İbn Arabi - Risaleleri 2 - 6. Kitap: Kitabu'ş Şahid

6. Kitap: Kitabu'ş Şahid

Şahid Kitabı

Tasavvufta "Şâhid", kalpte Hakk’ın varlığına, tecellilerine ve sıfatlarına delil olan, müşahede anında kulun bilincinde beliren ilâhî hakikatlerdir.

 

İttihat hariç, her şeyde halk ile hak arasında ortaklık vardır.

Kul kuldur, Rab Rabdir. Ancak kulun fiilleri, varlığı ve sıfatları Hakk'ın tecellisinden ibarettir. İnsanın takdir etme (planlama) yetisi vardır ama bunu evrende yürürlüğe koyma (tekvin/yaratma) gücü sadece Hakk’a aittir.

 

İki Secde Şahidi

İnsan hem alemi içeren büyük bir formdur (küll) hem de etten kemikten bir varlıktır (cüz).

 

İlk secde: İnsanın tüm kainat adına, evrensel bir şuurla yaptığı küllî secdedir.

 

İkinci secde: Sadece namazda gerçekleşen, kalbe has, tamamen kul ile Allah arasındaki mahremiyeti ve özel tecelliyi simgeleyen secdedir.

 

Bir Şahit Babı

Nefsine aşık olma, bunu kıskanır. Çünkü sen, zatınla maşuka tekabül edersin, o ise seni onun için ister.

Gölgeleri dinlenmek için uzatmadı; aksine Onun marifetine ulaşman için kullanacağın merdivenler olarak halk etti.

 

Nurların ve Karanlıkların Şahidi Babı

Dünyaya aşırı bağlanma

Gayret hazinelerinden saklı sırları, Allah'ın kulları arasında yayılmış, saçılmış sırlara katmaktan sakın.

Mutedil nur, hakkın nurudur. Sapkın nur ise kevnin nurudur.

 

Serzeniş Şahidi Babı

Hakkın müşahede edilmesi heybete bağlıdır, heybetse insanı durdurur, hareket ettirmez.

 

Gayret Şahidi Babı

Hakkı unuttuğun zaman, sana onu kimin unutturduğuna bak; eğer hakkı sana unutturan şey, onun sana emrettiği bir şeyse, bil ki hak seninle beraberdir.

 

Vezirler Şahidi Babı

Sana tabi olana başkanlık etme; çünkü o sana değil, onun senin içine yerleştirdiği hakkın sırrına tabi olmaktadır.

Eğer Allah'a itaat eden biriysen, Allah'a itaat eden her şey senin cinsindendir.

 

Rabbani Şahit Babı

O seninle beraberdir. Ancak Onun senin üzerindeki fiilleri farklıdır.

 

İlim Şahidi Babı

Kitaplar çoktur... Bunların her biri, Allah'ın yarattıkları arasında uyguladığı bir emirle ilgilidir.

 

Sevgi Babı

Her seven, sevdiğine kavuşmuş olsa da özlem duyar. Ve Hak seni seviyor.

İlâhî isimlerin hakikatleri vardır... isimler seni istiyor

 

Sarf Babı

Hakk'ın Zât'ı akli akıl yürütmelerle veya kavramsal şemalarla kuşatılamaz. Hakiki bilgelik, sâlikin kendi kurgusal bilgisini sıfırlayıp ("yazdığını sil, biriktirdiklerinden uzak dur") doğrudan ilâhî nura ayna olmasıyla (vehbî/ledünnî ilimle) mümkündür.

 

İnayet Babı

Hak için olduğun zaman, bilmezsin... düşmanların elleri sana uzanamaz. Çünkü izzetin koruması altında olursun.

 

Kaza Babı

Haktan isteme, çünkü istemek yazılanı değiştiremez.

 

Kudret Babı

İtaatin meyvesi marifettir.

Hakkın ahdine Hak ile vefa göster, kendinle değil.

 

Zeka Babı

Hakk’ı mahlukattan kıskanmak, O’nu zihinsel bir hayal kalıbına sıkıştırmaktan doğar. Arif, kıskançlık perdesini aşmış, Hakk’ı tüm mahlukatta müşahede eden kişidir.

 

Minnet Babı

Senin hakki görmen, onunla yüzleşmeni engelleyen sen kaynaklı bir perdedir.

 

İbadet Babı

Dua ibadettir, zikir efendiliktir.

Dua seslenmektir, seslenme ise uzaklığı ifade eder.

 

Kulluk ve Boyun Eğdirme Babı

Haller helak edici, makamlar ise kurtarıcıdır.

 

Selb Babı

Muhakkike göre hakkı kutsal nurda görmek, O'nu balçığın karanlığında görmekten daha parlak ve daha açık değildir.

 

Gaybın Şahidi Babı

Kalp gözünün (basiretin) hakikati görebilmesi için insan doğasından ve düşüncelerinden kaynaklanan yedi koruyucu tabakayı (ululuk, sertlik, karmaşıklık vb.) delmesi gerekir.

 

Vefa Babı

Hakiki erdem, kendi hakkını aramak yerine Hakk’ın sınırlarını gözetmektir.

Her şey zaten O'na ait

 

Batın Babı

Zahir ve batın, birbirlerinden ayrılmayan ikiz kardeşlerdir. Birini tanıyan diğerini de tanımış olur.

Hakkın haddini resulünden başkasından öğrenme. Kim resulün öğrettiğiyle yetinirse, hak onun üzerine doğar.

 

İzzet Babı

Kulun beşeri hayatı ve iddiaları devam ettiği sürece Hakk’ın azametini tam olarak idrak edemez.

Hayatta, davadan başka felaket yoktur... Ölümde tek şeref davanın terkidir.

 

Rububiyetin İnişi Babı

Var etmek hakka, kazanmak da sana aittir... O, yaptığından sorguya çekilmez.

Ebed ezelin üzerine kurulur. Son, başın aynısıdır, üzülme.

 

Mugalebe Babı

Ey insan! Sen zayıf yaratıldın

Hakki talep eden onu tanımamıştır. Hakki vasfeden onu tanımamıştır.

 

Vekalet Babı

Hak, ezel ve ebed sınırları olmayan bir denizdir. Bu denizde kendi irade yelkenini açmadan, teslimiyet dalgasına bırak kendini.

Çünkü amaç sahili bulmaktır; ama ortada bir sahil yoktur. Bırak, dalga seni sürüklesin.

...

İbn Arabi - Risaleleri 2 - Notlar

Vahdettin İnce, Kitsan