Adam Fawer - Mobius - Özet / Notlar

Adam Fawer - Mobius - Notlar

Mütercim: Algan Sezgintüredi, April Yayınları, 2024

 

Açılış

Hepimizin hayatında, sonrasında hiçbir şeyin aynı kalmadığı, dünyamızı ikiye ayıran en az bir an vardır. O an, ilk bakışta muhtemelen önemli görünür. Ama değildir.

 

Amacı tarihi değiştirmek değil, ailesini kurtarmak…

Kanlar içindeki bir ofis, ölen karakterler (Sarhoş Andy, Jim) ve kırık dökük teknolojik donanımlar (alev almış monitörler)…

 

Şimdi

Anlatıcı (Caleb), Manhattan’ın lüks ve serin bir kahvaltı mekanında, "Melek Yatırımcı" Jim Taylor ile buluşur.

Caleb, eski iş yeri olan Infinity Capital’ın tüm maaş ve özsermaye bilgilerini bir şekilde Twitter’da ifşa etmiş. İş bulmakta zorlanıyor. Jim ona iş için Brooklyn’deki yeni bir şirketin adresini verir. Adres, Mobius adlı derme çatma bir startup ofisine aittir. Burada şirketin kurucu ortakları Andy Fisher ve Rowan Lee’yle tanışır.

Andy, Caleb’ı yeni kurdukları şirket için CFO olarak görmek ister.

 

Geçmiş

New York’ta MBA yaptığı döneme ait bir anı: Hannah Rubin ile çıktığı ilk buluşma.

 

Şimdi

Brooklyn’deki ofis…

 

Toplantının sonunda Andy, Caleb’a gelecekten (10 Eylül 2023’ten) geldiğini iddia eden bir fal kâğıdı ve arkasında Caleb’ın kendi el yazısıyla “Caleb Bachman'ı işe al” yazılı bir not uzatır. Caleb bunun bir sahtekarlık veya eşek şakası olduğunu düşünürken, kâğıdın arkasında kendi gizli şifreleme algoritmasıyla türetilmiş kök parolasının (ProfesörFalken;8) yazılı olduğunu görünce sarsılır.

 

Geçmiş

Hannah Rubin’le ikinci buluşma.

 

Şimdi

Çok etkileyici görünmediğinin farkındayım.

Zeminden sökülmüş bir tahta parçasının üzerine ataş, bakır tel ve pillerle derme çatma şekilde kurdukları Temporal Distorsiyon Portalı (TOP) adlı "zaman makinesi…

Ataş kendini kopyalar ve geçmişten/gelecekten gelen bükülmüş kağıt parçaları odaya saçılır. Odadaki patlama ve yangının ardından Andy’nin yerden topladığı kağıt parçalarından birinde Caleb’ın kendi el yazısıyla "Seth'i kurtar" yazdığı görülür.

Kardeşi Seth’in adını kâğıtta gören Caleb, Mobius ekibine CFO olarak katılmayı kabul eder.

 

Geçmiş

Hannah’yla evlidir. Hannah, hamile olmasına rağmen felsefe hocası olarak iş bulur, sevinir.

Bir süredir işsiz olan Caleb bu sayede yazmak istediği romana zaman ayırabilecektir.

 

Şimdi

Mobius ofisindeki elektrik kesintisi ve patlamanın ardından sokağa çıkar. Uzun zamandır ilk kez intihar etmek istemediğini fark eder.

Palo Alto’daki eski arkadaşı George (Qiao Wong) ile görüşür (para lazım).

 

Geçmiş

Bebek doğar, ona “Seth” adını verir.

 

Şimdi

Patent trolü stratejisi

Henüz yeni fonlanmış, parası kısıtlı ancak avukat ordusu olmayan startupları, tam da yatırım bağlama arifesindeyken muğlak patent davalarıyla köşeye sıkıştırıp hızlı anlaşmalar yoluyla (elli bin dolar gibi cüzi miktarlarda) nakit toplamak…

 

Bu planı hayata geçirmek için hangi şirketlerin fon alacağını önceden öğrenmeleri gerekmektedir. Ancak Rowan, binlerce hedefi yakalayabilmek ve portalı yeterince genişletebilmek için çok büyük bir enerji kaynağına ihtiyaç duyduklarını belirtir.

 

Geçmiş

Birikimlerinin hızla erimesi, yazarlık hayalinin üzerindeki baskı ve ev babası olmanın getirdiği tükenmişlik hissi Caleb’ı giderek öfkeli ve yalnız birine dönüştürür.

Palo Alto’daki George’dan telefon gelir: Luciditee adlı şirkette COO/CFO pozisyonu için cazip bir fırsat vardır.

 

Şimdi

Times Meydanı’nın altındaki elektrik altyapısını kullanarak TOP 4.0’ı çalıştırma planı.

Portalın patlamasıyla bölgede devasa bir elektromanyetik dalga (EMP) oluşur; tüm Times Meydanı’nın ışıkları, reklam panoları ve araçların elektrik aksamı kararır. Caleb ve ekibi, gelecekten gelen yüzlerce kağıt parçasını toplayıp bölgeden uzaklaşır.

 

Geçmiş

Luciditee’deki görevleri ile evdeki baba sorumlulukları arasında sıkışıp kalan Caleb, 7 aylık oğlu Seth’i yıkamaya hazırlanırken Telefon görüşmesiyle ve Luciditee'deki birtakım sorulara cevap vermeye çalışır.

Bebek küvetinin suyunu kontrol etmeyi unutur ve bebeği aşırı sıcak suyun içine sokar. Hannah durumun farkına varıp çığlık atarak bebeği kurtarır ve Caleb’a şiddetli bir tepki gösterir.

 

Şimdi

Ofiste gelecekten gelen mesajları tasnif etmeye çalışırlar. Mesajlardan birinde şu yazı var: Sevgili Rowan, 11 Ekim 2023'te Andy seni öldürecek.

Caleb, mesajların kesin bir kaderi değil, sadece "mümkün geleceklerin olasılıklarını" gösterdiğini savunarak ikiliyi sakinleştirir ve ortaklığın bozulmasını engeller.

 

Geçmiş

Ailesiyle birlikte güzel zamanlar geçirmeye çalışan Caleb’in iş telefonları onu strese sokmaya devam eder.

 

Şimdi

Yürüyüş yaptığı yolda Jim’le rastlaşır.

Jim’in Mobius’a neden ek finansman (çek) yazmadığını sorgulayan Caleb, Jim’den hayatın ve geleceğin her zaman senaryoya bağlı olmadığını, özgür iradenin kenar boşluklarında saklı olduğunu ve kişinin bazen doğaçlama yapması gerektiğini öğrenir.

 

Mobius’un gelecek vizyonu ne olacak?

Bilimsel seferler yapmaya karar verirler.

 

Geçmiş

Google, Luciditee’yi 1,8 milyar dolara satın almak üzere bir niyet mektubu (NTP) gönderir. Bu satıştan Caleb’ın payına vergi sonrası yedi buçuk milyon dolar düşecektir.

Caleb, geçmişte Seth’e yetişemediği ve çalışmaktan kaçırdığı tüm anları bu kez telafi edebileceğine inanarak geleceğe umutla bakar.

 

Şimdi

Patent trolü stratejisini devreye sokarak ve George’un da desteğiyle Fleebo şirketini köşeye sıkıştırıp 35 bin dolarlık bir lisanslama anlaşmasına (şantaj yoluyla anlaşmaya) imza attırırlar.

 

Geçmiş

Google’ın satınalma teklifi iptal olur. Bu yıkıcı haberi eve dönüp Hannah’ya açıkladığında büyük bir fırtına kopar; Hannah evi terk eder.

 

Şimdi

Caleb ve Rowan buluşur. Caleb Andy’nin hisselerini seyrelttiğini (şirketin yüzde elli buçuğunu ele geçirdiğini) açıklayınca Rowan şok ve öfke yaşar.

Rowan’ın yanından ayrılan Caleb, Andy’nin evindeki barbekü partisine katılır.

İkisinin birbirini yemesini önlemek için üç aylık bir "ateşkes" koparır.

 

Geçmiş

Jim’in Caleb ve Hannah’nın evine yaptığı samimi bir akşam ziyareti…

 

Şimdi

Caleb, Temporal Distorsiyon Portalı’nın (TOP) arkasındaki kuantum mekaniğini ve çalışma mantığını anlamak için Rowan’dan özel bir ders alır.

Foton, sadece ölçüldüğünde bir parçacıktır. Nereden çıktığını biliyoruz: Foton tabancasından. Nereye vardığını da biliyoruz: Paravana. Ama ikisinin arasında foton, sayısız farklı mümkün lokasyona sahip bir dalga fonksiyonudur.

Geçmişin sabit ve deterministik (klasik fizik) olduğunu, geleceğin ise henüz gözlemlenmemiş olasılıklar süperpozisyonu olduğunu öğrenen Caleb, teorik olarak geçmişe gidebilse bile orada yapacağı gözlemlerin ve eylemlerin geleceği değiştireceğini kavrar.

 

Geçmiş

Caleb evde ailesiyle güzel vakit geçirir. Geç saatlerde iş yerinden gelen mesajları fark etmez. Sabah sekizde uyandığında telefonunun şarjının bittiğini ve erken saatlerde başlayan bir toplantıyı kaçırdığını fark eder. Evde sert bir kavganın ardından ofise gider; ağır bir iş yüküyle cezalandırılır.

 

Şimdi

Andy ve Rowan, ofiste hamamöcekleriyle ilgili yapılan deneyin sonuçlarını incelemek üzere hazırlık yaparlar. Rowan, Temporal Distorsiyon Portalı (TDP) aracılığıyla sadece 5 dakikalığına geleceğe (kendi zamanlarına) açtığı minik bir portal ile beyaz bir fareyi test etmeye karar verir. Portal açıldığında karşı taraftan geleceğe ait iki fare (M-1 ve M-2) düşer; ancak bu iki fare, kuantum dolaşıklığı ve farklı evren frekansları yüzünden birbirlerini vahşice parçalayarak öldürürler. Bu vahşi çatışmanın ardından, geçmişten getirilen ilk fareyi (M-Prime / Bayan Brisby) tekrar portaldan geçirerek güvenli bir şekilde geçmişe (gerçek zaman çizgisine) geri göndermeyi başarırlar.

 

Geçmiş

Caleb çocuk parkında iş telefonlarıyla meşgulken dört yaşındaki Seth yüksek bir ağaca tırmanır. Dengesini kaybedip düşmek üzereyken onu Jim kurtarır. Jim, Caleb’a gözünü çocuğundan ayırmaması gerektiğini anlatır…

 

Şimdi

Caleb, Rowan’ın tez danışmanı olan ve kuantum mekaniği ile sicim teorisi üzerine çalışan eksantrik fizikçi Dr. Caine’i bulmak üzere ofisine gider.

Sohbetin en şaşırtıcı anında, profesörün (Jasper) yanına tıpatıp aynı ama daha derli toplu olan ikiz kardeşi (ve asıl Dr. David Caine) gelir. David Caine, Caleb’ın zamansal yolculuk ve geçmişi değiştirme çabalarına dair niyetini sezerek, "Hedefine ulaşman imkansız değil; sadece başarman kaç deneme sürecek, mesele o" diyerek ona şifreli bir uyarıda bulunur.

 

Geçmiş

Sarı ışıkta gaza basan bir Ford Mustang, Dördüncü Cadde’de elindeki çeyrek doları düşüren ve üzerinde kaygan sarı yağmurluğuyla koşan küçük Seth’e çarpar. O sırada telefonda olan ve dalgınlık eden Caleb, oğlunu son anda yakalamaya çalışsa da başaramaz. Seth ölür.

Sanki kader kulağıma fısıldadı o an: 'Oğlunu alıyorum şimdi. Ama izleyebilirsin.'

 

Şimdi

Caleb Evine döndüğünde uykusuzluk ve derin bir paranoya içinde tavanı incelerken, tavanın içinde üç boyutlu bir gölge ve arkasına gizlenmiş mini bir casus kamera keşfeder.

Bu durumu George ile telekonferansta tartışırken, evinin ve ofisinin tamamen gözetlendiğini anlar.

Bunun üzerine George’un yönlendirmesiyle tehlikeli ve iri yarı bir Ukraynalı olan Vlad ile iletişime geçer.

Vlad, Caleb’ı gözetleyen kişileri (Sam Allegro adlı bir takipçiyi) yakalayıp arabada sorguya çekerek tehlikeli bir mafya/güvenlik dinamiklerinin içine dahil olur. Caleb, artık sadece iş ortaklarıyla veya kuantum portallarla değil, kendisini adım adım takip eden gizli bir güçle de karşı karşıyadır.

 

Geçmiş

Çalıştığı şirket Caleb’ı kovmaya karar verir. Sunulan tazminat ve çıkış paketi felakettir.

 

Şimdi

Caleb, patent sızdırma (şantaj) taktiğiyle Mobius kasasına yaklaşık 1,8 milyon dolar akış sağlamıştır.

Çatıda Rowan ve Andy tartışmaya başlar. Rowan, Andy’yi tekmeler. Caleb son anda atılıp Andy'yi yakalayarak hayatta tutar ve olası bir cinayeti kıl payı önler.

…

 

Şimdi

Rowan, bir kulübede saklanmaktadır.

Hırvat mühendisler Rowan olmadan portalla ilgili hiçbir ilerleme kaydedemez.

Caleb iki kurucu ortağın yüz yüze gelmesini sağlar.

Mobius’un kurucu ortakları zoraki bir ateşkesle tekrar bir araya gelir.

…

 

Şimdi

Caleb, Mobius için gereken devasa YZ sunucu maliyetini ve yatırım sermayesini temin etmek üzere stratejik bir hamle yapar.

Andy ve Rowan’ı da yanına alarak Luciditee binasına sızarlar.

Caleb, Andy ve Rowan kapıyı aralayarak yönetim kurulu toplantısını basar.

 

Şimdi

Yönetim kurulu karşısında TDP (Zaman Distorsiyon Portalı) demosunu gerçekleştirirler. Raj'ın hakaretleri üzerine Caleb dayanamayıp ona yumruk atarak burnunu kırar.

Portalı kurup, gelecekteki aynı odadan gelen bir nesneyi ve gelecekteki gazete manşetleri ile konuşmaları göstererek kusursuz bir şekilde çalıştığını kanıtlanır.

Bu devrimci kanıt karşısında eli kolu bağlanan yatırımcılar (Greg Gersh ve Seok-jin Kim), Caleb’ın sert şartlarını kabul ederler: 200 milyon dolar değerleme, kurucu haklarının korunması, Raj ve Steve'in şirketten kovulması ve Susan Cruz'un yönetime getirilmesi.

Sözleşmeler DocuSign üzerinden imzalanır. Ancak günün sonunda Greg Gersh, Caleb'ı kenara çekerek ona 10 milyon dolar ve Andy'nin payını teklif edip şirketten defolmasını ister; bunu yaparken de Caleb’ın trajik geçmişi ve kaybettiği oğlu üzerinden son derece acımasız ve yaralayıcı sözler sarf eder.

 

Şimdi

Rowan, eğer bu iş ileride başarılsaydı geçmişteki kendisinin şimdiden bir mesaj almış olması gerektiğini, ancak ortada hiçbir sinyal olmadığını belirterek karamsar bir tablo çizer.

 

Şimdi

Jim’in sağladığı siyasi bağlantılar ve belediye başkanının komitesine yapılan gizli bağışlar sayesinde sokağın hızla inşası başlar.

4 Ocak 2024 sabahı, Andy’ye yeni ofisler aramak üzere 28 West 229 numaralı binaya giden Caleb, burada kırk yedi yıldır bina sorumlusu olarak çalışan yaşlı Bert Flannery ile karşılaşır.

Bert, Caleb’ı görünce hemen tanır; çünkü 4 Eylül 1992’de duvarda açılan gizli bir portaldan Rowan’ın kendisine içinde nakit para ve bir mektup olan bir zarf attığını anlatır.

Caleb’ın gelecekte (kendi elleriyle) yolladığı o mektupta, Bert’e on bin dolar verilmesi ve bu paranın Apple, Nike ve Home Depot hisselerine yatırılarak değerlendirilmesi istenmiştir; bu sayede Bert bugün yirmi milyon dolardan fazla bir servetin sahibidir.

Bert’in Caleb’a verdiği zarfın içinden çıkan ikinci zarfta ise gelecekteki Caleb’tan gelen kişisel bir mektup ve arka yüzünde Rowan’ın zaman menzilini daraltmayı başardığı bir denklem yer alır.

Mektupta, 1 Mart saat 21.47'de geçmişe mesaj yollanacağı ve bu veriler sayesinde Rowan'ın aygıtı kalibre ederek geçmişe kapı açabileceği belirtilmektedir. Bu kanıt, Caleb’a oğlunu kurtarmak için nihayet kesin bir umut ışığı verir.

 

Şimdi

Rowan, Bert'e giden o ilk mektubun alternatif bir evrenden geldiğini, tek bir veri noktasıyla grafik çıkarılamayacağını ve ellerinde hâlâ tam veriler olmadığını söyler.

Caleb, Andy'nin farkında olmadığı bir hamleyle şirketin hisse çoğunluğunu Rowan'a devreder.

 

Caleb geçmişe gitmeden önce son kez Hannah'yı üniversitedeki amfisinde ziyaret ederek ondan sessizce ve derinden veda eder.

 

Şimdi

Çoğunluk hisselerini yitiren Andy yıkılır ve barda sarhoş olur

 

Zaman daralıyordu. Rowan'ın laboratuvarında son testler yapılıyor, TDP (Zaman Distorsiyon Portalı) 1992 yılına, yani her şeyin başladığı o noktaya kilitlenmek üzere son kalibrasyonlarını tamamlıyordu.

 

Şimdi

Rowan kayıptır.

Caleb, bir yandan Rowan’ın ortadan kayboluşuyla artan paranoyasıyla boğuşurken, diğer yandan Jim’in bu saatte ortaya çıkışının ardındaki gizemi çözmeye çalışıyordu.

 

"Uzun süredir sakladığım bir şey var, Caleb," dedi Jim, sesi fısıltıya yakın bir tonda ama son derece net çıkıyordu. "Senin o çok güvendiğin, dağları devirdiğini sandığın sistem... Aslında ilk defa kurulmuyor."

 

"Sen geçmişe gidip her şeyi düzeltmeye çalıştıkça, aslında evrenin dokusunda onarılamaz çatlaklar açıyorsun. Rowan sadece bir deha değil; o, bu döngülerin farkına varan ve her seferinde farklı bir değişkenle deneyi tekrarlayan bir katalizör. Bugünkü Rowan, dünkü Rowan değil. Ve korkarım ki... Brooklyn'deki ofiste şu an yapmaya çalıştığı şey, seni sonsuza dek silmekten başka bir şey değil."

 

"Seth," dedi Jim, gözlerinde beliren derin bir merhamet ve acıyla. "Hiç düşündün mü Caleb? Neden her seferinde o sarı yağmurluk? Neden her seferinde tam o saniyede çalınan telefon? Evren sana bir ders vermeye çalışmıyor, dostum. Evren, senin bu takıntını bir döngü olarak hapse çevirmiş."

 

Caleb, elindeki çantaya ve sarı yağmurluğa baktı. Zihnindeki tüm taşlar yerli yerine otururken, gerçeğin acımasız ağırlığı omuzlarına bindi. Rowan onu kullanmıştı.

 

Şimdi

Mobius ofisine varan Caleb ve Jim, Rowan'ın Caleb'ın zaman sıçramasını trajedinin yaşandığı tarihe daha da yakınlaştırmasını sağlamak için yinelenen tarihi verileri kullanarak ikinci bir veri noktası oluştururlar. Rowan'ı işbirliğine zorlamak için Jim, oy çoğunluğunu Andy'ye devretmekle tehdit eder. Rowan zorla da olsa imzayı atar; ataçlardan ve USB kablolarından yapılan derme çatma portal gözleri kamaştıran bir enerjiyle vınlamaya başlar. Caleb spor çantayla içeri adım atmaya hazırlanırken portal şiddetli bir şekilde bükülür — ve diğer taraftan bir figür dışarı çıkar.

 

 

Şimdi ve Geçmiş

TDP'nin açtığı istikrarsız enerji kapısı sadece geçmişe değil, çoklu geleceklere de köprü kurmuştur. Ofise, ellerinde garip eşyalar ve gözlerinde ölümcül bir nefret olan bir düzine farklı Andy akın eder. Andyler birbirlerine vahşice saldırırken, Vlad ve Rostyslav çatışmanın ortasında kalır; Igor ağır yaralanır ve ofis kana bürünür. Jim, Caleb'a müdahale ederek onu çantayla birlikte portala doğru iter. Caleb, geçmişe doğru yaptığı bu acı verici, zihni ve bedeni zorlayan sıçramanın ardından kendini yine Mobius ofisinde bulur, ancak bu kez her yer kan içindedir ve ölüm döşeğindeki, karnı deşilmiş bir Andy ile baş başa kalmıştır.

 

Caleb, kanlar içindeki Andy'nin son dakikalarında yanında kalır. Andy, portaldan geçtiğinde aklını kaçırdığını, diğer Andylerle savaştığını ve sonunda Jim tarafından vurulduğunu itiraf eder. Hayatının hatasını yaptığını, Rowan'a ve Caleb'a karşı hırsına yenik düştüğünü söyleyen Andy, son nefesini Caleb'ın ellerinde verir.

 

Yine Geçmiş

Caleb, portaldan geçip dışarı çıkar ve Gowanus bölgesinde bir Kore büfesine girerek günün 27 Eylül 2021 olduğunu, yani Seth'in ölümünden yalnızca on beş gün önceye geldiğini öğrenir.

Yeni kıyafetler alıp eski kendisini (Kırk iki yaşındaki halini) sokakta uzaktan izledikten sonra, gelecekte Mobius'un merkezi olacak olan terk edilmiş binaya yerleşir. Orada, kendinden önceki Jim'lerin (yani gelecekteki Caleb'ların) bıraktığı günlükleri bulur ve okumaya başlar.

 

Yine Geçmiş

Caleb, kendisinden önce on üç Jim'in bıraktığı otuz sekiz el yazması günlüğü inceler.

Her bir günlüğün Seth'in ölüm tarihini (2-13 Ekim arası) kırmızı bir X ile işaretlediğini ve öncekilerin hepsinin Seth'i kurtarmayı bir şekilde başarsa bile döngüyü kırmakta başarısız olup trajik sonlarla karşılaştığını fark eder.

 

Yine Geçmiş

Kalıbı kırmak ve Seth'i gerçekten korumak için köklü bir karara varan Caleb, geçmişteki kendi benliğini (E.B.) ortadan kaldırmanın ve ailesine yeni bir başlangıç şansı vermenin tek yolunun bizzat kendisini ve E.B.'yi feda etmek olduğuna inandırır kendini. Union Sokağı istasyonunda E.B. ile metro raylarına atlayarak yaklaşan trenin önüne düşer. Hayatının son anında, hayırsever bir yabancının ve dehşet içinde kalan küçük Seth'in bakışları altında, döngüyü kıracak o nihai fedakarlığı gerçekleştirir.

 

Gelecek

Seth, New York’ta hayatını sürdürmektedir.

George ve Andy ile birlikte çalışan Seth, en son yatırım görüşmesi için toplantı odasına girer. Karşısında, artık yaşlanmış ve sağ gözü kan oturmuş olan Rowan Lee oturmaktadır. Rowan, tasarladığı zaman distorsiyon portalı (TDP) sayesinde Seth’e babasını yeniden görebileceğini söyler ve masaya çanta içindeki cihazı yerleştirir.

 

Kapanış: Yine (ve Yine) Geçmiş

Seth zaman döngüsüne başlamış… Kafaya koymuş; babasını kurtaracak…

Ama bu sefer sonsuza dek sürmeyecek. Hazırlanman için beş günüm var. Bu sefer kurtaracağım onu. Sonuçta neler olacağını önceden biliyorum.

Ne ters gidebilir ki?

…