6 Şubat 2026 Cuma

İbn Arabi - Risaleleri 1 - İlahi Yeminler Risalesi “Kitabı”

Dokuzuncu Kitap

Risaletu'l Kasemi'l İlahi

İlahi Yeminler Risalesi “Kitabı”

Allah’ın isimleri uluhiyetteki birtakım hakikatlerin tecellileridir.

 

Esma-i Hüsna

Zata delalet edenler: Evvel, Ahir gibi.

Sıfata delalet edenler: Alim, Kadir, Şekûr gibi.

Fiile delalet edenler: Hâlık, Razzâk gibi. / olmak üzere üç grupta incelenebilir.

 

"Rab" ismi bu üç mertebeyi de kendisinde toplar.

"Rab" ismi, Zat olarak sabit olan, sıfat olarak sahip (mâlik) olan ve fiil olarak ıslah/terbiye edendir.

 

Cenâb-ı Hakk, Kur'an’da mutlak uluhiyet ismi olan "ALLAH" üzerine doğrudan yemin etmemiş, rububiyet mertebesini izhar eden "Rab" ismi üzerine yemin etmiştir.

Allah, "Rabba andolsun" şeklinde mutlak bir yemin kullanmaz. Bu ismi mutlaka bir şeye izafe ederek (bağlayarak) yemin eder: "Rabbine andolsun" (Hz. Muhammed'e), "Göklerin ve yerin Rabbine", "Doğuların ve batıların Rabbine".

Yemin alanı, dünya hayatı gibi husumetlerin, tartışmaların, inkarların ve beşeri hareketlerin olduğu bir perdedir.

 

İman, şeriatın verdiği bir hüküm karşısında kalpte en ufak bir sıkıntı (harec) duymamayı gerektirir. Eğer bir kul, bir emri yerine getirmek için illa onun "mantıklı gerekçesini/illetini" arıyorsa, o kişi emri verene (Hakim) değil, kendi aklına ve nefsine tabi olmuştur.

Kul, nefsine ağır gelse de gelmese de Hakk'ın hükmüne rıza göstermelidir.

 

İnsan, Allahtan gayrı bir şeye ilahlık atfettiğinde, o şeye, tabiatında ve hakikatinde olmayan bir mana yüklemiş olur. Yani o şeye iftira etmiş, o şeyin hakkını ihlal etmiş olur.

Dolayısıyla şirk, doğrudan doğruya mahlukatın hakkına girildiği ve tüm kâinata iftira edildiği için ilahi adalet gereği affın kapsamı dışında kalmıştır.

 

Hz. Peygamber, mutlak bir Makâm sahibidir. Makâm; vaktin, şeriatın ve hikmetin gerektirdiği gibi dengeli amel etmeyi zorunlu kılar. Hâl sahibi (cezbeye düşen arif) ise o anki manevi sarhoşlukla bazen ölçüsüz davranabilir.

 

Yemin, değişken olana değil, sabit olana edilir.

 ...

İbn Arabi - Risaleleri 1 - Notlar

Mütercim: Vahdettin İnce, Kitsan, 2005 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder