyi başarmıştır.

H.P. Lovecraft: Viktoria Nelson'ın The Secret Life of Puppets kitabına atıfla; Neoplatonizm, Hermetizm ve Gnostisizm gibi antik sapkınlıklarla ve ezoterik kozmogoniyle kurduğu derin bağ sayesinde özgün bir güce sahiptir.

Stephen King: Lovecraft veya Poe gibi derin bir felsefi/ezoterik altyapıya sahip değildir. Onun işi "korku"dan ziyade basit popüler fanteziler üretmektir.

 

King'in romanları aslında yazılmış metinler değil, sinemalaştırılmaya hazır görsel senaryolardır. King'in devasa popülaritesinin sırrı, bilgi çağında canavarlıkları/korkuları okuyucuya bir tür "bilgi" veya "gerçeklik" gibi sunabilme becerisidir.

 

Kronoloji

1947   21 Eylül: Stephen Edwin King, Portland, Maine'de doğdu.

1949–1958   Babası Donald Edwin King aileyi terk etti. Annesi Nellie ve ağabeyi David ile birlikte farklı şehirleri gezdikten sonra Durham, Maine'e yerleştiler.

1965–1970   İlk roman uzunluğundaki taslağını yazdı. İlk kısa öyküsü "I Was a Teen-Age Grave Robber" yayımlandı. Maine Üniversitesi'nde (Orono) Amerikan Edebiyatı okudu, gazete köşesi yazdı ve "Popüler Edebiyat ve Kültür" semineri verdi.

1971   Tabitha Spruce ile evlendi. Gündüzleri Hampden Academy'de öğretmenlik yaparken geceleri yazmaya devam etti.

1973   Eşi Tabitha'nın çöp tenekesinden kurtardığı taslak sayesinde Göz (Carrie) romanını tamamladı. Doubleday yayınevi telif haklarını satın aldı; ciltsiz kitap hakları 400.000 dolara satılınca öğretmenliği bırakıp tam zamanlı yazar oldu. Annesi kanserden vefat etti.

1974   Göz (Carrie) romanı yayımlandı.

1975   Korku Ağı ('Salem's Lot) yayımlandı.

1976–1977   Brian De Palma'nın Göz (Carrie) film uyarlaması vizyona girdi. Richard Bachman müstear adıyla Öfke (Rage), Stephen King adıyla Medyum (The Shining) yayımlandı.

1978–1979   Maine Üniversitesi'nde korku/Gotik edebiyat dersleri verdi. Mahşer (The Stand), Gece Vardiyası (Night Shift), Richard Bachman adıyla Uzun Yürüyüş (The Long Walk) ve Ölü Bölge (The Dead Zone) yayımlandı.

1980   Tepki (Firestarter) yayımlandı. Stanley Kubrick'in Medyum (The Shining) film uyarlaması vizyona girdi.

1981   Kujo (Cujo), Bachman adıyla Yol Çalışması (Roadwork) ve inceleme kitabı Danse Macabre yayımlandı.

1982   Farklı Mevsimler (Different Seasons), Koşan Adam (The Running Man) ve Kara Kule I: Silahşor (The Dark Tower: The Gunslinger) yayımlandı. Senaryosunu yazdığı Korku Şovu (Creepshow) filmi ve grafik romanı çıktı.

1983   Kristin (Christine), Kurtadamın Dönüşü (Cycle of the Werewolf) ve Hayvan Mezarlığı (Pet Sematary) yayımlandı. The Dead Zone, Cujo ve Christine filmleri vizyona girdi.

1984   Tılsım (The Talisman - Peter Straub ile) ve Bachman adıyla İnce Bacaklar / Tiner (Thinner) yayımlandı. Firestarter ve Children of the Corn filmleri vizyona girdi.

1985   Richard Bachman kimliği ortaya çıktı. Maksimum Aşırı Hız (Maximum Overdrive) filmini yazdı ve yönetti. Sis / İskelet Müfrezesi (Skeleton Crew) yayımlandı.

1986   O (It) yayımlandı. "The Body" adlı novellasından uyarlanan Benimle Kal (Stand by Me) filmi vizyona girdi.

1987   Sadist (Misery), Ejderhanın Gözleri (The Eyes of the Dragon), Şeffaf (The Tommyknockers) ve Kara Kule II: Üçün Çizimi yayımlandı. Creepshow 2 ve The Running Man filmleri çıktı.

1989   Hayalotlar Geçidi / Hayaletler Beldesi (The Dark Half) yayımlandı. Pet Sematary filmi vizyona girdi. King, oğlunun Little League beyzbol takımını şampiyon yaptı.

1990   Gece Yarısını Dört Geçe (Four After Midnight) yayımlandı. Misery filmi vizyona girdi ve IT (O) mini dizisi ABC'de yayınlandı.

1991   Kara Kule III: Çorak Topraklar ve Ruhlar Dükkanı (Needful Things) yayımlandı.

1992   Oyun (Gerald's Game) yayımlandı. Sleepwalkers filmi vizyona girdi.

1993   Dolores Claiborne ve Gece Kabusları (Nightmares & Dreamscapes) yayımlandı. Needful Things filmi vizyona girdi.

1994   Uykusuzluk (Insomnia) yayımlandı. Esaretin Bedeli (The Shawshank Redemption) filmi vizyona girdi ve sinema tarihine geçti. The Stand mini dizisi yayınlandı.

1995   Gül Madder (Rose Madder) yayımlandı. Dolores Claiborne filmi vizyona girdi.

1996   Çaresizlik (Desperation), Yeşil Yol (The Green Mile) ve Bachman adıyla Yaratık / Düzenleyiciler (The Regulators) yayımlandı. "The Man in the Black Suit" öyküsü ile O. Henry Ödülü'nü kazandı.

1997   Kara Kule IV: Büyücü ve Cam Küre yayımlandı.

1998   Kemik Torbası (Bag of Bones) yayımlandı. Apt Öğrenci (Apt Pupil) filmi vizyona girdi.

1999   Tom Gordon'a Aşık Olan Kız ve Maça Kızı / Atlantis'te Maça Kızı (Hearts in Atlantis) yayımlandı. Frank Darabont imzalı Yeşil Yol (The Green Mile) filmi vizyona girdi. Haziran: King, yürüyüş yaparken bir minibüsün çarpması sonucu ağır yaralandı.

2000   Otorobiyografik/rehber kitabı Yazma Sanatı (On Writing: A Memoir of the Craft) yayımlandı.

2001   Rüya Avcısı (Dreamcatcher) ve Peter Straub ile yazdığı Kara Ev (Black House) yayımlandı.

2002–2003   Karanlık Öyküler (Everything's Eventual), Buick 8 (From a Buick 8) ve Kara Kule V: Calla'nın Kurtları yayımlandı. King, National Book Foundation (Ulusal Kitap Vakfı) Seçkin Katkı Madalyası aldı.

2004   Kara Kule VI: Susannah'nın Şarkısı ve Kara Kule VII: Kara Kule yayımlandı. Stewart O'Nan ile Red Sox üzerine Faithful kitabını yazdı.

2005   Colorado Kid yayımlandı.

2006   Cep (Cell) yayımlandı.

…