Susan Farrell - Kurt Vonnegut - Notlar

Susan Farrell - Kurt Vonnegut - Notlar

Hayatına ve Eserlerine Dair Edebi Bir Rehber

Kurt Vonnegut, A Literary Reference to His Life and Work, Facts On File Inc, New York, 2008

 

Giriş

Gerçekçilik karşıtı (anti-realist) romanlarıyla postmodern edebiyatın başlamasına katkı sağlamıştır. High-culture (yüksek kültür) ile low-culture (kitle/popüler kültürü) arasındaki sınırları bulanıklaştırmıştır (Andy Warhol'un pop-art eserleri gibi).

 

"Öyleyse" (So it goes) kalıbı, "Billy Pilgrims" veya "Ice Nine Kills" gibi rock grubu isimleri ve daktilo üslubu Amerikan kültürüne mal olmuştur.

 

Çizimler, şakalar, bilimkurgu ögeleri, karikatürize karakterler ve özellikle üstkurmaca (metafiction — kurgunun kendi yapaylığına dikkat çekmesi) tekniklerini kullanmıştır.

 

Cornell'de bilim okumasına rağmen bilgisayar yerine daktilo, e-posta yerine geleneksel posta kullanmayı tercih etmiştir.

 

Vonnegut'un karakterleri (Paul Proteus, Howard W. Campbell Jr., Eliot Rosewater, Billy Pilgrim, Dwayne Hoover, Wilbur Swain vb.) genellikle yalnız, şaşkın, çaresiz ve kaderin kurbanı olan "temelde iyi niyetli" insanlardır.

Kurtarmaya çalıştıkları dünya veya kurdukları ütopik sistemler çökse bile Vonnegut, bu karakterlere ve onların "düzgün insan olma" çabalarına büyük bir şefkat ve sevgi besler.

 

Örgütlü dine, otoriteye, insanı harcanabilir gören askeri bilime ve vahşet uygulayan hükümetlere karşı sert eleştiriler getirmiştir.

 

Bu rehber kitap Vonnegut’un tüm külliyatını (14 roman, 50 kısa öykü, denemeler, oyunlar vb.) inceler.

…

 

Biyografi

Kurt Vonnegut Jr., 11 Kasım 1922'de Indianapolis, Indiana'da doğdu. Ailesi, 19. yüzyılın ortalarında Almanya'dan Amerika'ya göç eden eğitimli, tüccar ve mimarlardan oluşuyordu.

Vonnegut, çocukluğunda dinsel bir isyan yaşamadığını söylerken "Örgütlü din hakkındaki çirkin görüşlerimi annemin dizinde öğrendim" ifadesini kullanmıştır.

 

Kalabalık aile masasında sesini duyurabilmek için şakalar yaptığını belirten yazar, "birinin onu dinlemesini sağlamanın tek yolunun şakalar yapmak olduğunu" dile getirir.

 

Babası ve ağabeyi Bernard'ın bilim odaklı yönlendirmesiyle Cornell Üniversitesi'nde biyokimya okumaya başladı. Ailesi edebiyatı "çok fazla önemsiz mücevher" olarak görse de Vonnegut bilimde zorlandı ve okul gazetesi The Cornell Daily Sun'da yazarlığa yöneldi.

 

14 Mayıs 1944 Anneler Günü hafta sonunda annesi Edith aşırı dozda uyku ilacıyla intihar etti. Vonnegut, annesinin dergilere öykü satma çabalarına değinirken onun "kaygan dergilerin gerektirdiği bayağılık konusunda hiçbir yeteneğinin olmadığını" ifade eder.

 

Savaşta esir düşen Vonnegut, Müttefiklerin Dresden bombalamasından bir beton mezbahada sağ kurtuldu. Bu tecrübe, 20 yıl sonra yazacağı başyapıtı Mezbaha-Beş'in temelini oluşturdu.

 

Savaş dönüşü Jane Cox ile evlendi ve Şikago Üniversitesi'nde antropoloji eğitimi aldı. Dr. Robert Redfield'ın küçük, birbiriyle dayanışma içindeki "halk toplulukları" teorisinden derin bir şekilde etkilendi.

 

Schenectady'deki GE halkla ilişkiler biriminde çalışırken ilk öyküsü "Barnhouse Etkisi Üzerine Rapor"u Collier's dergisine sattı. Dergi editörünün ödemesi sonrası "G.E.'yi bırakma zamanının geldiğini" anladı.

 

1952'de yayımlanan ilk romanı Oyuncu Piyano, otomasyonun insan üzerindeki etkilerini işledi. Ancak bu eser yüzünden ciddi eleştirmenlerce "bilim kurgu etiketli bir dosya çekmecesinin başı dertli bir sakini" olarak kategorize edildi.

 

1958'de kız kardeşi Alice ve eniştesinin 48 saat arayla ölmesi üzerine Vonnegut, ablasının üç yetim çocuğunu evlat edindi.

 

Titan'ın Sirenleri (1959), Anneler Gecesi (1962) ve kıyamet maddesi buz-dokuz'u konu alan Kedi Beşiği (1963) ile üniversite gençliği arasında kült takipçiler kazandı. Terry Southern Kedi Beşiği için "melodramatik saçmalıklardan çok daha ilgi çekici ve anlamlı bir çalışma" yorumunu yaptı.

 

1969'da yayımlanan Mezbaha-Beş, Billy Pilgrim'in zamanda sıçramalarını ve Dresden yıkımını anlatarak en çok satanlar listesine girdi ve Vonnegut'a finansal özgürlük getirdi.

 

Üstkurgusal eseri Şampiyonların Kahvaltısı (1973) büyük popülerlik kazandı. Bu dönemde eşinden ayrıldı, Jill Krementz ile yaşamaya başladı; oğlu Mark geçirdiği zihinsel krizden iyileşerek tıp doktoru oldu.

 

Galapagos (1985), Mavi Sakal (1987), Hokus Pokus (1990) ve son romanı Zaman Depremi (1997) yayımlandı. Sanatçı Joe Petro III ile serigrafi baskı resim çalışmaları yaptı.

 

2005'te yayımlanan Ülkesi Olmayan Bir Adam eserinde mizahın "hayatın ne kadar berbat olabileceğini ertelemenin bir yolu" olduğunu belirtti.

Vonnegut, 11 Nisan 2007'de düşmeye bağlı kafa travması nedeniyle vefat etti.

 

Vonnegut'un Eserler

 

Romanlar

Anneler Gecesi (Mother Night, 1962)

İsrail hapishanesinde yargılanmayı bekleyen Amerikalı çifte ajan ve Nazi propagandacısı Howard W. Campbell Jr.'ın itiraflarıdır.

Nasıl davranıyormuş gibi davrandığınıza çok dikkat etmeniz gerekir... çünkü bir gün uyanıp ne olduğunuzu keşfedebilirsiniz.

 

Deadeye Dick (1982)

12 yaşında kazara hamile bir kadını vuran Rudy Waltz'un suçluluk dolu yalnız yaşamı ve Midland City'nin bir nötron bombasıyla boşaltılması anlatılır.

 

Galapagos (Galápagos, 1985)

Kriz sonrası insanın 1 milyon yıl içinde fok benzeri, küçük beyinli canlılara evrilmesini Leon Trout'un hayaleti anlatır.

İnsanın büyük beyninin kendi türüne ve doğaya verdiği zararlar hicvedilir.

 

Hapishane Kuşu (Jailbird, 1979)

Watergate skandalına karışan Walter F. Starbuck'ın serbest kalışı, Sacco-Vanzetti davası ve Amerikan işçi hareketi tarihiyle hesaplaşmasıdır.

Sevgi başarısız olabilir ama nezaket galip gelecektir.

 

Hokus Pokus (Hocus Pocus, 1990)

Vietnam gazisi Eugene Debs Hartke'nin haksız yere hapsedildiği hapishanede seviştiği kadınlar ile öldürdüğü insanların eşit sayıda olduğu listeler tutması anlatılır.

 

Kedi Beşiği (Cat's Cradle, 1963)

Anlatıcı John'un atom bombasının yaratıcılarından Dr. Felix Hoenikker'in ailesini araştırması, San Lorenzo adasındaki diktatörlük, Bokonon dini ve tüm suları donduran kıyamet bileşiği "buz-dokuz"un dünyayı yok etmesi anlatılır.

Bokonon inancı "seni cesur, nazik, sağlıklı ve mutlu kılan zararsız yalanlar" (foma) üzerine kuruludur. İnsan hayatının absürtlüğü karşısında tek sığınak kara mizahtır.

 

Mavi Sakal (Bluebeard, 1987)

Yaşlı ressam Rabo Karabekian'ın Circe Berman sayesinde geçmişiyle yüzleşmesi ve gizli patates ambarındaki devasa tablosunu açması konu edilir.

 

Mezbaha-Beş (Slaughterhouse-Five, 1969)

Billy Pilgrim'in İkinci Dünya Savaşı esareti, Dresden bombalaması ve Tralfamadore uzaylılarınca kaçırılarak zamanda sürüklenmesi anlatılır.

Savaşın anlamsızlığını ve insan kıyımını otobiyografik unsurlar ve fanteziyle birleştiren bir başyapıttır.

 

Oyuncu Piyano (Player Piano, 1952)

Otomatikleşmiş geleceğin Amerika'sında Dr. Paul Proteus'un makinelerin insan onurunu yok etmesine karşı yürütülen gizli başkaldırıya katılması anlatılır.

İnsanların "küçük kutular tarafından yönetilmesinin sonuçlarına" verilen bir tepkidir.

 

Şakşak (Slapstick, 1976)

Birbirinden ayrılınca zekasını kaybeden ikiz kardeşler ve yalnızlığı yenmek için tasarlanan yapay geniş aileler anlatılır.

İkiz kardeşi Eliza ile bir araya geldiğinde deha oluşturan Wilbur Swain'in, ABD Başkanı olup yalnızlığa karşı yapay geniş aileler kurma projesi ve kıyamet sonrası New York'taki yaşamı anlatılır

.

Şampiyonların Kahvaltısı (Breakfast of Champions, 1973)

Delirmeye başlayan araba satıcısı Dwayne Hoover ile ucuz bilimkurgu yazarı Kilgore Trout'un Midland City Sanat Festivali'nde karşılaşması işlenir.

İnsanların makine olduğu yanılsaması eleştirilir. Minimalist ressam Rabo Karabekian'ın konuşmasıyla insanın kutsal özü savunulur.

 

Tanrı Sizi Korusun Bay Rosewater (God Bless You, Mr. Rosewater, 1965)

Milyoner Eliot Rosewater'ın servetini toplumsal açıdan işe yaramaz görülen yoksul ve yalnız insanlara dağıtması ve çevresindekilerin onu deli ilan etmesi işlenir.

Kapitalist sistemin acımasızlığı eleştirilir. Otomasyon çağında "hiçbir işe yaramayan insanlar nasıl sevilir?" sorusuna odaklanılır. Eliot'ın temel kuralı şudur: "Allah kahretsin, nazik olmalısın."

 

Titan'ın Sirenleri (The Sirens of Titan, 1959)

Mars'ın Dünya'yı istilasını ve insanlık tarihinin Tralfamadore gezegeninden gelen bir robot tarafından kontrol edildiğinin keşfini konu alır.

İnsanların dış güçlerin piyonu olma durumunu ve özgür irade yanılsamasını sorgular.

 

Özet:

Zengin playboy Malachi Constant, zaman-uzay bükülmesine (krono-senklastik infundibulum) yakalanıp geleceği gören Winston Niles Rumfoord ile tanışır. Rumfoord ona Mars'a, Merkür'e, Dünya'ya ve Titan'a gideceğini kehanet eder. Servetini kaybeden Constant Mars ordusuna katılır.

Mars'ta beyinleri yıkanmış ve kafalarına telsiz anteni takılmış askerlerden biri olan Unk (Constant), arkadaşı Stony Stevenson'ı öldürmeye zorlanır. Merkür mağaralarında Boaz ile mahsur kalır.

Dünya'ya döndüğünde Tamamen Kayıtsız Tanrı Kilisesi'nin kehanet ettiği "Uzay Gezgini" olarak karşılanır ancak nefret figürü olduğu anlaşılınca Titan'a sürgün edilir.

Titan'da robot Salo ile karşılaşırlar. İnsanlık tarihinin tek amacının Salo'nun bozulan uzay gemisine bir yedek parça sağlamak ("Selamlar" mesajı içeren) olduğu anlaşılır.

 

Zaman Depremi (Timequake, 1997)

Zamanın 10 yıl geriye fırlaması ve insanların geçmişi birebir tekrar yaşamak zorunda kalması üzerinden kader ve sanat sorgulanır.

 

Öyküler ve Derlemeler

 

2BRO2B

Yaşlanmanın çözüldüğü ve Dünya nüfusunun 40 milyarda sabit tutulmaya çalışıldığı bir gelecekte geçer.

 

"Adem"

Toplama kampından sağ çıkan Heinz Knechtmann'ın bebeğinin doğumundaki mucizevi sevinci etrafındaki Amerikalıların anlayamaması işlenir.

 

“Ambar Etkisi Raporu” (Report on the Barnhouse Effect)

Psikoloji profesörü Arthur Barnhouse, zihin gücüyle maddeleri kontrol edebildiğini (dinamopsikizm) keşfeder. ABD hükümeti bunu bir silah olarak kullanmak isteyince profesör ortadan kaybolur ve dünyadaki tüm silah stoklarını zihniyle yok etmeye başlar.

 

"Anımsatıcılar" ("Mnemonic")

Ofis çalışanı Alfred Moorhead'in katıldığı hafıza kliniğindeki senaryo tekniğiyle işinde terfi etmesi, fakat 43 maddelik listede hatırlamaya çalıştığı son güzel kadının gerçek hayattaki sekreteri Ellen olduğunu fark etmesi anlatılır.

 

“Anonim Aşıklar” (“Lovers Anonymous”)

Sheila Hinckley White, kütüphaneden kadın haklarını savunan "Boşa Geçen Kadın Seks veya Ev Kadınlığının Dolandırıcılığı" kitabını okuyunca kocası Herb ile evdeki rolleri değiştirir.

 

Askerin Hikayesi (A Soldier's Story)

Stravinsky'nin eserinin güncellenmiş halidir. İkinci Dünya Savaşı'nda savaştan kaçan er Eddie Slovik'in kurşuna dizilmesini konu alır.

 

“Aşk İçin Bir Gece” (A Night for Love)

İşçi sınıfından Whitman'lar ile zengin Reinbeck'lerin kesişen hayatlarını işler.

Vonnegut romantizm hakkındaki duygusal fikirleri yıkarak, uzun birlikteliklerin ve arkadaşlığın gerçek evliliği oluşturduğunu gösterir.

 

Bagombo Enfiye Kutusu (Bagombo Snuff Box)

Amerikan banliyö yaşamının monotonluğunu ve insanların macera özlemini ele alır.

 

“Bana Bir Rüya Bul” (“Find Me a Dream”)

Gerçek sevgi ile maddi hedefler arasındaki fark işlenir.

 

“Barut Mavisi Ejderha” (The Powder Blue Dragon)

16 yaşından beri çalışan yetim Kiah Higgins, biriktirdiği parayla son derece pahalı bir Marittima-Frascati spor araba satın alır. Kiah, nesnelerin kendisini zenginlerin dünyasına sokmaya yetmediğini acı bir şekilde fark eder.

 

“Bayan Günaha” (“Miss Temptation”)

Kore'den dönen Onbaşı Norman Fuller, şık yürüyüşlü genç aktris Susanna'yı herkesin içinde utandırır.

 

“Bu Benim Oğlum” (This Son of Mine)

Fabrika sahibi Merle Wagoner, oğlu Franklin'in fabrikayı devralmasını ister ancak Franklin oyuncu olmak ister.

 

“Bu Sefer Ben Kimim?” (Who Am I This Time?)

North Crawford kasabasındaki amatör tiyatroda, sosyal hayatında silik ve utangaç olan Harry Nash, sahnede Stanley Kowalski rolünü canlandırırken devleşir. Yeni gelen Helene Shaw, Harry'nin oyunculuğundan etkilenerek ona aşık olur. İkili oyun metinleri okuyarak iletişim kurar ve evlenirler.

 

“Büyük Aziz Nick'e Hediye” (A Present for Big Saint Nick)

Gangster Big Nick, her Noel partisinde Noel Baba kılığına girerek çalışanlarının çocuklarını korkutup ebeveynlerinin kendisi hakkındaki gerçek düşüncelerini öğrenmeye çalışır.

 

"Büyük Uzay Sikişi" ("The Big Space Fuck")

Dünyası mahvolan yönetimin uzaya roketle insan spermi fırlatmasını anlatan sert hicivdir.

 

“Çalışmalarda Geyik” (“Deer in the Works”)

David Potter, ailesinin geçimi için gazeteciliği bırakıp devasa Ilium Works şirketinde işe girer.

İlk gününde fabrikaya giren bir geyiğin haberini yapması istenir.

 

“Daha Görkemli Konaklar” (More Stately Mansions)

Karısıyla birlikte küçük bir köye taşınan anlatıcı ve eşi Anne'in komşuları McClellan'larla olan ilişkisini anlatır.

Grace McClellan, Vonnegut'un daha sonra Mavisakal romanında geliştireceği takıntılı sanatçı figürünün erken bir örneğidir.

 

Doğum Günün Kutlu Olsun, Wanda June (Happy Birthday, Wanda June)

8 yıldır kayıp maço avcı Harold Ryan eve döndüğünde, karısı Penelope'nin bağımsızlaştığını ve nazik doktor Woodly ile ilgilendiğini görür.

Homeros'un Odysseia destanının ve maço erkek modelinin Vietnam Savaşı dönemi eleştirisidir.

 

“D.P.” (Displaced Person)

Çocuğun ait olma ve kendi insanlarını bulma arzusu anlatılır.

 

"EPICAC"

Aşık olup şiirler yazan ve sonunda kısa devre yaparak kendini yok eden bilgisayarın öyküsüdür.

 

“Euphio Sorusu” (“The Euphio Question”)

Televizyon ve tüketim kültürünün insan zihnini uyuşturmasına yönelik bir hicivdir.

 

“Foster Portföyü” (“The Foster Portfolio”)

Paranın sanatsal özgürlük karşısındaki konumu anlatılır.

 

“Hal Irwin'in Sihirli Lambası” (“Hal Irwin's Magic Lamp”)

Hal Irwin, genç karısı Mary'ye sürpriz yapmak için çaydanlıktan sihirli lamba yapıp siyah hizmetçi Ella'yı cin kılığına sokar. Gizli servetini açıklar ancak dindar ve mütevazı karısı bu gösterişten nefret eder. Borsa çökünce Hal intihar eder.

 

"Harrison Bergeron"

Vatandaşların zorunlu fiziki ve zihinsel engeller takılarak eşitlendiği radikal distopyadır.

 

“Hatıra” (Souvenir)

Eski asker Eddie, 2. Dünya Savaşı'nda arkadaşı Buzzer'ın ölümüne ve mücevherli bir cep saatinin hikayesine tanıklık etmiştir. Rehinci Joe Bane saati ucuza kapatmak ister ancak Eddie anlatırken saatin manevi değerini anlayıp satmaktan vazgeçer. Saatin Adolf Hitler'in bir Nazi generaline hediyesi olduğu ortaya çıkar.

 

“Herhangi Bir Makul Teklif” (“Any Reasonable Offer”)

Emlakçı, Hurty malikanesini satın almak isteyen Albay ve Bayan Bradley Peckham çiftini gezdirir. Çift, evde "yeniliği çıkarmak" bahaniyle günlerce kalıp havuzda yüzer ve kokteyl içer. Ev sahibi pazarlığı zorlayınca Peckham'lar evden ayrılır. Ardından üç yıldır satılamayan devasa Hellbrunner malikanesine giderler ve aynı taktiği orada da uygularlar.

 

“Hırslı İkinci Sınıf Öğrencisi” (“The Ambitious Sophomore”)

Helmholtz'un öğrencilerine duyduğu sevgiyi ve müziğe olan bağlılığını işler.

 

“Hyannis Limanı Hikayesi” (“The Hyannis Port Story”)

Goldwater Cumhuriyetçileri ile Kennedy Demokratları arasındaki siyasi gerilim ile Romeo ve Juliet temasını birleştirir.

 

“Giyinmeye Hazır Değil” (Unready to Wear)

Matematikçi Konigswasser ruhu bedenden ayırmayı (amfibi olmak) keşfeder. İnsanlar artık hastalanmayan, yemeyen bedenlerini depolara kaldırır.

 

Güneş Ay Yıldız (Sun Moon Star)

Ivan Chermayeff'in çizimleriyle hazırlanan çocuk kitabında, evrenin yaratıcısının bebek İsa olarak doğması işlenir.

 

“İnsanlı Füzeler” (“Manned Missiles”)

Uzay kazasında ölen Rus kozmonot Stepan'ın babası Mikhail Ivankov ile Amerikalı pilot Bryant'ın babası Charles Ashland'ın karşılıklı mektuplarıdır.

 

“Kaçaklar” (Runaways)

Indiana valisinin 16 yaşındaki kızı Annie, işçi sınıfından Rice Brentner ile iki kez evden kaçar. Valinin evliliğe izin vermesi ve her şeyin serbest bırakılması üzerine gençler arasındaki romantik büyü bozulur ve evlenmek için çok genç olduklarını kabul ederek ayrılırlar.

 

Kader Ölümden Daha Kötü: Bir Otobiyografik Kolaj (Fates Worse Than Death)

Vonnegut, geniş ailelerin ve toplulukların önemini "Kutsal Kase" olarak nitelendirir.

Silah sevgisini ve savaş çığırtkanlığını hastalık olarak görür.

 

“Kızlardan Nefret Eden Çocuk” (“The Boy Who Hated Girls”)

Sanata adanmışlığın insani ilişkilerdeki bedelini gösterir.

 

“Kıymetlisiniz Karınıza ve Oğlunuza Geri Dönün” (“Go Back to Your Precious Wife and Son”)

Popüler kültürün gösterişli aşk yanılsamaları eleştirilir. Anlatıcı, süssüz Gloria'nın "kullanılmış bir stüdyo koltuğundan daha güzel değildi" olduğunu fark eder.

 

“Kimsenin Başa Çıkamadığı Çocuk” (“The Kid Nobody Could Handle”)

Yalnızlığa karşı basit nezaketin gücü vurgulanır. Vonnegut'un felsefesi "Allah kahretsin, nazik olmalısın" ilkesine dayanır.

 

“Kimya Profesörü” (“The Chemistry Professor”)

Kimya profesörü Dr. Henry Jekyll Nobel Ödülü kazanacak bir iksir geliştirmeye çalışır. Tavuk toniği ve LSD karışımından oluşan iksiri içince dev bir tavuğa dönüşür. Tavuk tüccarı Fred Leghorn dev tavuğu vurarak öldürür; öğrenciler ise tavuğu pişirip gömmeye karar verirler.

 

“Kişiye Özel Gelin” (“Custom-Made Bride”)

Öykü, 1950'lerde kadının nesneleştirilmesini ve yalnızca dış görünüşe dayalı stil yaşamının boşluğunu eleştirir.

 

"Kralın Bütün Atları" ("All the King's Horses")

Soğuk Savaş döneminde insan satranç taşlarıyla oynanan ölümcül oyundur.

 

“Maymun Evine Hoş Geldiniz” (Welcome to the Monkey House)

Aşırı nüfuslu gelecekte hükümet, cinsel arzuları uyuşturan haplar ve Etik İntihar Salonları zorunlu kılmıştır. Şair Billy adlı kanun kaçağı, cinsel hazzı dünyaya yeniden kazandırmak için İntihar Hostesi Nancy McLuhan'ı kaçırır ve ona gerçek doğum kontrol hapları bırakır.

 

“Metanet” (“Fortitude”)

Dr. Norbert Frankenstein, 100 yaşındaki Sylvia Lovejoy'un kafasını organ kulelerine ve makinelere bağlayarak hayatta tutar.

Tıbbi teknolojinin insanı makineleştirmesi eleştirilir.

 

“Paket” (The Package)

Öykü, başarıyı yalnızca maddi zenginlikle ("paket") eşitleyen ve sığ iyimserliğe sahip Amerikan "kendi kendini yetiştirmiş adam" mitini eleştirir.

 

“Seyahat Neşeli Roger” (“The Cruise of the Jolly Roger”)

Kore Savaşı gazisi Nathan Durant, ordu sonrası sivil hayata uyum sağlamakta zorlanır. Kendisine ait hayalleri olmadığından "komşusunun hayalini ödünç aldı" diyerek bir tekne alır.

Ait olma duygusu ve gazilerin topluma uyum sancıları işlenir.

 

“Sonsuza Kadar Uzun Yürüyüş” (“Long Walk to Forever”)

Ordudan kaçan Newt, başka biriyle evlenmek üzere olan çocukluk arkadaşı Catharine'i yürüyüşe davet eder. Elma bahçesinde aşkını itiraf eder ve Catharine düğünü bırakıp Newt'a koşar.

Vonnegut öyküyü "mide bulandırıcı derecede akıcı bir aşk hikayesi" olarak adlandırır.

 

“Tanasfer” (Thanasphere)

Uzaya fırlatılan ilk astronot Allen Rice, uzayda ölülerin ruhlarının seslerini duyduğunu bildirir. Bilim adamı Groszinger başlangıçta buna inanmasa da gerçek ortaya çıkınca görevi gizlemek için iptal ederler. Rice ölen karısının ruhuna kavuşmak için uzay gemisini düşürür.

 

Tanrı Sizi Korusun, Dr. Kevorkian (God Bless You, Dr. Kevorkian)

Vonnegut, Dr. Kevorkian aracılığıyla ölüme yakın deneyimler yaşayıp öbür dünyadaki insanlarla (Shakespeare, Newton, Hitler vb.) röportajlar yaptığını kurgular.

 

Tom Edison'un Tüylü Köpeği (Tom Edison’s Shaggy Dog)

Adam, 1879'da Thomas Edison'un komşusu olduğunu ve Edison'un zeka ölçen bir cihaz geliştirdiğini iddia eder. Cihaz Edison'un köpeği Sparky'ye bağlandığında, köpeğin Edison'dan bile zeki olduğu anlaşılır. Köpekler aslında insanları kandırarak yüzyıllardır yan gelip yatan süper zeki canlılardır.

 

“Ücretsiz Danışman” (Unpaid Consultant)

Anlatıcı, eski lise aşkı Celeste Divine ve kocası Harry ile buluşur. Harry kendisini ketçap uzmanı danışman olarak tanıtsa da aslında zengin karısının yanında ezilmemek için bu kimliği uyduran bir araba tamircisidir.

 

“Yalan” (“The Lie”)

Sınıf kibri ve ikiyüzlülük anlatılır.

 

"Yan Kapı" ("Next Door")

Ailesi sinemaya gittiğinde evde yalnız kalan 8 yaşındaki Paul Leonard'ın, yan dairedeki şiddetli kavgayı durdurmak için radyodan şarkı ithaf ettirmesi ve olayın karışık bir biçimde çözülmesi işlenir.

 

Yarın ve Yarın ve Yarın (Tomorrow and Tomorrow and Tomorrow)

Kontrolsüz teknolojik gelişmelerin getirdiği distopik gelecek, aşırı nüfus artışı, tüketim kültürü ve televizyon bağımlılığı eleştirisi…

 

“Yaşadığım Yer” (Where I Live)

Cape Cod'daki Barnstable Köyü'ne gelen bir ansiklopedi satıcısının gözünden kasabanın ticari Hyannis'in aksine turizm patlamasına nasıl direndiği ve özgün ruhunu nasıl koruduğu anlatılır.

 

“Yeteneksiz Çocuk” (The No-Talent Kid)

Öykü, Lincoln Lisesi bando direktörü George M. Helmholtz ile kulak eğitimi yetersiz ama azimli klarnetçi Walter Plummer'ın mücadelesini konu alır.

 

“Zavallı Küçük Zengin Kasaba” (Poor Little Rich Town)

Öykü, dizginsiz ilerleme ve verimlilik hırsının insani bağları yok edip etmediğini sorgular. Upton Beaton'ın "Gayrimenkul patlaması yaşayacak ve kendi ruhunu kaybedecek bir köyün kazancı ne olur?" sorusu öykünün ana temasını özetler.

 

“Zayıf Tercüman” (“Der Arme Dolmetscher”)

Almanca bilmediği halde bildiği tek şiir nedeniyle tabur tercümanı yapılan bir Amerikan askerinin öyküsüdür.

Ordunun absürt bürokrasisini ve beceriksizliğini mizahi bir dille eleştirir.

 

Deneme, Konuşma ve Oyunlar

Palmiye Pazarı / Palm Sunday

1981'de yayımlanan bu eser, Vonnegut'un makale, konuşma ve mektuplarını bir araya getirdiği otobiyografik bir "kolajdır".

Önsözde otobiyografik parçaların birleştirilmesi "blivit" ve Frankenstein metaforu ile açıklanır.

Vonnegut'un konuşmaları ve makalelerinin yer aldığı eserde aile içi akıl hastalıkları, savaş karşıtlığı, bağnaz din eleştirisi ve hümanizm savunusu ön plandadır.

 

Doğum Günün Kutlu Olsun Wanda June

Maço avcı Harold Ryan üzerinden eril maço kahramanlık anlayışını eleştirir.

 

El Sıkışmak Gibi Tanrı: Bir Konuşma Yazma Hakkında (Like Shaking Hands with God)

Kurt Vonnegut ile Lee Stringer'ın yazarlık üzerine sohbetidir.

 

Onur Dışında Hiçbir Şey Kaybolmaz: İki Deneme (Nothing is Lost Save Honor: Two Essays)

Vonnegut bu yayını bir "pasta satışındaki pastaya" benzetmiş ve bağış amacıyla sunmuştur.

 

Ülkesi Olmayan Bir Adam (A Man Without a Country)

Vonnegut'un 82 yaşında kaleme aldığı denemeleridir. Fosil yakıtları "tüm zamanların en çok suiistimal edilen, bağımlılık yaratan ve yıkıcı uyuşturucusu" olarak tanımlar.

 

Wampeters, Foma ve Granfalloon'lar (Wampeters, Foma, and Granfalloon's, 1974)

Adını Kedi Beşiği romanındaki üç kurgusal terimden alır.

Dürüstlük ilkesi olarak "Biz, öyleymiş gibi davrandığımız şeyiz, bu yüzden neymiş gibi davrandığımız konusunda dikkatli olmalıyız."

 

“Yeni Sözlük” (The Random House Dictionary / New Dictionary)

Vonnegut'un yeni çıkan Random House Dictionary of the English Language sözlüğü üzerindeki düşüncelerini aktarır.

 

 

Zaman ile Timbuktu Arasında

Vonnegut eserlerinden sahnelerin uzay-zaman tünelinde seyahat eden şair Stony Stevenson üzerinden harmanlandığı televizyon oyunudur.

Televizyon senaryosu olan eser, Vonnegut'un Oyuncu Piyano, Titan'ın Sirenleri ve Kedi Beşiği gibi romanlarından parçaları birleştirir.

 

İlgili Kişiler, Yerler ve Konular

Abe Lincoln: Vonnegut'un hayran olduğu, konuşmalarından alıntılar yaptığı ABD başkanı.

 

Atom Bombası: Hiroşima ve Nagazaki yıkımlarının Vonnegut'un insan ruhuna ilişkin inancını sarsması.

 

Céline, Louis-Ferdinand: Vonnegut'un üslubundan ve zamanı dondurma çabasından etkilendiği Fransız yazar.

 

Dresden: Vonnegut'un hayatını ve edebiyatını şekillendiren yangın bombalaması felaketi.

 

Kilgore Trout: Vonnegut'un kurgusal alter-egosu olan başarısız bilimkurgu yazarı.

 

Tralfamadore: Zamanı tüm boyutlarıyla aynı anda gören uzaylıların gezegeni.

 

Ekler

Kilgore Trout

Vonnegut romanlarında adı geçen hayali karakterdir.

2BRO2B, Uzaydan Gelen İncil, Dördüncü Boyuttaki Manyaklar ve daha pek çok hikayesini bu kurgu karaktere mal eder.

 

Bibliyografya…

 

Kronoloji…