Harro
von Senger - Savaş Hileleri 3 -
Notlar
Strategemler Cilt: 3
Mütercim: Efkan Canşen, Anahtar Yayınları, 2005
28. Strategem
Merdiveni Alıp Götürmek İçin Bakışları Dama Çevirtmek
Stratejinin işleyişi şu şekildedir: Birini veya bir orduyu
geri dönüşü olmayan kriz/çıkmaz bir duruma (dama) çekip ardından kaçış yolunu
(merdiveni) elinden almak.
Yalnızca tek tek kurtulma imkanı bırakılmayıp, tek seçeneğin
zafer ya da ölüm olduğu anlarda etkilidir.
Askerlerin kaçış yolu veya tereddüt edecek vakti
kalmadığında ortaya çıkan mutlak kriz bilinci en yüksek savaş gücünü doğurur.
Havayollarının sık uçanlara sunduğu mil/hediye puanları
müşteri için yemdir. Müşteri bir kez bu sisteme dahil olduğunda (dama
çıktığında), biriktirdiği avantajları kaybetmemek için sürekli aynı firmayla
uçmak zorunda kalır (merdiven çekilmiştir).
29. Strategem
Kurumuş Ağaçları Yapma Çiçeklerle Bezeme
Mevcut zayıflıkları, eksiklikleri, güçsüzlükleri veya
yoklukları dışarıya karşı görkemli, zengin ve güçlü göstererek yanıltıcı bir
izlenim (makyaj/ön cephe süslemesi) yaratma ilkesine dayanır.
Yerel yöneticilerin üst düzey denetimler öncesinde sokakları
süslemesi, seyyar satıcıları saklaması, hasat olgunluğuna ulaşmamış buğday
tarlalarında göstermelik biçerdöver çalıştırması, bakımsız kalıp kuruyacak
fidanları başarı gibi raporlaması. Yanlışları gizleyip sadece başarıları öne
çıkarmaya "kendine çiçek yapıştırmak" denir.
ABD pazarına tek başına giremeyen Japon "Kano"
firmasının, tanınmış bir Amerikan firması (B.H.) ile birleşerek
"B.H.-Kano" adıyla pazara girmesi. Güçlendikten sonra Amerikan
firmasından ayrılıp "Kano" adıyla bağımsız dev haline gelmiştir.
30. Strategem
Konuğun Rolünü Ev Sahibinin Rolüne Dönüştürmek
Bu stratejinin özü Pasif, savunmada, zayıf, ikincil veya
dışarıdan gelen (konuk) konumundayken; inisiyatifi, kontrolü, yetkiyi ve
yönetimi aşamalı veya ani hamlelerle ele geçirerek mülkün/tahtın asıl sahibi
(ev sahibi) haline gelmektir.
Gugukkuşu yumurtasını konakçı kuşun yumurtasının rengine ve
ağırlığına uydurur. Başka kuşun yuvasına gizlice yumurtlar. Yumurtadan erken
çıkan civciv, ev sahibinin kendi yavrularını yuvadan aşağı atar ve öz
ebeveynleri kendisine köle ederek yuvayı tamamen ele geçirir.
Coca Cola, Çinli üreticilere ücretsiz tesis ve formül verip
kârı onlara bırakmış gibi görünerek (yem); reklam masraflarının yarısını
Çinlilere ödetmiş ve kısa sürede yerli markaları silerek Çin meşrubat pazarının
"ev sahibi" (hakimi) olmuştur.
Ev sahibi, durumun farkına vardığında artık konuğu dışarı
atamayacak kadar ona bağımlı hale gelmiştir.
31. Strategem
Güzel Kadın Strategemi
Doğrudan askeri veya sert güçle yenilemeyen bir rakibi;
cinsel çekicilik, lüks, sefahat, para veya zaaflara hitap eden cazip araçlar
(yemler) sunarak içten zayıflatmak, iradesini bozmak ve çökertmek stratejisidir.
Sert çatışmayla kazanılamayan üstünlük, rakibin duygusal ve
seksüel zaafları işlenerek sağlanır. Kadın/erkek veya değerli bir nesne,
strategem uygulayıcısının elinde bir "silah" rolü üstlenir.
"Güzel Kadın" semboliktir. Rakibin direncini kıran
para, rüşvet, güç, lüks tutkusu veya hobiler (şans oyunları) bu strategemin
kapsamındadır.
Tanrı Enki'nin yarattığı "assinu"
(yakışıklı/ışıklı erkek sevgili), Ölüler Diyarı Kraliçesi Ereshkigal'ı
büyüleyip kendisine aşık ederek yaşam suyunu alır ve Inanna'yı canlandırır.
Zeus, Prometheus'un ateşi çalmasına karşılık erkek insanlığa
bir ceza ("güzel bir kötülük") olarak Hephaistos ve Athena'ya
Pandora'yı ürettirir; Hermes ise ona hile ve strategem bilgisi yükler.
32. Strategem
Boş Kent Strategemi (Açık Kent Kapısı Strategemi)
Shu İmparatorluğu'nun başkomutanı Zhuge Liang, Xicheng
kentinde sadece 2.500 askeriyle mahsur kalır. General Sima Yi komutasındaki
250.000 kişilik Wei ordusu şehre yaklaşmaktadır.
Zhuge Liang paniğe kapılmaz; şehir kapılarını sonuna kadar
açtırır, halk kılığındaki birkaç adama caddeleri süpürtür. Kendisi ise surların
üzerine çıkarak neşeyle kayagum (müzik aleti) çalıp şarkı söyler.
Sima Yi, Zhuge Liang'ın asla risk almayan aşırı tedbirli
yapısını bildiğinden, bu rahatlığın arkasında büyük bir pusu olduğunu düşünür.
Tuzağa düşme korkusuyla kuşatmayı kaldırıp geri çekilir.
Sun Quan, şehir duvarları yıkılan Shiyang'a saldırdığında,
Wei generali Wen Pin şehirdeki herkesin gizlenmesini emreder. Terk edilmiş
görünen şehri gören Sun Quan, tuzak şüphesiyle bölgeyi terk eder.
1480 / Granddük III. Ivan, Ugra nehrinde karşı karşıya
geldiği Altın Sürü (Moğol/Tatar) ordusu önünde askerlerine aniden geri çekilme
emri verir. Tatarlar bunu bir savaş hilesi (tuzak) sanarak panikle kaçarlar.
Böylece Moğol egemenliği hiç savaşılmadan sona erer.
Kocası pazara gittiğinde eve giren kötü niyetli bir
yabancıyı vazgeçirmek isteyen kadın, kilerden çıkardığı 10 çift ayakkabıyı ve
leğeni kapı önüne dizerek birazdan 8 orman işçisinin geleceği izlenimini
yaratır. Yabancı, kalabalık bir grupla karşılaşmaktan korkarak kaçar.
Politika / Gerçek ekonomik ve siyasi çöküşü tumturaklı
ideolojik söylemlerle saklayıp "düzen ve güç var" süsü vermek…
Bürokrasi / Yetkililerin yerinde olmaması, sorumluluktan
kaçması veya iş yapmadığı halde iş yapıyormuş gibi görünmesi…
33. Strategem
Gizli Ajanlar Strategemi / Nifak Sokma Strategemi
Bu stratejinin özü düşmanın casusunu kendi lehimize
döndürmek (ikili ajan), düşmanın içine nifak tohumları ekerek birliğini
parçalamak ve düşmanın gücünü yine düşmanın kendisine karşı kullanmaktır.
Sun Tzu’nun tanımladığı 5 Tip Gizli Ajan
Yerli Ajanlar: Düşman halkından devşirilenler.
İç Ajanlar: Düşman yönetimindeki kırgın, cezalandırılmış,
para canlısı veya dönek memurlar.
Döndürülmüş Ajanlar (Fanjian - İkili Ajanlar): Düşman adına
çalışırken rüşvet/tehditle taraf değiştiren veya zararsız hale getirilmeyip
bilinçli olarak yanlış bilgiyle beslenen casuslar.
Kurtuluşu Olmayan Ajanlar: Yanlış bilgiyi düşmana götürmesi
için bilerek ölüme/gözden çıkarılmaya gönderilenler.
Hayatta Kalan Ajanlar: Bilgi toplayıp sağ salim kendi
merkezine dönenler.
Nifak Sokma Yöntemleri
Söylenti Yaymak: Masrafsız ve etkisi yüksek bir yöntemdir.
Müfteriler ve söylenti çıkaranlar ak mermeri kirleten
"Yeşil Sineklere" benzer.
Düşman gruplarından birini kayırıp diğerini iterek
aralarında kıskançlık yaratmak.
Ajitasyon: Yapay çelişki üretmekten ziyade, düşmanın kendi
içindeki potansiyel çatışma noktalarını tetikleyip rakibin kendi kendini
yemesini sağlamak.
Büyük Britanya
Avrupa kıtasında güç dengesini korumak için halkları
birbirine düşürmüş; Hindistan/Pakistan ayrışmasında, Sri Lanka’daki
(Tamil-Sinhal) ve Filistin’deki etnik/dini çatışmalarda "böl ve
yönet" politikası izlemiştir.
Fransa
Hint-Çini'de Kamboçyalılar ve Vietnamlıları birbirine
kışkırtmış; Ruanda'da misyonerler vasıtasıyla halkı yapay ırksal kategorilere
ayırarak gelecekteki katliamların zeminini hazırlamıştır.
İsrail
80’li yılların başında FKÖ’yü zayıflatmak amacıyla Hamas ve
köktendinci yapıların önünü açmıştır.
34. Strategem
Kendini Yaralama Strategemi
Düşmanı yanıltmak, güvenini kazanmak veya onu tuzağa
düşürmek amacıyla kişinin kendisine ya da kendi tarafındaki birine kasten zarar
vermesi/aşağılaması esasına dayanır.
General Yue Fei, haydut Yang Hu'yu görevinde başarısız
olduğu gerekçesiyle kırbaçlayarak cezalandırır.
Gerçekten cezalandırılan Yang Hu, daha sonra bu
kırbaçlanmayı ve intihar tehdidini bir strategem olarak kullanarak diğer haydut
liderlerinin (Lüo Hui ve Wan Ruwei) güvenini kazanır ve onları etkisiz hale
getirir.
Roma’nın son kralı Tarquinius Superbus, Gabii kentini
savaşla ele geçiremeyince aldatmacaya başvurur.
Oğlu Sextus, babasının kendisine zulmettiği ve suikastçiler
gönderdiği yalanıyla Gabii’ye kaçar.
Gabii halkının güvenini kazanan Sextus, askeri başarılarıyla
generalliğe yükselir. Babasından kapalı bir mesaj (bahçedeki en yüksek gelincik
çiçeklerinin başını kesme hareketi) alınca, Gabii’nin önde gelen liderlerini
idam ettirerek veya sürerek şehri Roma’ya teslim eder.
İnsanların durup dururken kendilerine zarar vermeyeceği
varsayımı, kurban rolüne giren kişiye otomatik bir güven ve sempati kazandırır.
Muhakeme gücünü felç eder.
Bir Japon patron, Danimarka’daki korunaklı bir bira
fabrikasının formüllerini almak için kaza senaryosu tezgahlayarak bacağını
kestirmiş, fabrikaya kapıcı olarak girip 3 yıl boyunca tüm know-how'ı
çalmıştır.
35. Strategem
Zincirlenme Strategemi
Birden fazla hamlenin, olayın, kişinin veya stratejinin bir
zincirin halkaları gibi birbirine bağlanması, kenetlenmesi veya aynı amaca
hizmet edecek şekilde art arda dizilmesi esasına dayanır.
Zhou Yu ve danışmanı Pang Tong, Cao Cao’nun devasa ordusunu
ve donanmasını yok etmek için bir strateji zinciri kurarlar.
Huang Gai kendini yaralayarak (34. Strategem - Acı
Strategemi) taraf değiştirmiş gibi yapar.
Pang Tong, Cao Cao’nun karargahına sızar. Cao Cao'nun
kuzeyli askerlerinin nehirde tutamayıp tutulduğunu (deniz tutması/hastalık)
görerek ona "Gemileri demir halkalarla birbirine zincirleyip üzerini
tahtalarla kaplarsa askerlerin karadaymış gibi rahat edeceğini" tavsiye
eder (7. ve 10. Strategemler).
Cao Cao bu tavsiyeyi harika bir fikir sanarak tüm filosunu
birbirine zincirler.
Zhou Yu, rüzgarın yön değiştirmesini bekleyip ateşe verilmiş
yirmi gemiyi zincirlenmiş Cao Cao donanmasının üzerine sürer. Gemiler birbirine
bağlı olduğu için hiçbir kaçış yolu kalmaz ve Cao Cao'nun devasa donanması
tamamen yanarak yok olur.
Çok satan (aranan) bir malı, ancak yanında satılması zor
olan kötü bir malı da satın alma şartına bağlayarak birlikte satmak.
Judit Kitabı
Judit tövbe elbiselerini çıkarır, en ihtişamlı takılarını
takar ve rakipsiz bir güzelliğe bürünür.
Asur karargahına giderek "İbranilerin günah işlediğini,
Tanrı'nın onları cezalandıracağını ve şehri Holofernes'e teslim etmek için
rehberlik edeceğini" söyleyerek yalan söyler; komutanın güvenini ve
hayranlığını kazanır.
Her gece duaya çıkma bahanesiyle Asur nöbetçilerini ve
karargahı bu eyleme alıştırır. Böylece kafa kesme eyleminden sonra
orgaizasyondan kaçışı fark edilmeyecektir.
Holofernes, Judit'in güzelliğiyle sarhoş olup yatağında
sızdıktan sonra, Judit komutanın kendi kılıcıyla başını keser.
Judit, kestiği başı Betulia surlarına astırır. İsrail
askerleri saldırır gibi yaparak panik çıkarır. Komutanlarının başsız cesedini
gören Asur ordusunda kaos çıkar ve dağılırlar.
Dev bir usta, Asgard kalesini bir yılda bitirme şartıyla
Güneş, Ay ve Tanrıça Freya'yı ister. İnşaatın bitmesine ramak kala Loki, dişi
bir at kılığına girer.
Ustaya yardım eden devasa aygır Svadilfari’yi cinsel
dürtüleriyle kışkırtarak kaçırır.
İş gücünden mahrum kalan devin süresi dolar ve kale yarım
kalır. Böylece tanrılar üstünlüklerini koruyarak devin tehdidini bertaraf etmiş
olurlar.
Küresel sermaye ve malların serbest dolaşımına izin
verirken, insanların serbest dolaşımına izin vermez.
Hayat artık sadece ulus-devlet sınırları içinde cereyan etmiyor.
Teknoloji, kültür ve ekonomi, sınırları çaprazlama ihlal ediyor.
Bir İpte İki Çekirge
Doğrudan yenilemeyen güçlü bir düşmanı, kendi iç
çelişkileriyle veya başka güçlerle birbirine bağlayarak/zincirleyerek hareket
kabiliyetinden yoksun bırakmak…
Tarafları birbirine düşürerek veya pazarlığa zorlayarak
direnci kırmak…
36. Strategem
En İyisi Sıvışmak
Eğer tüm olasılıklar tükenmişse, yıkım ve mutlak yenilgi
kaçınılmaz hale gelmişse; gücü korumak, zaman ve mesafe kazanmak için dümeni
hızla çevirip geri çekilmek (sıvışmak) en mantıklı stratejidir.
Bu bir "kaçış" gibi görünse de, amaç teslim olmak
değil; kuvveti koruyarak ileride yeniden savaşabilmek veya şartları kendi
lehine çevirmektir.
"Sıvışmak", sadece fiziki bir kaçış değil; dünyevi
heveslerden, küçük hesaplardan, bürokratik hırslardan ve boş kavgalardan
kendini çekme, soğukkanlı bir umursamazlık (desinvolture) gösterme olgunluğu
olarak da uygulanabilir.
1934-1936 Uzun Yürüyüş
Kızıl Ordu'nun ağır kayıplar altındayken güneyden Shaanxi'ye
yaptığı 10.000 kilometrelik efsanevi yürüyüş, Çin askeri literatüründe 36.
Strategem'in en büyük stratejik geri çekilme örneklerinden biri kabul edilir.
…
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder