Rainer Maria Rilke - Rilke ve Andreas-Salome - Notlar

Rainer Maria Rilke - Rilke ve Andreas-Salome - Notlar

Mektuplarda Bir Aşk Hikayesi

İngilizceye tercüme eden: Edward Snow, Michael Winkler, W. W. Norton & Company, New York, 2006

 

Giriş

Rilke, 12 Mayıs 1897'de Münih’te tanıştığı Lou Andreas-Salomé’den derin bir şekilde etkilenmiş ve ona aşık olmuştur. Wolfratshausen’de geçen üç aylık beraberlik sürecinde sevgili olmuşlar, hatta Lou'nun yönlendirmesiyle "René" olan adını "Rainer" olarak değiştirmiştir.

 

1901 yılının başlarında Lou, Rilke’nin Clara Westhoff ile evlenme kararını ve yoğun duygusal karmaşalarını eleştirerek (özellikle "Son Çağrı" mektubuyla) ilişkideki anne-koruyucu rolünden vazgeçmiştir. Uzun bir sessizliğin ardından, 1911–1912 yıllarında Rilke'nin yaşadığı ağır kriz ve yaratma tıkanıklığı (Malte Laurids Brigge sonrası) nedeniyle yeniden Lou'ya başvurması, ikili arasındaki bağı tekrar güçlendirmiştir.

 

Birinci Dünya Savaşı döneminde Münih’te sık sık görüşen ikili, sonrasında bir daha yüz yüze gelmemiş, ilişkilerini mektuplar yoluyla sürdürmüştür.

Lou'nun psikanaliz alanındaki çalışmaları ve Freud’un yakın çevresine girmesi, Rilke ile olan entelektüel alışverişini de derinleştirmiştir.

 

Yazışmalar

1. 13 Mayıs 1897, Münih — René Maria Rilke'den Lou Andreas-Salomé’ye

Rilke, Lou'nun Neue Deutsche Rundschau dergisindeki "Yahudi İsa" (Der Jüdische Jesus) başlıklı makalesini okuduğunda hissettiği derin dinsel ve dinsel-şiirsel bağı anlatır. Lou'nun yazısındaki tavizsiz ciddiyeti kendi "İsa'nın Vizyonları" adlı çalışmasının bir onayı olarak görür. Ona olan derin şükranını ve yalnız bir alacakaranlık saatinde paylaşmak istediği özel borçluluk duygusunu ifade eder.

 

“…bu acımasız ciddiyet ve sözlerinizin tavizsiz gücü sayesinde, kendi çalışmamın bir kutsama, bir onay aldığını hissettim. Tüm iyiliği ve kötülüğüyle büyük hayallerin gerçekleştiğini gören biri gibiydim; çünkü sizin yazınız benim şiirlerim için, gerçekliğin rüya görmesi, tatminin bir arzu için anlamı neyse oydu.”

 

3. 31 Mayıs 1897, Münih (Pazartesi Sabahı) — Rilke'den LAS'a

İçindeki özlemi ve ona sunmak isterken elinde solan güllerin yarattığı melankoliyi dile getirir. Askerlik çağrısı yüzünden Münih'ten ayrılmak zorunda kalma ihtimalinin kendisinde yarattığı dehşeti ve Lou ile geçireceği her saniyenin değerini vurgular.

 

“Uzak yollarda bulundu: / Gül dalları. Elindeki dallarla, / Onları nasıl tutacağımı bilemediğim için, / Seninle tanışmak istiyorum. / Soluk yetim gibi / Çocuklar sizi arıyorum, / Ve zavallı güllerime / Anne olurdun.”

 

7. 8 Haziran 1897, Münih (Salı) — Rilke'den LAS'a

“Susuzluktan ölen biri için dağ pınarı ne anlama gelir? ... Kulübeler inşa edeceğim ve kalacağım. Benim berrak çeşmem! Sana karşı ne kadar minnettarlık duymak istiyorum. Senin dışında ne çiçek, ne gökyüzü, ne güneş görmek istiyorum.”

 

8. 9 Haziran 1897, Münih (Çarşamba Akşamı / Perşembe Sabahı) — Rilke'den LAS'a

“Seni övmeyen hiçbir amel işlememek, seni süslemeyen hiçbir çiçeğe bakmamak istiyorum. Pencerene giden yolu bilmeyen hiçbir kuşa selam vermek, senin görüntüsünü bir kez bile tatmamış hiçbir dereden su içmek istemiyorum... Şimdi sen olmak istiyorum.”

 

11. Temmuz 1897, Wolfratshausen — Rilke'den Kufstein'daki LAS'a

“Sonra mektubun bana nazik kutsamasını getirdi / Ve biliyordum: uzak yerler yok: / Bütün bu güzel şeylerden bana doğru geliyorsun, / Sen, bahar esintim, yaz yağmurum... / Ben senin içinde yaşıyorum!”

 

5 Eylül 1897 (Pazar), Wolfratshausen — Rilke'den Hallein'deki LAS’a

Lou'nun gidişinin henüz ikinci gününde yalnızlığın zorluğunu dile getirir.

Yağmur altında Kasten değirmeni ve Dorfen yolu üzerinden yürürken, ilkbahardaki çiçekli günleri hatırlayıp doğaya ve mekânlara "biri ölür gibi" veda ettiğini anlatır.

 

“İki insanın birbirini bulması yetmez, fırtınalara karşı tek vücut olarak mücadele edebilmeleri için birbirlerini doğru zamanda bulup, arzularının birleştiği derin, sessiz festivaller düzenlemeleri de çok önemlidir.”

 

Eylül 1897, Wolfratshausen — Rilke'den LAS'a (Şiir)

“Gözlerimi çıkar: Seni görebiliyorum / Kulaklarımı kapat: Seni duyabiliyorum / Ve ayaklarım olmadan hala sana yürüyebilirim / Ve ağzım olmadan da sana yalvarabilirim. / Kollarımı kır: Seni tutacağım / Bir el gibi kalbimle / Kalbimi sökün: ve beynim atacak / Ve eğer beynime bir meşale atarsan / seni kanımla taşıyacağım.”

 

19 Nisan 1898, Floransa — Rilke'nin Floransa Günlüğü (İlk Giriş)

Lou için tutmaya başladığı Floransa Günlüğü'nün ilk satırlarıdır. Bu günlüğü ve Floransa'daki sevincini Lou ile paylaşmadığı sürece eksik ve neşesiz hissedeceğini söyler.

“Ama biliyorum ki, siz bunu paylaşmadığınız sürece -en azından sizin için yazılmış bir kitaba bunu dürüst ve derinden hissettirerek- paylaşmadığınız sürece, sevincimin çok uzakta ve neşesiz hissedeceğini biliyorum.”

 

17 Mayıs 1898, Viareggio — Rilke'nin Floransa Günlüğü

“Uçurumdan sarkan bir çocuk gibiyim... annesi onu sevimli, sessiz bir güçle kavradığında güven verir. Tutulduğunu, kaldırıldığını ve güvence altına alındığını hissediyor...”

 

22 Mayıs 1898 (Pazar), Viareggio — Rilke'nin Floransa Günlüğü

“Derin bir gün... yüksek koltuğumu yaklaştırdım, içine SENİ hayal ettim, karşına oturdum ve dışarıda akşam koyulaşırken, birbiri ardına şarkılar okudum, ilkini söyledim, ikincisini ağladım ve saf mutluluk ve keder vardı...”

 

Mayıs 1898 sonu, Viareggio — Rilke'nin Floransa Günlüğü

“Mektubunu akşam yemeğinden sonra buldum, önce dehşete düştüm, sonra da korktum... Önümde o kadar çok yenilik var ki... Ama bir süre ormana ve okyanusa, bu ihtişamın büyük bereketine bakın ve bekleyin: berraklık gelecektir. Ve netlik geldi.”

 

6 Temmuz 1898, Zoppot — Rilke'nin Floransa Günlüğü (Son Giriş)

Zoppot'ta bir araya geldiklerinde Lou'nun karşısına zengin, verici bir efendi olarak çıkmak isterken yine bir "dilenci" gibi kalmasının yarattığı utancı, öfkeyi ve çaresizliği anlatır. Yaşanan bu sarsıntıya rağmen Lou'nun kendisi için ebedi hedef, gelecek ve tek bütünleşme kaynağı olduğunu ilan eder.

 

31 Temmuz 1900, St. Petersburg — Rilke'nin Schmargendorf Günlüğü'ndeki Giriş

İkinci Rusya seyahati sırasında Volga nehri boyunca yaptığı yolculuğun doğa, su ve gökyüzü üzerindeki etkisini tasvir eder. Sanki Yaratılış anına tanıklık ediyormuş gibi hissettiğini, her şeyin Tanrı’nın ölçüsünde saf bir varoluşa sahip olduğunu aktarır.

 

11 Ağustos 1900 (Cumartesi), St. Petersburg — Rilke'den Rongas'taki LAS'a

Lou’nun Finlandiya’ya gitmesinin ardından yaşadığı yalnızlık ve panik nedeniyle önceden yazdığı sert/uyumsuz mektup için özür diler. Lou'dan gelen rahatlatıcı mektup için şükran duyar.

 

15 Eylül 1900 civarı, Schmargendorf Günlüğü'ndeki Giriş — Rilke'nin Notu

Tolstoy’un Yasnaya Polyana’da hastalandığı haberini alması üzerine, 1 Haziran 1900’de Lou ile birlikte Tolstoy’un malikanesine yaptıkları ziyareti tüm ayrıntılarıyla anlatır.

“O günün her anını ne kadar net önümde görüyorum! ... Kapı açılıyor... Kont seni selamladıktan sonra içeri giriyorum ve şimdi de onun önünde duruyorum, onun ince, parlak vücudunun yanında kendimi beceriksizce büyük hissediyorum.”

 

26 Şubat 1901, Schmargendorf — Lou Andreas-Salomé’den (LAS) Rilke’ye ("Son İtiraz")

Lou, Wolfratshausen’den beri üstlendiği anne rolüne son verdiğini belirterek Rilke’ye sarsıcı bir veda mektubu yazar. Rilke’nin zaman zaman depresif, aşırı heyecanlı ve panik ataklara varan yapısının (Dr. Zemek’in uyarılarıyla ilişkilendirerek) tıbbi olarak hasta bir ruh halini andırdığını söyler. Kendi gençliğini ve bireyselliğini bulduğunu, Rilke’yi korumak adına artık bu ilişkiyi sürdüremeyeceğini ifade ederek aralarındaki tüm mektupların yok edilmesini ister.

“Sizi Zemek'in bahsettiği 'en kötü saatten' korumak için uzak mesafelerden bu çağrıyı size gönderiyorum.”

 

23 Haziran 1903, Paris — Rilke'den LAS'a

Paris'ten Lou'ya yazarak temmuz ve ağustos aylarında Almanya'da (büyük ihtimalle Worpswede'de) olacağını belirtir. Eğer mümkünse Lou ve kocasını bir günlüğüne ziyaret edip edemeyeceğini sorar.

 

27 Haziran 1903, Westend (Berlin yakını) — LAS'tan Rilke'ye

Lou, Rilke’nin ziyaret isteğini olumlu karşılar ancak yüz yüze gelmeden önce her zamanki gibi yazışarak dertleşmelerini, yazılı olarak yeniden bir araya gelmelerini önerir.

 

30 Haziran 1903, Paris — Rilke'den LAS'a

Uzun ve içten bir mektupla Lou’ya teşekkür eder. Geçen bir yılda hayatının çok uzadığını; Clara ile evliliğini, çocukları Ruth'un doğumlu ev duygusunu ve Rodin üzerine yazdığı kitabı anlatır. Paris'teki yoksulluk, uzun grip nöbetleri ve ardından Viareggio'daki sükûneti dile getirir. Ancak en önemlisi, çocukluğundan beri çektiği o tarif edilemez, varoluşsal "büyük korkuların" ve panik atakların günün ortasında yeniden nüksettiğini, hiçbir şeyin gerçek gelmediği bu boşluk hissinde kendisini yalnız ve kaybolmuş hissettiğini itiraf ederek Lou'dan tavsiye ve rehberlik ister.

 

5 Temmuz 1903, Westend (Berlin yakını) — LAS'tan Rilke'ye

“Korkmaya gerek yok. Bu son atakların sorumlusu tamamen gribin tekrarlaması olabilir... Her seferinde nasıl hissettiğinizi ve size neyin eziyet ettiğini yazın; bunları sanki sisteminizden çıkarın; bu başlı başına bir miktar iyileştirici güç yaratabilir.”

 

18 Temmuz 1903, Worpswede — Rilke'den Lou Andreas-Salomé’ye (LAS)

Rilke, Paris’te yaşadığı dönemin askeri okul günlerinden farksız bir yabancılaşma ve dehşet yarattığını, büyük şehrin sokaklarında karşılaştığı yoksul, ezilmiş ve ruhsal dengesini yitirmiş insan manzaralarının (hastaneler, kalyatidler, bastonunu yönlendirmeye çalışan hasta adam) benliğinde nasıl derin korkulara dönüştüğünü sarsıcı bir dille anlatır. Şehirdeki sefaleti ve kendi içindeki korkuları sanatsal bir nesneye dönüştürme mücadelesini, Baudelaire’in yalnızlık şiirleriyle kurduğu bağ üzerinden ifade eder.

 

22 Temmuz 1903, Westend (Berlin yakını) — Lou Andreas-Salomé’den Rilke’ye

“Dilediğiniz sağlığa hiç bu kadar yakın olmamıştınız!”

 

25 Temmuz 1903, Oberneuland — Rilke'den LAS'a

Lou’nun mektubunun kendisi için çölde bulunan bir lütuf gibi geldiğini söyler. Ancak kendi içindeki karmaşa, hayattan beklediği verimi alamama hissi ve ailesini (eşini ve kızı Ruth'u) geçindirme konusunda yaşadığı yetersizlik korkularını dürüstçe dile getirir.

 

Ağustos 1903 başları, Worpswede — Rilke'den Lou Andreas-Salomé’ye (LAS)

Worpswede'deki evde yer kalmadığı için Oberneuland'a dönmek zorunda kaldığını, kış planları için tutumlu olması gerektiğini söyler.

 

8 Ağustos 1903, Oberneuland — Rilke'den LAS'a

Heinrich Vogeler'in evindeki daralma, çocukların doğumuyla sıradanlaşan köylüleşme ve sanatın tekrara düşmesi üzerine düşüncelerini yazar. Buna karşılık Auguste Rodin’in sanatını, onun yalnızlığını, eşyalara ve doğaya olan mutlak bağlılığını, sanatın bir fikir değil bir "gerçekleştirme ve yasa" olduğunu uzun uzun anlatır. İnsan ilişkilerinde ve aile kurmada başarısız olduğunu, asıl evinin ve gerçeğinin yalnızca sanatsal yaratım ve Rodin'den öğrendiği sabırlı el işçiliği (çalışmak) olduğunu büyük bir iç dürüstlükle itiraf eder.

 

10 Ağustos 1903 (Pazartesi), Oberneuland — Rilke'den LAS'a

Lou'nun Rodin hakkındaki tahlillerinin kendisi için büyük bir aydınlanma olduğunu belirtir.

“Çalışmayı öğrenmeliyim Lou, çalışmayı, işte bu noktada yetersiz kalıyorum!”

 

11 Ağustos 1903 (Salı), Oberneuland — Rilke'den LAS'a

“Sanatı ve yaşamı ayırmak istemiyorum; Bir gün bir yerde aynı fikirde olmaları gerektiğini biliyorum. Ama ben hayata tam hakimim... Çünkü sanat tek bir yaşam için çok büyük, çok zor ve çok uzun bir şeydir... Hayatımı iç içe olduğu kaderlerden koparamayacağımı biliyorum; ama onu olduğu gibi huzura, yalnızlığa, derin çalışma günlerinin sessizliğine kaldıracak gücü bulmalıyım...”

 

15 Ağustos 1903, Oberneuland — Rilke'den LAS'a

Yaklaşan seyahat planlarını (Marienbad üzerinden Münih, Venedik, Floransa ve Roma) anlatır. Antik çağ heykelleri, Gotik eserler ve Rodin'in sanatı üzerine düşüncelerini derinleştirerek, bu eserlerin zamandan ve konulardan bağımsız, doğadaki şeyler gibi kendi yalnızlıklarında nasıl mükemmel olduklarını vurgular.

 

13 Kasım 1903, Roma — Rilke'den Göttingen'deki LAS'a

Lou'nun varlığının dünyayı ve nesneleri kendisi için nasıl somut ve gerçek kıldığını, Paris'in en karanlık günlerinde bile Lou'nun imgesine tutunduğunu söyler. Ancak kendisinin gerçeklik hissine ulaşmakta hâlâ zorlandığını, günlük yaşamın karmaşasında nasıl "atılmış bir taş" gibi pasifleştiğinden yakınır.

 

17 Mart 1904, Roma (Villa Strohl-Fern) — Rilke'den LAS'a

Patlak veren Rus-Japon Savaşı'nın Lou’nun ailesine ve Rus halkına getirdiği acılardan korktuğunu anlatır. Askere alınan Rus gençlerini (Schilchen işçisi Smirnoff gibi) ve Rusya'nın çektiği felaketi derin bir melankoliyle düşünür.

 

20 Mart 1904, Loufried (Göttingen) — Lou Andreas-Salomé’den Rilke’ye

Rusya'nın Doğu ile Batı arasında sıkışan tarihsel ve kültürel kaderini son derece kapsamlı ve trajik bir jeopolitik/kültürel perspektifle analiz eder. Savaşı istemedikleri halde İngiltere'nin baskısıyla bu sürece sürüklendiklerini iddia eder. Ailesinden gençlerin savaşa çağrıldığını, 80 yaşındaki annesinin yaralılar için dikiş diktiğini ve kendisinin de bir süredir hasta olduğunu aktarır.

 

15 Nisan 1904, Roma — Rilke'den LAS'a

Rilke, Lou'yu düşündüğü bir rüyanın etkisinden bahseder. Şubat başında başladığı yeni eserinin kesintiye uğradığını, annesinin Roma'ya gelmesinin kendisinde yarattığı derin travmatik ve yabancılaşmış hisleri anlatır. Evindeki mobilyaların geri alınmasıyla stüdyosunun boşaldığını, Roma'ya erken gelen sıcakların ve böceklerin yarattığı sıkıntıyı ifade eder. Bahçedeki mor salkımlı selviyi ve incir ağacını birer mutluluk simgesi olarak tanımlar.

 

13 Mayıs 1904, Roma (Villa Strohl-Fern) — Rainer Maria Rilke'den LAS'a

“Üniversiteler şimdiye kadar bana çok az şey kazandırdı; Doğamda onların yöntemlerine karşı o kadar çok direnç var ki. Ama bu aynı zamanda benim kendi beceriksizliğimle de ilgili, hiçbir zaman ve hiçbir yerde nasıl alıp alacağını bilemeyen: Neye ihtiyacım olduğunu anlayacak zihinsel soğukkanlılığa sahip değilim ve daha da önemlisi, en önemli şey olan sabırdan yoksunum...”

 

16 Ağustos 1904, Borgeby gård (Skåne, İsveç) — Rilke'den LAS'a

Rilke, İsveç’teki Borgeby şatosunda yalnız başına geçirdiği günleri, fırtınalı akşamları ve kestane ağaçları arasındaki mezar taşlarını anlatır.

 

3 Kasım 1904, Furuborg — Rilke'den LAS'a

“Sonunda büyük bir fırtına çıktı; bu sonbaharda alışılmadık bir sessizlik vardı... Yalnız dağımın zirvesinde bir şiir yazdım sanki benden kopmuş bir şey gibiydi... Şimdi bunu sana veriyorum sevgili Lou, iyi mektubun için teşekkür olarak... Sevgili Lou, sen benim tatillerimin tatilisin ve inan bana, gündelik yıllar geçirmeye niyetliyim.”

 

14 Kasım 1905, Meudon-Val-Fleury (Paris yakını) — Rainer Maria Rilke'den LAS'a

Hayatında her şeyin tamamen değiştiğini, İspanya'dan gelen kartından kısa süre sonra Auguste Rodin'in kendisini yanında yaşamaya davet ettiğini ve bu teklifi kabul ettiğini coşkuyla anlatır.

 

19 Ekim 1904, Furuborg — Rainer Maria Rilke'den LAS'a

“Bu sabah, çok parlak bir anda şunu anladım: Yıllardır vicdan azabıyla ve sığ bir güçle yaşıyorum: İçime sürüklenen her şey, kısa bir süreliğine benim akıntıma biner, birlikte yol alır, ama sonra aniden dibe vurur, çığlık atar ve orada sıkışıp kalır... Çalışmayı öğrenmeliyim. Yıllardır kendime bunu söylüyorum ama hala beceriksizce devam ediyorum...”

 

28 Aralık 1911, Duino Kalesi (Nabresina yakınları, Avusturya kıyısı) — Rainer Maria Rilke'den LAS'a

Malte Laurids Brigge'in Defterleri romanı üzerine Lou'nun düşüncelerini duymaya ne kadar çok ihtiyaç duyduğunu dile getirir.

Bu kitabın yazılmasıyla birlikte sanki içindeki suyun eski tarafa aktığını ve kendisinin kurak bir dünyada kaldığını hissettiğini, eserin kendisi için bir düşüşten ziyade karanlık bir yükseliş olduğunu söyler.

“Kitaplarımla ilgili yanıtlara ihtiyacım yok, bunu biliyorsun, ama şimdi bu kitabın senin üzerinde nasıl bir izlenim bıraktığını bilmeye hararetle ihtiyacım var... Bu kitabın mayını patlatır gibi yazılması gerekiyordu; belki de bittiği anda ondan çok uzağa atlamalıydım...”

 

1 Ocak 1913), Ronda — Rainer Maria Rilke'den LAS'a

Rilke, cüzdanına yazdığı bir alıntıyı paylaşarak mektuba başlar. Gönderdiği mektuptan duyduğu sevinci ve "iki ağıtın" sahip olduğu büyük bütünün sadece çok küçük birer parçası olduğunu ifade eder. Lou ile yeniden yüz yüze gelmeyi en büyük umut olarak gördüğünü vurgular.

 

Temmuz 1914, Paris / Göttingen — Rainer Maria Rilke'nin Girişi (Lou'nun Günlüğü)

“İnsan ölmeli çünkü onları tanıyan biri var.”

 

18 Mayıs 1919, Münih — Rainer Maria Rilke’nin Kaleminden (Ağıt Parçaları ve Şiirler)

“Kalk ve korkunç Tanrı'yı korkut! Onu şaşırt. / Yıllardır Savaş Sevinci tarafından şımartılmıştı. Şimdi izin ver / Acı, bırak yeni, hayret verici bir Savaş Acısı seni harekete geçirsin / öfkesinin önünde...”

 

29 Aralık 1921, Muzot Kalesi — Rainer Maria Rilke’den Göttingen’deki LAS'a

Rilke, Muzot'a yerleştiğini, küçük kulesinde derin bir inzivaya çekildiğini ve dış dünya ile tüm iletişimleri en aza indirdiğini anlatır.

“Belli bir hareketsizlik pahasına da olsa, burada tarafsız bir bölgenin refahı ve buna ek olarak... bu muhteşem manzaranın iyileştirici özellikleri güçlü bir şekilde hissediliyor.”

 

11 Şubat 1922, Muzot Kalesi — Rainer Maria Rilke’den Göttingen’deki LAS’a

Rilke, hayatının en büyük şiirsel atılımını gerçekleştirerek Duino Ağıtları'nın tamamını ve Orpheus'a Soneler'i 11 Şubat akşamı tamamladığını büyük bir coşku, şaşkınlık ve minnettarlıkla müjdeler. Fırtınalı bir ilham tufanı içinde, Duino'da yıllar önce yarım kalan Ağıtları bitirdiğini yazar.

 

“Şu anda, şimdi, cumartesi, onbirinci Şubat ayının onuncusu olan son Ağıt’tan sonra saat altıda kalemimi bir kenara koyuyorum... Geriye kalanların hepsini okudum, ama yalnızca ilk on iki satırı kaldı, geri kalan her şey yeni ve: evet, çok, çok, çok muhteşem! —Bir düşün! Buraya kadar hayatta kalmama izin verildi. Her şeyin içinden. Mucize. Lütuf. —Hepsi birkaç gün içinde.”

 

16 Şubat 1922, Göttingen — Lou Andreas-Salomé’den Muzot’taki Rainer Maria Rilke’ye

“Ah görkem Tanrıya, Sayın Rainer, onun sana hediyesi ve senin bana hediyesi ne kadar zengin! Oturdum, okudum ve sevinçten ağladım ve bu sadece bir sevinç değil, çok daha güçlü bir şeydi, sanki bir perde aralanıyor, yırtılıyor ve her şey sessizleşiyor, kesinleşiyor, mevcut ve güzelleşiyordu.”

 

6 Mart 1922, Göttingen — Lou Andreas-Salomé’den Muzot’taki Rainer Maria Rilke’ye

“Her ne kadar kendimi diğer Ağıtlardan birine süzülmeye bıraktığım anda bunu değiştirmeden veya iptal etmeden bunu gerçekten söyleyemesem de, Yine de söylemeliyim: Benim için en güçlü ve aynı zamanda en nazik olanı Dokuzuncu'dur... İşin özü şudur: İnsan tüm bunlara yeniden tutkuyla bağlanır, gençleşir, mest olur, tarafgir olur, mutlu olur, son derece ciddi olur, kısacası Yaratıcı Tanrı'nın bir yaratığı olur.”

 

Ekim sonu / Aralık 1925, Château de Muzot — Rainer Maria Rilke’den Göttingen’deki LAS’a

“Ama şimdi ben yine de paniğe kapıldım: görüyorsunuz, tam iki yıldır giderek artan bir alarmın tam ortasındayım; bunun en elle tutulur nedeni (kendi kendine uyarım) her zaman, şeytani takıntı, tam da onu şımartmanın cazibesinin üstesinden geldiğimi düşündüğümde daha da kötüleşiyor. Korkunç bir daire, kötü büyüden oluşan bir halka, beni Breughel'in Cehennem tablosu gibi çevreliyor.”

 

13 Aralık 1926, Sanatorium Valmont — Rainer Maria Rilke’den Göttingen’deki LAS’a

Rilke'nin ölümünden kısa süre önce Val-Mont Sanatoryumu'ndan (Montrö'nün üstü) gönderdiği son, ıstıraplı mektubudur.

 

“…bu son üç yıl boyunca dikkatli doğamın tüm uyarıları ve ön uyarıları beni buna hazırlıyordu: ama şimdi doğam hayatta kalmak için çok ama çok zorlanacak, çünkü bu uzun aralıkta kendini tüketti.

Yıl sonuna doğru kötü bir şeyler esiyor, tehditkar bir şeyler…”

…