Jarmila Mildorf - Ses Anlatımı Bilimi - Notlar
Audionarratology, Interfaces of Sound and Narrative, Walter
de Gruyter, Berlin, 2016
Jarmila Mildorf, Till
Kinzel
İşitsel anlatıbilim: Ses ve Anlatıyı Keşfeden Bir Araştırma Paradigmasının Prolegomeni
Anlatı teorisinin film, çizgi roman ve dijital oyunlar gibi
çeşitli alanlarda ilerlemesine rağmen, ses odaklı medyanın (radyo oyunları,
sesli kitaplar vb.) anlatıbilimsel araştırmalarda hala "kenarlarda"
kaldığına dikkat çekiyor.
Ses ve anlatı, insanın en eski deneyimlerinden biridir;
işitsel algı hafıza ve mekansal yönelim gibi bilişsel yeteneklerle ilişkilidir.
Seslerin sadece bir arka plan olmadığını belirten yazarlar, "tanıdık
sesler ve sesler bir gruba ait olma duygusunu besleyebilir ve korunaklı
hissetme hissi" yaratabilirler. Ayrıca, işitsel anlatıbilimin
"sinematik filmden pragmatik türlere (sesli rehberler gibi)" kadar
geniş bir yelpazeyi kapsadığı ifade edilir.
Anlatının sadece sözel olması gerekmediği, bir dizi sesin
(örneğin yere çarpan bir şey, dökülen sıvı ve kadeh sesleri) zihinde bir
"hikaye dünyası" yaratabileceği savunulur. Ses, zaman içinde hareket
ettiği için potansiyel olarak anlatısaldır ve olaysallık kriteri / muhtemelen
yalnızca ses yoluyla yaratılabilir.
Fred Everett Maus, dinleyicilerin "müzik olaylarını
antropomorfik olarak yorumlama kapasitesine" dikkat çeker.
M.Dolores Porto
Requejo
Çok Modlu Anlatılarda Müzik: Dijital Hikayelerde Film Müziğinin Rolü
Dijital hikayelerde müziğin yapısal, değerlendirici ve ikna
edici işlevleri incelenir. Müzik bir hikayenin tonunu belirleyebilir,
duygusallığı artırabilir ve anlatıya derinlik ve karmaşıklık katabilir.
M. Ángeles Martínez
Hayalet Karışımını Baladın İki Versiyonunda Sahnelemek “Büyük Joe ve Phantom
309”
Bir baladın farklı versiyonlarının dinleyicinin zihninde
nasıl farklı "hikaye dünyası olası benlikleri" (SPS'ler) yarattığı
analiz edilir.
Alan Palmer
“İçine Kalbini Koy!”: Country Müzik ve Blues'da Anlatı
Country şarkılarının Blues'a göre daha fazla anlatısal
(narrative) özellik taşıdığı, Blues'un ise daha çok "lirik" (ruh
halleri ve duygular) kutbuna yakın olduğu savunulur.
Markus Wierschem
Animae Partus: Kavramsal Mythopoeisis, Progressive Rock ve Kurtuluş BE'nin Acısının
Birçok Sesi
Pain of Salvation grubunun BE albümü, kökenler ve sanatsal
yaratım hakkında bir "meta-efsane" olarak incelenir.
Elke Huwiler
Ses Sanatının Bir Anlatısı: Sesle Hikayeler Anlatmak
Radyo dramasının sadece bir "edebi" form değil,
gürültü, müzik ve teknik manipülasyonu içeren bağımsız bir sanat formu olduğu
vurgulanır. Sesle hikaye anlatımı artık konuşulan söze dayanmıyor... ortamın
sağladığı tüm işitsel ve teknik özellikleri bütünleştiriyor.
Bartosz Lutostański
Radyo Dramasının Anlatısı: Ses, Perspektif, Mekan
Mikrofonun rolü ve "kulaklaştırma"
(auricularization) kavramı üzerinden The Horsemen adlı eser analiz edilir.
Lars Bernaerts
Anlatı Karşıtı Radyo Çalmada Ses ve Ses
Gerçekçilik yanılsamasını reddeden deneysel radyo oyunları
ele alınır. "Deneysel sesli dramanın anlatı mantığı ve dış dünya
hakkındaki geleneksel varsayımları sorgulamak için sesi ve sesi yaratıcı
şekillerde kullandığı" belirtilir.
Zoë Skoulding
Kaybolan Sesler: Şiir, Gürültü ve Anlatı
Şiirsel performanslarda sesin mekanı nasıl şekillendirdiği
ve "doğal" olanı nasıl sorguladığı tartışılır.
Thijs Festjens
Rimini Protokoll’un Call Cutta Oyununda İşitsel Enerjiler: “Dünyanın İlk
Cep Telefonu Tiyatrosu”nun Ses, Belgesel, Performans ve Anlatısal Yönleri
Bir çağrı merkezi çalışanıyla telefon üzerinden yapılan
interaktif şehir turu, "dünyanın ilk cep telefonu tiyatrosu" olarak
tanımlanır.
Sebastián Domsch
Hikaye Dünyalarını İşitmek: Video Oyunları Anlatıyı Aktarmak İçin Sesi
Nasıl Kullanıyor?
Video oyunlarında sesin "öyküsel" (diegetic),
"ekstra-diegetik" ve "oyunsal" (ludic) işlevleri
ayrıştırılır. Özellikle Papa Sangre gibi oyunlarda ses / herhangi bir dilsel
anlatıcı olmadan bile anlatıdır.
Ivan Delazari
Bölünmüş Anlatıcıyı Seslendirmek: Toni Morrison'ın "Recitatif"
Eserinde Okuyucuların Görevleri
Toni Morrison’un "Recitatif" öyküsünde, okuyucunun
anlatıcıya ırksal bir kimlik ve ses atama görevi tartışılır. Metin,
"yalnızca sessiz okumanın yankılarında mevcut olan işitsel ve göndergesel
belirsizlikler" üzerinden işler.
Anežka Kuzmičová
Sesli Kitaplar ve Basılı Anlatım: Metin Deneyimindeki Benzerlikler
Sesli kitap dinleme ile basılı okuma arasındaki benzerlikler
(zihinsel imgeleme, dikkatsizlik, fenomenal bilinç) ele alınır. Sesli
kitapların "benmerkezci olmayan hayaller kurma" imkanı sunduğu
belirtilir.
Jarmila Mildorf
Resimlerden Sese: Sanat Galerisi'nde İşitsel Dünya Yaratmak Sesli
Kılavuzlar
Sesli rehberlerin sadece bilgi vermekle kalmayıp, ses
nitelikleri ve müzik aracılığıyla "hikaye dünyaları" yarattığı
savunulur. "Anlatı yapısının aynı zamanda konuşmacıların konuşmalarındaki
duraklamalar, tonlama hatları ve ritmik kadansları ile güçlendirildiği"
gösterilir.
…
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder